44i ; 49 à 7-
d € cu T a er, v, rA DR nr IRSE P WO n gr 22 d 4
" mor, ue Syn S M GT EAR RITE, 4A qr tu 4h] i" con a4 * VÀ — ME) $e NITE Ab. Ee] CC
— avos . 2," 4 b "Ed "EN * L um C a , Lf ow, 7479) sap, IPC AP «rm, erp em ME miis MIA) el DELE : & 4 oi * * Sr ar t eibi Jublbioibbi 7c ieiWel 1 io» aurov oW Qu ^ VERFU Pura Wal Arolw ys bullcakpy i qyibe writ te Lc eme
T r3 Y
22
M NA 3
—
Yi du S MJ 1 $i H2con
eer Làgacevy Bw» s ——— Ke y s birra 4 4 uer tame Pen DI n pa mnm eis a Tim; mi prp nutri m m rre ws rura nv Vrbb iu S m wpa cago ZLiber oc oefinirionibus. cum tractatu de gradibus medicinarem conſtantini. Liber oe clemcnris. Jiaticum vfaacquod conftantínus bí attribuit. 7 iber dietarũ vniuerſaliuʒ:cum cõmẽto petríbifpant, — Z'íberococulísconftantint. — 7! (ber dietarum particularium:cum comento eiufdem, Liber de ftomacoo conftanrint.
?
7! iber oc v:ínís cum commento eiuſdem. Liber vírturum oe fimplici medicina conſtantini. Liber oc febꝛibus. Compendium megatechni Galeni a conſtantino com^ Pantechni decem libꝛi theoꝛices: et decem pꝛactices: potitum, Cumtaouis ⁊ reberroꝛo omnium operum ccuefionum 2 comentis conrentarumiz «s. ^ —
ndun L$i6. D^ aar
x, Soy dela Libreria ^
3 del Coleg.o e de la Coiceoxxion ;
V deAkala
x
Antonius de toledo medicine doctoꝛ pꝛeſtantiſſimo regie ſalutis moderato:i domino — Franciſco dales:pꝛeceptoꝛi honoꝛandiſſimo:Salutem. Qufideráti mibi magnifice ac generofe doctoꝛ:quanam arte grauec exoſum iſtud ocium:quo noſtrates huc⸗ viui — — valerem : cid maxime cum ignauum coꝛrumpãt oda coꝛpus:
e
ti confilío)inuideri qᷓ inuidere. Nam inuidiam quod habet non folet cffe diu. Diccbat em nuídia inon inuenere ty:ánizmaíus tormentũ cdi igítur( vt paucis pftringam ) pcc domini yſaac opera crate ferme cᷣſtunpta ct coꝛroſa calcbosrapbis lítterartjs toꝛmulis fi que per eximium doctoꝛem m Andream turmum pco
munus tue dicare reuerétie nó oubitauí:cii pprer ipfius oígnitatem.ná magnos magna decent:tum ꝓpter viſceralem quem erga patrem meum ( oum aura frueretur etberca )p:etetulifti amozemzquem poft cíus obitum in me reuiuiſcere
¶ Simphorianus Tamperius illuftriffimi pꝛincipis domini ducis Rothoꝛingie t Barri cc.p:i — medícus:clariflimo viro Andree turino oc pifaa pbo ac medico meritiſſimo.
adeo ferueti indcfeflogs aio deſudare: po i yfaac operibus cmendádis : ab eo certe tpe meipſum et rudem: to:pídum:atqs aulicis curíalíti mifertjs( vt nauis faburra ) affluẽtem:accuſaui:tue virtutis obſer⸗
Pꝛimum p5m : qui oc ocfinitioníbus conſcripſit. Alterum medícum ; quí plura ín medícina opera nobis tradidit: pꝛe⸗ ſertim Pantechni opus: quod effe ab yſaac compofitum teftíscft liber febꝛium fine dubio Uc aſcriptus:in quo par^
techni inuenerit: non miretur. IRarm liber qui cóptemétum medicine — eſt:non Halyabbati attribuẽdus erat: vt placuit Stephano pbie diſcipulo friuolis róníbus moto:ſed ipfi yſaac:vt Raſi vifus eft (ub yſaac título plura addu»
lem in medicina virum curare vt ederetur. Debet tibi tota medicoꝝ ſchola:totũq; genus hominum:quoꝝ alten vſui z honoꝛi:alteri vſui maximo bocopus futuri erit.Ego itaq; quas poſſuʒ ⁊ debeo gratias ago. £t vt ad alia optima⁊ pfi cua opera edenda ſequaris:oꝛo atq; obſecro. Bene vale noſtri memoꝛ:qui ⁊ nos ⁊ noftra omnía tuo oícauim? arbitrio. f£: bibliotbeca noftra Zotbo:ings vltima Jultj.anno.Oꝛcccccxv.
¶ £laríffimos pbos ac medicos Jo.roſatum floxentinum:atqs Jo.franciſcum genarium bur gi fancti ſepulchꝛi ciuem:pꝛeceptoꝛes fuos, Zindreas rurinus piíaenfis: Salutat,
VPerepꝛecium me feciſſe arbitro: fi (tudiofis atq5 doctis celebꝛem ín medícina virum: inter arabes facile NI pzincipem yſaac:e tenebzis in lucem oare curauerim. Nam quanti eum fecerít antiquitas:argumento funt Zbefucs:ferapio atq; rafiszquoz volumina cíus tcftímonio plena ſunt. Placuit infuper "(»anteconi opus 4A ub vfascnrulo ponere : cum spud omnes líquido compertum fit id conftantini furtum eſſe: et eundem SLonftantinum ooctríne vfaac manífefte emulum, Cui communi hominum confenfui : fuffragatur qð ipfce met y(3ac ín fuo oc febꝛibus citat ſe in Pãtechni. Rafis quoq incontínétis operezplura fub yfaac auctoꝛitate adduritz que in pantecbní facile reperies. Addidimus multa £onftátíni opufcula:verentes c ílla furta eſſe:vt oe viatico manife ſte patet. Ham fi mefuen legeris ipfius yfaac remedia adducentem: plura ecz in víatico comperice, i£ ompendium Megatechni placuit apponere:nó quia opus yfaac:fed qꝛ vtile ⁊ pꝛoſicuum:⁊ quía aucto: tranfferens perbíbetur con ſtantinus.Oꝛamus itaq; ftudíofos omncs: vt bec volumina ſepius reuoluant:⁊ fi que inaenerínt mendofa( que tamen mínimí valoꝛis putamus veniam oent ob codíces tum mendis plenos:tum caríofos. Vos vero mei pz ꝛes colen diſſimi ob eum quí vobis innatus eft affectum:bonis litteris:⁊ veftre virtutis excellentíam ipſum yfaac fub pꝛeſidio ve (tro capiatis:⁊ mefolíto amoꝛe diligatis. Æx Xugduno.iitij.kalen.decembꝛis.anno.O.ccccexv.
Liber diffinitionum.
¶ Celeberrimi et omnium: tum feniozum: tum recentíozum medicorum conſenſu viri cruditiffimi ac iſraclite Salomonis ira bie regis filij adoptiui: pꝛeclariſſima opcra: humano quidem generi valde neceffaria; et abartis medice pꝛofeſſoꝛibus maxime deſi deranda:incipiunt. ¶ T Incipit liber diffinitionum yſaac.
Vu
dicis xv ures coꝛũ qui anti
quoꝛũ libꝛos inſpexerũt:⁊ co:um viderũt diuerñtates in otffimtionib?rerü:cítimas uerũt ulud eſſe per oiuerfas ipfozii inten» &y ciones. 3Reucra ita eft:eerum 1pfi conati
—— 9 P
m A
-- —aa cim ot
rationi t cogitationũ ipſoꝝ⁊ deſcripſerũt ed oefcriptióib? trib? Cina eaꝝ cft deriuata ex noic fuo: ſcða eft affumpta
S'o.fj.
€x pietate ſua:⁊ tertia € accepta er fcia ín alio ex opatóe ſus ¶ Deichtio aũt deriuata er noic fuo € cp pD:a € amoa fapiztic: poc icẽ ratioanat er noic pbi. 3 bus em cópofi
tus eft ex pbuos ⁊ fopbia. t or lingua greca philos.i.ama⸗ —— — Cñq; ita ſit:manifeſtum eft ep intentio biloiopbi cft amatoz ſapiẽtie: ⁊ cus intétio pbi cft amatoz apienne:tiic intctio pbie eft amo: ſapiẽtie. T xocfcr.c rio autem pbilofopbie ex ppzictate eus efti poilofopbia eft affimilatio operib? creatozis aioxofi ⁊ fublimrs fm virtu» t£ bumanitatis. ££tíntério quide fermonis mei fcs affimi» latio operib? crcatozis cft peeptio ventaris reri.f, ventas €osgnitiol$ earn: operatio eius que cóueniens veritati:et intẽtio fermonis me. f. pcepnoveritatie rerü:eft perceptio iparn ex caufis earũ naturatib?Qttuo::d funt cà naturalis: teft Pm ouos modos. f.aut ſpiritualis aut co:pozalis. Spi ritualis quid£ eft ficut oiuería gna in ſpecies fuas fubiecra formis ipfarus cõpletiuis fpintualitatis carii:fia:t animal qð eft genus bois ⁊ equi c reliquarũ fpedern fubicet foo» mi$ cari »fhiruriuis eſſentie ipuis, ¶ f£ aufa aurem mate rialis co:po:ea cft ficut argenti qð cft materia denarij can nuli c ubiectii foꝛmis earus. fimiliter aurum eft materia dꝛachme auri. f.« annuli ſubiectũ foꝛmis ipfaz. ¶ $o:ma» lis aüt caufa eft m duos modos.alía nàgg cft fpintualis:c alia co:pea. ££t fozma quidé fpiritualis ett ficut foꝛma ſub⸗ ftantiais exiſtẽs inne in conſtitutiõe eſſentie fpedei-ficut rarionabilitas exñs ín vno in ↄſtitutiõe centiebominís; ct binibilítas exiſtẽs i vno in »ftitutióe eflennie eq. ¶ Cauſa aũt cfficieng cft fm ouos modos.f.aut ſpũalis autco:pea. Spiritualis cft ficut vᷣtus vel o:bicularis celeftis: quà o:dí niit creato: gloꝛioſus ⁊ ſublim is innatura:t ipfam in na» tura €a cómenfurauir fup imp:effiones que ſimt in mundo míno:e :co gnationie € co:uptióís 7 augmentu⁊ ve tuftatís ⁊ laníratis ⁊ egritudinie 7 reliquara Operationus naturahiü, Caufa aute efficiẽs coꝛporea cft ficut ars artifi» as faactis annulũ:⁊ fozma picture foꝛmate in aere copus fab:;icatozía oom?. ¶ TEt fimiliter cá finauseftém duos modos.fpiritualis ⁊coꝛpoꝛalis. Coꝛpoꝛea aute eft ficurfoz ma oomus ⁊ cõplementũ ci? qð eft neceſſariũ ad boc vt in ta 2abitetur c ea fit tutamé:c fo:maannali vtin eo fiat an» nulatus z figillet᷑ in ca. i£ aufavo fpirítualis.f.finalis eftfi» cut annexio aie aim cozpozezvt bomíní appareant verita» tcs rerü ſpiritualiũ:vt oifcernat inter bonn ⁊ malit clauda bilia z ülaudabilia:c faciat qð erpedit &tatier iuftíaa c re ctitudine ⁊ fanctíficanóe creato:ís ⁊ pſalmodia laude z con fcfionc onationis cius: alienatiõe ab operarionib?beftía libus et fo:dibus: vt p boc amplificetvt perueniat ad retri butionẽ creatoꝛis gloꝛioſi et bndicti:qui eft cótinuario aum aníma alta:⁊ illuminatio fplédozís intelligẽtie 7 pulcbzítu» do fapíztie ⁊ lumen euis. 5 ergo puenerit d boc: fiet ſpi ritualis:c cõtinuabitur fplédo-í creatoer virtute creatoꝛis fine medio:c fiet laudás ⁊ pfalles creatoꝛi femp i ppetuit, Allud erso erit paradífus ipfius:cretributioeius:c ſupꝛe⸗ ma bonitas:⁊ fublímiítas ínregra: ⁊ pulcbzítudo ei? perfe» cta. ppter hoc dixit plato: pbüofopbia ett tediũ ⁊ cura c ftudius ⁊ foli moꝛtis. Inquit yfaac: bec oefcriptio eft magna:c longe ꝓfunditatis:⁊ (ublimis mrentionís:fas piens nãq; voluit aum dixit:ſolicitudo mo:tís:intelligere folícirudine aim mo:rificarióe oefideno:ü alta anmmalũ et voluptati beſtialiũ:qm̃ in mo:nficatióe ipſoꝛũ:⁊ euafionc ab eis érefugiii maximũ: ⁊ danras alra: applicatio ad cu ram veritatis 7 ín viuíficatióe deſiderio:ũ « voluptati bes ſtialium.⁊ ín vigoꝛatiõe ipſoꝛum eft ꝙ retrabitintellectua» les ab eo qð opoꝛtet oe veritatibꝰ oet: c obedientia eius:⁊ mundicia cíus : et ínfeparabilitatione ozationum ín boꝛis fuis conftítutis: et fermo quidem pbilofopbi fisníficat il» lud:⁊ intellectus teftífica£ eius ſanitatẽ. Inquit em̃:deꝰ bs pzecepta inrellectualía: que oftendunt qui ex creatura fua funt boni:per quos voluit intelligi ppbetas ⁊ nũcios ⁊ do ꝛes veridicos perducẽtes creaturã fiiam ad veritatẽ:pꝛe cipientes iuſticiã ⁊ rectitudinẽ ⁊ onẽ rerum er licen⸗ tia:⁊ cõſecutiõe boni optimi ⁊ honeſti:⁊ ſeparatione a ma» calũnia ⁊ iniuſticia ⁊ acceptione rerum abſq; ros a
Liber
fai ergo nó ferũt quc pᷣcepta rationabilia afferũt: q deus ocmóftrauit bonis qui iunc er creatura ſua c ſacerdotibus docẽtibꝰ:⁊ pfeuerauerint ín voluptate fua: caltinta: c at» rogátía:cmalíaa ſui opis:ſoꝛdidabũt eñ peccara fua coin⸗ quinatõiibꝰ ſuis:⁊ deprimẽt c grauabũt ipm: ꝓbibebũt ipm ab accemone ad relatione veritatis: ⁊ applicatiõe ſplẽ s en intelligente: pulcburudínis fapictic: t remanebit cõpꝛehenſus fub oꝛbẽ i fine lege reſolutus reſolutio⸗ uibus o:bís ín flàma crucíatus, Ila ergo erunt gebẽna ct ignis ⁊ cruciatus ipius:d p:cpauit deꝰpeſſimis ⁊ rebellib? Coiflentitib? a pꝛeceptis intelligẽtie. ¶ «bie deſcriptio cr faétía fua eft:q pbia eft cognitio bois uijpᷣius: vel eft cognitio futjpfius ab boic; t boc cft etiã - pfunditatis 4 lublimis intelligentie: bó em cũ fat feipfum vera cogni tione fiue cũ ſpñalitate € coꝛpoꝛeitate fua: tunc fam cons :ebendir (dam totius: vel (ciam ſube fpitalis t coꝛpoꝛec.· Pon bolc eĩ aggregata funt fuba ⁊ accidés, t fuba quide eft buc ſubſtãtic: quaz vna eft ſpũalis ficut anima 7 intelligẽ tia: c alrera cft coꝛpoꝛea ficut co:p? lógi larii pfundri, set accidés fitr eft fm ouos modos.alíud em̃ cft ſpũale: ⁊ alið co:po:eti. &5pilale atit eft ficut patiétia: c fcia:c relíqua ac cidẽtia fpu.alia exiſtẽtia ín aĩa. Et coꝛpoꝛeũ quide eft ficut albedo: ⁊ nigredo:⁊ rubedo: t citnitas: fpiffitudozc rari tas:⁊ reliqua accidẽtia exiſtẽtia in — bocergoita fit: manifeſtũ e(t cp cil bó ſcit /cips cũ ſpũalitate ⁊ coꝛpoꝛei⸗ tatc ſua:tũc iam cõpꝛehẽdit ícias tot? zc ſcit fubam ſpũalẽ 4 ſubam copozalé. c fic fubam pꝛimã creatà cx virtute crea toꝛis abfi medio appꝛopꝛiatã lubiecniól oiuerfitatis: c ita fcit accidẽs pꝛimũ generale diuiſiuũ in quãtitatẽ:⁊ qualíta tcm c relatione. c fcit reliqua acadétía.t.copofita er cópoft tione fube cii accidétibus tribus fimplicibus. Cũ crgo bó oia illa cóp:ebéditi am tũc cóp:ebédirfdiam toti?; t mercé vocari pbs. Lii $ p :enímus ad deſcriptiões pbie tres:tũc ſeq̃ mur illad loquédo oe qditate fapiétic.lDico d qp ſapiẽ tia deſcribit᷑ duabꝰdeſcriptiõibꝰ:quaꝝ vna cftaflumpta er ꝓpꝛietate ſua:⁊ ſecũda eit (ampra ez operatióib?fuis. d? aüt de driptio cz ꝓpꝛietate:eſt fapicria eftVitae fcie rerit piimarü:tempiremarü:ppetuay. Partes aũt pᷣmas ſempi ternas vult pceptõem reri étiquaz natura fic ſpẽs: q ſunt poſtreme gnationis ⁊ cõplementũ eiꝰ:⁊ genera à (unt eis ſuperioꝛa:⁊ genera generũ: donec illud peraeniat ad gen? pꝛimũ Pm Pirate creatũ t virtute creatozis fine medio, yo» cidẽtia $o funt gñata vſq; ad infiniti. sna aure oar ſpebꝰ fuis c indiuiduis nomina coíffinitiones fuas:c eo eft vnm quodq; indiuiduoꝝ (d qð m eft: c illud (deo ꝙ vnũquod⸗ qp índiuiduoz nolatur ſuba: q: 1pm per fe criftit ſubiectũ biuerírati:t noiat coꝛpus: qim ipᷣm eſt longũ latii ⁊ pfuns dũ:⁊ notat auginétabile di elonganione extremitatũ dya⸗ tmetroz tpius poft ppínquítaté: t noia£ viuũ:qꝛ ipm mo» bilc fenfibile permutabile in locis: notatur hõ:qm̃ eft aĩal ratíonale moꝛtale. am igit manifcfti eft ⁊ noti ꝙ indiui⸗ duareapíüt noia ſpecierũ fua: ⁊ oiffinitioes earũ: c redo piunt genera iparum:7 genera generũ iparum: ⁊ oíffnitio ncs ipoy:c ꝓpterea ꝙ recipiũt ca: facra ẽ vnũquodq; coz €riftes cox q̊ð eft: fcs ventas. Diffinitio atit veritas vel falfitatío eft ꝙ no eft aliqd: aut narratio reí abſq; co qð eft &[ Sapicntic atit oefcriptio er opatione fua eft qp ſapiẽtia eit cópletiua virtutis intellecrualiszfm exitũ cius qð eft in Duab?cctremitatib? 5tradictióis de vero ⁊ falſo: vt oundat ei? extremitates (c; verũ c falſum ſimul in materijs tribꝰ: à ſunt materia neceſſitatis vel inuẽtiõis:⁊ materia poſſibi liratís:z materia ꝓbationis. Conditio em̃ contradictionis
vcl in contractione: cft y fermo diſputantis contradicit
fermoní oifputantis : et erpellít (pfum : et euanefcere fa» cit poſtqᷓᷓ octo conditíones contradiícto: cppleuit.uarum vna eft: vt firnomen quod ponit diſputatoꝛ:ipſum illud quod contradicto: erpellit, Secunda eft vt fit adiectum fis milítudo quá oifputato: occurrere facit: illa eadé fimilítus do quã dicto: crpellit.Tertia eftvtnó fit nome ſubiectũ € adiectũ p:edicatum vtriſq; ppofitíonibus fimuler nomini bus fimilibus vcl ambiguis:neq; er fimilibus adiectiuis que funt ia. Quarta cft vtfit tempus quod vtreq; contras
dicríóes ponüt vni tẽpus.Quinta cft vt ſit pars qui diſpu tato: ponit:ipſa vcl eadem pare quam contradicto: cr? pellir. Sexta eft vt fit cozrclatio ad vna ⁊ candé rcm. xocptt ma eſt vt aggregẽtur fimulaut potentia aut actu. Octaua vt cónemant fimul frm bas cõditiones: quarũ pꝛemiſimus rememoꝛationem:neq; diſſentiant niñ p:edícte negaticnis caufa cp eft non.ius declaratio eſt:ꝙ cũ oifputato: ponit cp feru? dei eft faiba:c dicit 2tradícto: (opbar non eft ſcri⸗ ba:ambo funt ponentes non cõtradictoꝛes:⁊ fimiliter cum oífputato: oícit feruus ocí eft artitex: « dicit contradictozz ſeruus dei non eft carperaríus. ambo funt ponétes nó conr tradicentes: c ſimul currit rócinatío in nominibꝰ cõibus. diſputatoꝛ cr cii otcit cante comedit ouem; 7 3óicto: orat caníe nó comedit ouem: vult canẽ audacem. f.filucftremz alius canc depictũ ex crezambo nõ ↄtradicũt.⁊ fimiliter cũ oicit oppofitoz: oci feru? eft doꝛmiẽs: « vult ſomnũ natura lé: ⁊dicit 2dictoz: feru? dei nó o0:mit: ⁊ vult (omnii accidẽ tal£ ficut obliuionẽ⁊ fomníctare:c parue inteligétiez pꝛu dẽtie:nõ 2dícür.c filr eft Pmo itépoze: cii eri oppofitoz oí» cit abdala fuit peregrínus: ⁊ vult ín anno picfenti; c dicit otradictos:abdala nó fuit peregrínus:cvult cp ín anno pꝛe teríto:non cótradicuntzt fimiliter fermo in relatione:fi cm oppofiro; oatmel fanat egritudines: ⁊ vult egritudines pblegmatncas: c oícit Sátctoz: mel nó curat:⁊ vult egritu⸗ dines cholericas: nó contradicuur. « fimiliter cft ſermo ín parte:ná fi oppofito: oígerit: cecus non vidct: vult vifum Oculi: dixerit 2tradictoz: cecus videt:⁊ vult vifum cozdis fió cõtradicunt:⁊ ſimuliter eft cótradicrío ín potẽtia ⁊ actuz ei em oppofito: dicit abdala € icriba: vult potétiaz4 dicit contradicto: abdal nó cft fcriba: 7 vult fcríbam actu : non otradicüt. Jam ergo manifeſtũ cft ⁊ clarũ ex eis que pꝛemi finus cerpofuimus:q ſapientia eft cõpletiua virtutis ins tellectualie ſᷣm exitũ eius qð eft cr duabus extremitatibꝰ ↄtradictionis oc vero ⁊ falfo ſimul.Et poſtqᷓ iam perueni⸗ inue £m illud qð explanare volumus oc quidditate pbie t fapientie:tüicaffequemur illud oc quíddírate intelligen⸗ tic fubiecte eis ſmul:cũ nó fit pbus Ti fapiens non intel lectualís. 3inát pbs:in intelligentia eft ſpecialitas rerum.ꝑ quod voluit intelligi ꝙ ſpecialitas rerum fempiternarumz ⁊ perpetuarum fit femper apud eam pzefens.s£ üqp vult fci
. rcalíquam caufarum ; redirad — abſq; cognitione:
⁊conſideratione:⁊ illud quidẽ cõſiderat᷑ ex tẽſtimonio. In uenimus cm artifice ín arte fua pꝛudentem ⁊ ingenioſum: cum vult aliquid ez ca operari:r̃dit ad tcípfum: ct ínues nit illud apud fejp:efens:c fatipfinn er ca quam ínter ma giftros fciroifferentía maniteſta: propterea qp intelligẽtia fcit ea que fcit abfqs cognítione er confideratione : pꝛo⸗ pterea qꝛ inuenit effentía fuam femp ita ꝙ nõ alterat:neq; befitat:neqs cófequit ipm additio:neq; diminutio:neq; ali quaoifpo&noni artíficis:aut pꝛudentis artc ípfa ppteríd qð cofcquif ipam oe befitarióe t obliuione ⁊ 2trarictatib? tn coꝛdibus ín folicitudinib? rerum. Diuiditur aiit eẽntia ⁊ indiget cogitatione 7 confideratíone: perfcrutatíone: c deſcriptione ante appl.cationem fuí ad ocfidenum cet vos luntatem ſuam. ¶ M fi quis cõtradixerit nobis in indiui duis rerum fimilitudíne illius:et dixerit: quarenon dixiſti in indiuiduis etiam que ſunt pꝛeſentia apud intelligen⸗ tiam:et cum vult ſcire aliquid er eis:redit ad eſſentiã ſuã: et (cit illud ex ea. Dicemꝰ ei:oppoſuiſti falfo: et ratiocina⸗ tus eft quod non ratiocinaſti.equaſti em̃ ſpecies ſempiter⸗ nas perpetuas: quas non fequitur permutatio:neq; alte» ratio:neqs augmentum: neq diminutio:neq; generatioz neqs co:xruptio im indiuiduis remouíbilibus cautibus paulatim — conſequitur femper oc augmẽ to: ⁊ dim :etgeneratíone: et coꝛruptione aſſidue. Et manifeftum cft quídem ꝙ illud quod confequif augmẽ tum:c oíiminurio: 7 generatio 7 coꝛruptio:non app:cbene dit numerus:neq; contínet ipfum cogitatio:neq; compzes bendit illud fcientia.er co autem quod taliter eſt:intelligẽ tia ml app:cbendit niñ quod eft pzefens: quod vero íam p:eteríjt: autfuturum e; atur: fcientia no appzebéditz [5 qð ſcia appꝛebẽdit:nõ cft ſcitũ neq intellectü: c ppter 5
diffinitionum.
vartãt pbilofopbi intelligentiã tribus modis. Ano coz eft intellígétia que femp eft actu: c ca cui? pmifim? memoꝛia: ⁊ diximꝰ ꝙ fpecialítas rerũ cft apud eà pnis c femp.s£z fcoo eft intelligétia q eft maia potétia afi exitũ ci? ad actm. ais fit:egredit qð ín ipfa cft oc potétia ad effectum: « fir faes, Species autem tertia deſcripta eft per íntelligetíam fcóam ⁊ cft affimilata fenfui citata injnt copzebenfione rerum ex fenfu.ai em virt? fenfibüis phtat ree fenfibilrerzimpzimit fo:mas rez i ia q eft in anrenozi pre cerebꝛi⁊ ppata fia pduat ad atam rõnalẽ: cũq; ſcit aĩa nmilitudíne : cipia ctiáree vna cii intétíóe fpilali: ⁊ ppter poc ocfcribit p bác ſpeciẽ intelligẽtic p intelusenniá ſcðõam: qipſa inapit a fenfu: afcendit ſenſum paulatim ⁊ gradatim ⁊ oꝛdinatim quouſq; ꝑueniat ad intelligẽtiã que egredi: deinde aia de potẽtia ad effectũ. Inqͥt pbs:aia € fubftána cõplẽs coꝛpus naturale qð hz vitã in potẽtia.⁊ dixit plato:aĩa cft ſubſtatia i.t piftà wnione 2tínuat coꝛpoꝛibꝰ:⁊ agir in eis. In⸗ quit yfaac:fo:fità alijs eftímar ꝙ ínter vᷣba duoꝝ fit diuerſi t38:n08 atit faciem? ipm fcire deſcriptionẽ illiꝰ: ppterea ꝙ plato íntellerit ín oefcriptióe fua qua deſcripſit aia5 er pꝛin cipio mot? ei? in míriojoperis eius:dixit enum ꝙ aia in pꝛin cipio mot? fui enit co:pi o;bís: t ꝑuenit ad co:pus ⁊ agir in co:illud ió qm o:do oꝛbis eft medi? inrcr oꝛdinẽ aic c oꝛdi⸗ nem co:pís:7 medíatione fua inter duos oxdineszcópletur o:dinatio aie cũ cozpozíb?.motu nãq; o;bís generant mate ric quattuoꝛ:q̃ funt cleméta coꝛpoꝝ. P be atit cii alam de⸗ ſcripſit:eiꝰ intẽtio fiit er copleméto mot? fui: pfectóc opc rie tui.oicir em ꝙ afa eft ſubſtãtia cópi£s cozp? naturale qo bs vitá ín potẽtia. Docuit q̊ nos ꝙ co:pa anteqᷓ aĩa cis cóti nuet: funt hñtia vità potétia. c poſtqᷓ ata ad ca puenit: co» plet pficit cavíua actu. Inq̃t yfaac.in fermone nfo.t.funt co:pa in initioviua potéria:oetae ingrediun£ ad actũ.nõ tñ eft differẽtia:neq; ſeparatio:neq; ſpaciũ tepozs:qm res nó remouent᷑ ab eo Pm qp ozdinainr ea creato: fublímis: pprer qð interpᷣtatio co:pea nó põt eis eſſentiari ab intétioiD? Ipt ritualib?:nífi cii fcparationib? « cõtinuatiõe:vt eis obutet intelligẽtia q eft in cozpozib? copulanis cii receprióc. Et for fitan aids eſtimat cp intẽtio ſᷣmonis.ſ.ꝙ aia vní£ co:pozi p illã vnitionẽ atab?puenit ad coꝛꝑa:⁊ agit ĩ eis: z ꝙ ipa idu» cat coꝛꝑa:⁊ ingred at᷑ coꝛpa.egrediat ab eis. Nos voila? deſtructiões faciem? ipm ſcire p ea cp plato Pm loci fuus ín ſapiẽtia:⁊ oꝛdinẽ fuü in pbia:nõ fuit cp lateret cosruptio pu. tus ſermonis:ſed ipfe locut?fermone coꝛꝑeo:in quo intetio eft fpialia.sConrínustio em̃ alaꝝ cũ coꝛpõꝛibꝰ:nõ eft nifi vt fup ca infundat oe ſplẽdoꝛe c lumine fuo fup mundii: ⁊ fa» ar eum ſplendidũ luminofum qué vir? penetrat:c ſic inter ſplẽdoꝛẽ folie ⁊ ſplendoꝛẽ aie c lumé coz cft ornría in ataz ppterea ꝙ fpi£do: folis eft co:pulétus:quevitus appbedir in fuo fübiecto qð eft aer:⁊ fplédo: aie eft ſpña is: que non appicbéditnifi inteiligẽtia ſempiterne fenfibiliter. Jã igit manífeftü eft ꝙ cónnuatio aĩaꝝ ci —— nó eft introit⸗ ipfarü in cis:neqs exit? ipſarũ ab eis.Cũq; ira fir: runc iã re manet vt (ciam? qp aiarit oꝛdines tres funt. Anꝰ eoz eft oz doaie rationalis: ſecũdus o:do cft aie beftíalis: tert? oꝛdo eft aie vegetabilis, Sublimioꝛe ergo aiaz gradu c melioze o:xdínata eft aia rõnalis:qm̃ ipfa eft in oséte intelligentie:⁊ €x vmbꝛa eiꝰ gnario cft. c ppter bocfact? eft bó rónalís: oí fcernés c inquirẽs fufcepri ⁊ ſapiẽtie:ſeparãs ínter laudabí lia⁊ vituꝑabilia:ĩmoꝛãs m bonítatib?:alienás fe a malis. ꝓpter B fact? € remũerabilis: oànabilis:qm diſcernit inter illud qð nó remüeraf:z p q9 dãnat᷑.⁊ ferio: qͥdẽ aia rónali ín claritate c fublimirate o:dinis cft ai3 beftialís: qm ipa er aiarónali gñata eſt:⁊ ppter boc etongaf a fplédoze intelli⸗ gentíe:t acqritvmbꝛã 7 teneb:3s: 7 pꝛiuat᷑ perſcrutatiõe ⁊ diſcretiõe:⁊ facta eft eſtimatiua fm verirate: ⁊ meditatiua fm tráffumptionc. dicar em̃ oebíteer eo vbíeft veritas: € cr ppiíetate ei? funt fenfus ⁊ mot?: ⁊ pmuratio in locis: t —— facte ſunt beſtie pꝛeſumptuoſe:multe audacie ctoꝛiã querẽtes ⁊ pꝛincipatũ:ſicut leo acqᷣrit domimũ fup alias beſtias abſq; inueſtigatiõe c diſcretiõe t cognitione eius qð facit. Significat aüt ꝙ heſne (unt eſtimãtes c nó ot ſcernẽtes id qð ín afino inuenit inuenim? em q cil ipfe vlti
S'o.ítj.
me fitir: fi ad aqui oucaF: t videat fozmá ſuã ín ca: autfo» mà alterius:terret᷑ er ea c refugit:⁊ aqua t criftit eius vi» tà t &? cõſtructio:⁊ cũ videt lconezíncedit ad eum:⁊ querit ipfum: vadirad ipfum: c ipfum tn ínterfidit t paiteum: ⁊ p:opter bocnon cofcquuntur beftie retributione; neq; pe, nam;qm non diſcernũt:neq; faüt illud q3 remuneraf l5 £a» cantipfum: ⁊ mercant retributione ſibi:⁊ faciat contrarii ípfius ⁊ diuerſum ab co; ⁊ mereant dãnationem fibi.illud Quid£ ꝙ inueſtigatiõe pꝛiuata ⁊ diſcretio⁊ pceptioveritatũ ⁊ q̃ appꝛopꝛiata funt ai eſtimatiõe ⁊ mediarioe. Aĩa aute Que ett deſideratiuacaliter vegetatiua)eſt inferioꝛ alijs in ſublimatiõe c o:dine: c illud ideo eſt:qꝛ gñatio cius cft ex vmbꝛa aĩe beſtialis:⁊ ppter bocobtenebzaf fplédo: eius a fplendo:e müdo 7 puro: ingroffa£:t grauat᷑:⁊ pꝛiuata eft
enſu «motu ⁊ pmutatióein lods; c adheret loco fuo tere re; facra eft fingtaris cũ ocfideno:t ioc: c nutrimé to:t augméto: 7 oímínurióe t aptione floꝛũ:oleoꝛũ: ⁊ fa» pon: odo:ii fm locũ.Et y puenim?ad qð volumꝰde Qddirare fprialitatis alte sdinís ei?: tunc certioses fu. mus ad fequendt id ranemozando qð cft verius: propin? Quim ci im [pirituahtate c fublimitate fui o:dinis. ipfe em eft ſublimioẽ ſubſtãtijs coꝛpoꝛeis:⁊ in oꝛdine fupto: eft eisz ⁊ cõſequẽs oꝛdinẽ aĩe:cũ non ſᷣmveritatẽ fir co:pus:f5 eius materia:ipſe em in ozisóte ale vegetabilis ⁊ ipfi 53 ge neratus eſt.c pprer boc fact? eft exitꝰ cius ex inuẽtione ad inuztione, Colo aute cii dico ad inuentioné ad remanée: femp tps qð non cõſequet᷑ additio:neqs diminutio:neq; re motio:neq; finís:neqs ex:neq; ad. ££t volo cii dico ex inuen⸗ nonc in 3ià vegctabili:cii fit aia; 7 reliq fubftátie ſuꝑioꝛes fpirituales abſq; alteratíóe ⁊remotiõe ab o:díne Pm ques ipſarũ creato: oꝛdinauit eas. Ipſe igitur ppter bocnó funt augmérandemegs oimínure ppter exitũ aus qð ab eo nas fatur.iLo:poza aut£ affücta( aL's affecrayqualiratib? diuer⸗ fis cõtrarijs:ſicut elemẽta marerialía q̃ttuoꝛ.q̃ funt ignis: aer:aqua:terra:alterant᷑ ⁊ minuuntur cius exitu qð ab eis egredit:⁊ gñat᷑ ab eis ex co:pozib? aialii et plátis: coꝛrum pñtur cmurant ad ea:qm̃ er eis gñant᷑ virtute celefti quá» num eid vari al hr e in narura oꝛdinauit 7 0e» ftinauit ca cũ ipfa fup actionẽ gñatiõis c — vt illuc cõpleat᷑ müdus gñationis ⁊ coꝛruptiõis plendoxs aũt ſabſtãtiarũ fupmarii f.aiaz tríü: funt nó alterari: neqy augmẽtari:neq; diminui exitu. qð ab eis nafzif eſt exvmbꝛa ars denda fpl£dozetpfarn in effentia ⁊ ſubſtãtialita⸗ tc ſua.Et manífeftn quíd£ eft ꝙ fplédo: oisfpledidi imn eſſen tia c fubftatialitate ſua:eſt foꝛtiꝰ [pledidus 7 vebeméri?lu» mandet eq plidosatepegetiils cioe
lubi ifeſtũ eft cp ſplẽdoꝛ aĩe vegetabilis € foꝛtioꝛ
eft ſplẽdidioꝛ ⁊ vehemẽtiꝰ lumé ſplẽdoꝛe oꝛbis gñati ab ei? vmbꝛa.et ꝓpter boc fac? eft oꝛbis ſolidus: t acqſiuit vm» bram:⁊ tegumentũ: ct groſſitiẽ:⁊ coꝛpulentiã: et appbene dit eã fenfus viſus:nõ ali? tñ er fenfib?:qm duis ſit coꝛpu⸗
. lentus:tfi eft in figura ⁊ fptialitate fua ppinqu? ozdíni ani»
mariü fublmiii;c mouet motu cópleto ⁊ íntegro.d eft mot? ref uid ime lót eft rmotib?: 4 pfectio: eft n ab acrióe « alteratiõe. ⁊ ppter px nó »fequit ipm additio: neqs oimimurio:negs ex:neq; ad: neqg pꝛincipiũ: finis. et illud quidẽ eft ppter fimplicírate ei? quo mouet: c fpiri tualitatẽ:⁊ fempiterníraté: prnanentià: € ppetuitaté eiꝰ: cũ non fit c? Gnatio ex reb? oiuerfis.c fit vtpmu» tetur redeat ad (llud ex quo generati cft: imo eft fizu cófi ftens ppetuü c ſempiternũ.⁊ ppterboceffudit intelligẽtia fup ipfum ex ſplẽdoꝛe fuo:z lumíne fapiétie füez ⁊ fubtilta» uit ipſum:⁊ facri eft p illud intellec? rónalis: nó indigens
ſcrutatiõe:⁊ oífcretióe: c cognitiõe:⁊ »fideratióe: er co snitióc dñij ſui creatoꝛis:⁊ ad ei neceſſariũ fit oe verirate ⁊ —— Seen dne nem qe eus: pſalmodia:⁊ "T
E petim cpatioc intcríecatióe: « füblimauit ipfum creato: alosíofiffimus ⁊ esi e ao at» tribuít eroꝛdinẽ a quo non remouet᷑: neq; finitur: nc qp ine terſecat᷑: ⁊ deſtinauit ipm fup oífticnócs qtto: tpalce: t fup pductione tꝑis:⁊ ánoz: 7 mẽſiũ:⁊ dieꝛꝝ: ⁊ hoꝛarũ: cfe dtipm regnare fup contingẽtia d apparét in boc müdo de
41
Ziber
impieffionib?:t apparinióe ſectarũ: ⁊ mfüratíóe regni cu . lufdá reaís.c að cofequit ipfum in ſpacio fuo oc foztuna c . euentu;autreliquis;c diuerſis ab eis donec fintatur fecta . eius ftm qp ocftínatü cft in fcientía creatoꝛis gloꝛioſi⁊ ſubli⸗ imis. t poft? perueuim? ad illud cuiꝰ ocdarationé qde oc . o:dínib? aia; volum?:« applicatíóc cuiuſq; earii cii ilio qð coucnit opationt eius ez co:po:íb?« paflioni ipfius et rece⸗ ptioni impꝛeſſiõi eius ⁊ appiopínquatióc oꝛbis cũ eo quod. effudcritfüper ipm inrelligénia ez intellígetia c lumine fpí ritualitate (ufficititzopo:tct vt inueniamꝰtñ differẽtiã inter fubttantià coꝛpoꝛis t fubftantià aic. Dico ergo qp ſubſtatia co:pozís gñatur er materijs oiuerfis affecris qualitatibus ctrarijs.c ppter boc cófcquunt ipfum accidẽtia: ⁊ ingre» dítur fub gnatione 7 co:ruptióc, ubftina vo aic nó eft ge Rerata cz aliquozneqg pmuta£ ad aliud:neq; affiat aliqua. qualitati. nà fi affecta rozctzimpoffibile eflct qn eẽt aut ca. aut maut bu.autfic.q fi ect ca.cleuarc£ furfus vſq; ad ínft nitũ. et fi ectfrigida oefcéderct inferi? in cẽtro. fi cflet hu mida: nataret 4 manaret in qua:tuo: partib?. c fi e&t ficca: fndurarc£ zcófolidarc£ « priuarctur motu oino. 3/3 (g:tur manifeftii eft c notum ꝙ non cft affecta alíqua qualitatu; c propter boc non conſequunt᷑ ipfam accidentia: neqy ingre? ditur ſub generatione t coꝛruptione. Onaencrunt antiqui qp fp.rit?cft co:pus ſubtile
Di i p:ocedés a coꝛde ín arterias ad totum co:pus: c — acit ipᷣm babere vitã ⁊ anbelitũ per pulmonẽ:⁊ pulſum pꝑarterias:⁊ aſcẽdit furfum ad cerebrũ: ENTUM € — ab eo in neruis ad totũ coꝛpus: faat ip̃m babere fenfum c motũ. ¶ ſi interrogati fuerimus oc differentia ínter fpiritii €.aia5. Dicenaũ cft qp ofntía eft inter fpíritü t aiam ouob? modis. Vnus co: cft ꝙ ſpiritꝰ eft ſubſtãtia cozpea quà coꝛpus circũdat ⁊ copzebedit c cõ⸗ tinet:⁊ aĩa cft ſubſtãtia fpíritualis circũdãs co:pus exteriꝰ zcontínes ipſum ⁊ mouẽs ipfis. Secũdus cft modus:qm̃ fpírit? reſoluit cii refolutióc coꝛꝑis: ⁊ deſtruit᷑ eíus deſtru⸗ ctione.Aĩa cim figit ⁊ remanet poft ſeparationẽ eiꝰa coꝛꝑe: tc? opatio: i coꝛpus tũnõ — ppterea qꝛ pꝛiuatũ cft fpiritu acquirẽte ei vitã c ſenſum ⁊ motũ:cũq; puuatur fenfu ⁊ motu ——— ⁊ nõ penetrat ín ipm actio aĩe oĩno. ¶ /? ft interrogati fuerimꝰ de dr̃ntiainter vend t arteriã:dicemꝰ qp vena cft cõpoſita ex tunica vna t cana? li vno:in qua currit fanguis ab epate ad oia mẽbꝛa coꝛpis: qm er ipfo eft oim mẽbꝛoꝛũ nutrimenti 7 virtue c cõſtitu⸗ tio.Arceria atit coponit ep ouab? tunicis € canalibꝰduobꝰ: ín quoz vno penctrat ſpũs ad totũ coꝛpꝰ:⁊ acqrit ei vitá:c gñat ínipfoanbelitü per pulmone: t pulfum p arterías vt £cpellarp bocvapozes calidos a cozde:et attrabat cí acrem ſubtilẽ. In canali Voalrero currít fanguís purus müdus a fo:dib?:vt er co nutriat ſpiritꝰ vitalis:queadmodü nutri£ ignia erterÜer oleo. Cã aüt quarenon cft poffibíle vt ſpũs ⁊ fanguis icedát ín canali vno « curfu vno:eft ꝙ fpírit? fub» tilitate fui currit in coꝛꝑpe ſubito: ficut currít fpledo: cádele ín bomo fubito abíqs fpacío t&pozís. anguis croffitie ſua « grauitate (ui tot? no currit nifi paulatim:ficut currit aq in poꝛis terre t canalib? eius.⁊ fi fit (anguis groffio: aquaz tardi? incedet.Si ergo ſpũs ⁊ (anguís incederent in canalí vno ⁊ curfa vno:vinceret fanguis fpi: ⁊ pbíberet ipfum nc curreret ín coꝛꝑpe ſubito:⁊ effet ín bocco:ruptio o:dinis naturalis. Q[iBatura ei nome cõmune dictũ a creatura.⁊ biat oc oi bote qp bs naturá fibi ꝓpꝛiã: coicit oc chimis. ſ. be humoꝛibꝰ quattuos:q funt (anguís et vtraq; cbolera et pblegma: dicit de materijs q̃ttuoꝛ: q funt ignis: aer: ad: terra.ctoícif etiã de celo:etoc virtute celeſtiquã oꝛdinauit deꝰ glouoſus ſublimis in natura: c deſtinauit eã cii ipſa fu. per impꝛeſſiones gñationis t coꝛruptiõis et augmẽti ⁊ oi» minutionis ⁊ mot? et quíctis.ct ppter bocoíffinierüteam antiqui er ꝓpꝛietate ipſiꝰ:⁊ dixerũt.Natura eft mot?a qe» tc ⁊ quíce à motu. t pbs oiffimuit cà ex effentía: c dixit ꝙ natura eftvirt? co:pca enftes in cozpozib? mediate celo in» ter aiam ⁊coꝛpa.Et voluit cii dixitvirtus coꝛpea:virtutem celeftc:qm dixit virt? coꝛpea non vírt? co:pozis. ret quídes plato diffiniuit ocfc affumpta cx co:pe eius; dixit
ꝙ natura eft ſubſtũtia facis cũ artiſicio rerũ foꝛmataꝝ.æEt optíme ín ea hippo.eſt fermo: que dixit oſtendẽs difteren⸗ tiam effc (nter aiam c narurá: c dixit. Natura eft pꝛinupiũ monis vigoꝛãs co:pa: ? pꝛeparãs eis pᷣparatiões nutrime» ẽs ab ipfo impedimenti Pmvírtute ⁊
fibia. Inqͥt yſaac:voluit boc animalẽ aiam: cum non fit mouẽs neqp tentíes nifi ip
ognitiõis. Cognitio eft ícia fira non reuocabilis.Q[ &»iffinitio ſentẽtie. nia cft credultas ali⸗
telligibilis la devi aie raríonalís:z ꝓpter hoc factꝰ cft cis cogitãs rationalis, ¶ 3Diffinitio memos;
fuis.&[ &ffinitio ratiocínatióis. Satiocinatio cft faciens caufam aurrere im cato, diffinierũt cá quidam diſcretio⸗ rco. Dirxerũt q ratiocinatio cft fermo in quo cóponuntur res diuerſe: ⁊ prouenit cx eis vna vera neccflario, Inquit yſaac:bec diftinitio non exiſtit p fezimo índiget alíquo quo
; *
fiar vera:impoſſibile cft em vt ꝓueniat vnares vera exre⸗ bue otuerfis:nifi cum explananóe ⁊ ſignificatiõe veritatis cius: fic non crüt fnie equales,c oemóftratio non cófiftit nifi vt curreret cá ui caufato: cũ non fit cá nifi ín cáto ín cau fante;ratiocinatio cii firmat oſideratiõeʒverã:⁊ ofrigit cà, «3D iftintio manifeftatióis £^anifcftatio eft quies intcl» lectus cum firma£ argumératio cii oemóftratióc. (T Vit» finitio demõſtratiõis. Demõſtratio cft ratiocinatio ira vt non remoueaft ſubiectũ « pᷣaicatũ ⁊ ppofitío cuí medium non cfr ¶ diffinitio veritaris, €leritae eft qp res eft. diffi nicrunteá diſcretioꝛes: dixerũt er veritas eft fermo quem firmat oemóftratio aut fenfibiliter aut intellectualiter. Sin» quít yfaac:fermo ífte »fiftit ficut exiſtit diffinitio: qua vri£ ille qui fup eã affert diffinitionẽ dialectice 7 intentione pbf lofoppíc:q: oíffíítío cft enundatiua nature ra ⁊ eflentic eius. £tiermoquid£oicéris q veritas cft d enũciatiua eft narurc ventatis c ci? effentic:qm ülud £m qp res cft: nócft verítas:hifi p eft fcrmo veridieus. veritas eft id qð firmat oermóftratio aut fenfibilíter aut íntellecrualiter. nó eft nifi enücíatio qualiratíe ppinquãs veritati ⁊ intellectꝰ inſipiẽ⸗ tíum fermoneco:peo pᷣpinquo intellectibꝰipſoꝝ. ¶ offi nitio falſitatis. Faiſitãs eſtꝙ nõ res eſt.et oiat falfitasmar ratio reicum diũerſo qð eft ipfa t ipſiꝰ contractio. ¶ Dif⸗ finitio ven. Verũ eft affirmare ré rci:cui eft ſᷣm veritatẽ:aut expellere rem a rea qua vere remouet᷑. ¶ Diffinitio falft, Falſum eſtaffirmare rem re ab ca remouet᷑ vere: ⁊ remo uere rẽ are à ci affirmat fm veritatẽ. [ iDiffinitionecefía rij. IBeccfraniü qð impoſũbile eft remoucrí. (T Diffinitio impoffibilis. Impoſmdbile eft cui? mpoffibilis cftínuentio, ¶ 32itfinítio mcoueníetie incóueniés eft duoꝝ Zꝛioꝛum inre vna $m nomẽ vnũ:et fm fimilitudíne vnã c partẽ vnã ín tpe vno ⁊ relation£ vná:fm q añ oſtẽdimꝰ in bocnoftro lib:o. ¶ Diffnitio poſſibilis. Poſſibile o: Pm ouos mor dos.aliud efr cft verũ:aliud eftfalfum. Verũ autem eft vt exiftat ínter ouas ectremitates cotradíctióie: (n qua igno⸗ ratur que ipfius extremitas apparcat. illud autẽ qð nó eft verii:ei: $m ouos modos.CInüi co eft poffibilezcui? exiſtẽ tía nondii cft necefíaría peuldubio: ficuto:tus folio mane ab oxiéte:ls eius nondii o:tus ſit:tñ oꝛiet cras peuldubío, ⁊ fcóm poſſibile qð verũ eſt vr exiſtat actu: c crit? eiꝰnõ eft interius natura:ficut venatoꝛ regnãs ín ſucceſione ⁊ muni £0; duxcxercitꝰ.yſaac.teſtiũco: quidem me vidiſſe ín egy⸗
Diffinitionum
pto huiuſmodi.dominabatur em eidẽ quidã ducu⸗ oc hls tolonis d oícebaf fili? taix:⁊ magnificatti cfr cius ĩperiũ:et relaxata cft memoꝛia eiꝰ:⁊ terruerat ipfius exercitũ: ⁊ erat Du; exercitus eius quidã magiſter minutoꝛ nomine bidel. ¶ Aifmtio metis Eens cft potẽtia incedens in poſſibi lio ct vtẽs ftute aiali. Illud ideo qm foꝛmas rerũ quas fa cit nos inuenire fenfus in natura t materia eaꝝ: faat repe? rire virtus animalis faptéter accõmodatas cc natura t ma» teríaípiarum.« oicirur etiam mens oc virtute quiefcétc in re quefita an fireiboc t boc t an non. (T Miffinitio cftima tionis. £(timano cftvirtus incedés in umpoflibilib?,z dicit᷑ qp eftimatio ũt iudiciũ de re cx apparitione:nó eg co vbi cft verítas.z pprer bec facte funt beſtie eſtimantes non medi tantes nifi ilud oc eis $m accõmodationẽ c tráfumptione, «[ z»itfinino fcafus. Senfus cft figiliatio impzeffionis fen fariin ſentiente. Senfatii em ficut agens eratàdo ſentiẽteʒ: 4 mouendo ipfum ad cognofcendti cflentiam tuizficur über mouet lectoꝛẽ excitãdo ipfus ad cognofcendü qð ĩ libzo cft oc ſciẽtijs t ppofiris. t ñcut deſideratuʒ qð mouet « exci⸗ tat ipſus ad cauendi tibí ⁊ cõſiderandũ 1e an conſoletur cũ co.⁊ boc etiã dicit ecõuerſo:⁊ cft vt fiat ſentiens loco agen tis:⁊ fenfatum loco patiẽtis:ſed ad illud non inuenitur ves ritas:in plurimo em buius fermonis fm bunc modum nó inuenit paffio:zpzopterca qp muenitur ſᷣm veritates: fcd 5m tranfüumptioneé:notc ramen non intẽtione.Ex boc eft cp hõ dicitur fare creatoꝛẽ fublimé 7 gloꝛioſum:⁊ creatoꝛem non £ofcquítur paffio aliquo modo:tmmo cft facto: ois facri: et creatoꝛ omnís creati. £ dq creatoꝛẽ non fequarur omnis paffio:non cft bomo ꝓpterea qp firípfum agens.Zictus ant Oidt fm ouos modos:ſcilicet fpírítualis 7 co:pozeus. Spr rirualis etiã oícitur fm ouos modos. alius cm cfr quẽ ages non pertranfit:t non egreditur ab eo ad aliud. illc aũt que agens non tranfit ; nó egredif ab coad aliud:eſt ficut costs tatio bomínis:c cft cófiderario ín fe . far erm qp ipfum iuuat ab co qð eí nocct: c ille quide que áfitagens : cgredif gb co non ad alud:eſt ficutfenfatiin fennéte , Senſatũ em tranfit actum ſuum:⁊ egreditur ab co ad ſentiẽtem.⁊ fimiz liter actus ocfiderati ín oefiderante:c iiber in legente. Xt nullus quidem hoꝛum acruum fm qué non tráfit agens ad aliud:⁊ tráfit ad aliud:eft contrarius ſubiecto ſuo:neq; diſ⸗ €0:daus ab co fed eſt cóuentens cí: accidens ín ipfo.bomo nãq; cogitãs c cõſiderans in co qð iuuat effentía5 fuam ab €o quod ipfi nocet:non eft cõtrarius ſibijpſi:neq; diſcoꝛdas & fezimo addíri ea per idqð ín ipfa impztmir.ct ſimiliter fen. fatum non cft cõtrarium fenfaiz neqs diſcoꝛdans ab eo : fed €ft ipfi conueniens: c in ipfo addens cum eo qð impꝛimit in ípfo.c excitat ad cognoſcẽdũ ſe:⁊ qð vult ex ipfo. crus ait coꝛpoꝛeus eft actus exiſtens ín cozpozibus motis in feipfis ⁊ mouétibus aĩalia:ſicut animal quod mouetur ín ſeipſo:⁊ mouetur motu ipfius molendíui mola.1 ficut aer: d mouet᷑ ín ſeipſo:⁊ ingreditur in velum nauís: 7 mouct (pfum mos uendo illud: eius eft ſpecies altera cópofita : ficut bomo qui mouctur t mouet remos nauis:c mouctur nauís mos tu eoꝛũ fimuL ¶ Zoiffiníno cóucnictic. Cõueniẽtia eft in» uentio oiuerfozum ín re vna:ſicut inuentio bominis € equí « relíquo:um anímalíii in vno:t ipfoxum cõuenientia:⁊ res ceptio nominis ipfius: diſcretionis fimul ab eis. ¶ Diffi nito cõiunctionis. Cõiũctio eft ppzictas coꝛpoꝛum ad inui cem. &[ Difñinitio cótactus.sEontacrus eft ↄiunctio ertre mítatum in loco. ¶ XDiffiníno adherentie. entia cft continuatio co:pozis alícuíus cum cozpoze altero. (T 3» if? ſinitio dilectionis. Dilectio cft deſideriũ aiz ad iud quod querít cum cópleméto cauſe cõiunctionis. KT diffinitio có cupientic A Sanpicétia cft fupfluítas dilectiõis. ¶ Dif⸗ finitío voluptatis, Voluptas eft deſideriuʒ c inquifitio rct deſiderate. Diffinitio códítionis t creationis. ££ reatio eft efíentialítas entium ep non effe «4T Diffinitio cõditoꝛis vel creatozís. f£ reato: ẽ faciens efíe« flentíaz non eſſe. Foꝛ⸗ fitan aliquis eſtimat ꝙ nó eſſe:eſt pꝛiuatio. Hos aute facie⸗ rw de fcire illius ocftructioné: ꝓpterea qp pꝛiuatio non €ft níft poft inuentionẽ:ſicut res que iuemtur poftea pꝛiua⸗ tur ⁊ oicit pꝛiuatũ per boc cx boc: ficut bó qui fuit videns:
S'o.ftij.
deinde paſſus eftín vifu ſto:⁊ o'citur : flle pꝛiuatus eft vi
fu. firi.ilircr in omni quod cft inuentus 7 poftca pꝛiuatur: dicitur peiuatũ eft boc ⁊ bcc. t neq; pétaliquisoe co quod fuit muetũ:⁊ poftca pꝛiuatũ:dicere g fit pꝛiuatũ cr no efle nó ens cr» nó pabet foꝛmã in mẽte ita vt oica£ pꝛiuatũ aut mutatũ.¶ Xoiffinitio gencranóís.dSeneratio eft epit?coz po:ce ſube ez pꝛiuatiõe ad inuctionẽ. Sñatio nãq; omnis gnan naturalis ⁊ nature quidé non agũt aliGd er non eſſe: ſed ipſe faciunt € generãt virtute celeſti:quẽ o:dinauit crea I0; in eis.⁊ ocftinauit c3 actui gñationis 7 coxruptionis:fis car gñatio ab cis coꝛpoꝛũ animali ⁊ plantarü ex elemẽtis Quattuo:.act? ením ipfo. eft actio: ⁊ gñatio non condinioz nec areatio:cum cõditoꝛ ⁊ arcato; vere ſit deus:cuius fama ſublimis:⁊ cuius noia fancrihcata:cnó eft ocus pꝛeter ips: neq; ado:iious nifi ipſe. ¶ Diſfinitio coꝛruptiõis. £o:us ptio cft ingreſſus ex wuentionc ad pziuatione: ſicut reſc lu⸗ tio coꝛpoꝝ animali 7 plantarũ:⁊ coꝛruptio coz, c permu» ratio eoꝛum ad elemẽta ez quib? ipfa funt gnata. (1 Diffi⸗ nitio augmẽti.Augmentũ cft elorgatio finiũ cozpozis poft p:opinquitaté cozü. ¶ JDiffinitio muratióis.£^utatio eft permuzario in locie cn interpofitióe c viftentioc. QT Xf nitio tꝑis. Tẽpus cft ſpaciũ qð feparar motus celi.q[ if» finirio eternitatis. Eternitas eft quod non fcparar morus, ¶ DDiff mitio perpetuitatis. Perpetuitas eft ſpaaũ non ſcparatũ neq; interſectũ. ¶ ¶ Biminitio arbitrij. Arbitrum eſt —— receptióis:t penetratiõis actus cũ voluntate. ¶ Aiffinitio triſticie. Triſticia eſt foliatudo ⁊ anguſtia pe prer pꝛiuationẽ amati ⁊ fugam queñti.¶ Diffinitio rimo ris. Timoꝛ eft cafus hoꝛribilis alicuius. ¶ Eim̃nitio crea» turc.£ reatura cft gñatio rei ep re cum coꝛruptẽe fo:me ei? €: Qua generat᷑:⁊ permutatióe cius ad fozmas alterã:ficut exitus coꝛpis atalin« plárari er elemẽtis qttuo: cà coꝛru⸗ ptione fozne clementoz:t permutarióc eoꝛũ ad fo:mà ani malum ⁊ plantarũ. ¶ &»itfinino arrifia).Arrifia eft ope ratio toꝛme alicuiꝰ in materia aliqua pꝛeter coꝛruptionẽ fez me materie:⁊ abſq; coꝛruptione foꝛme foꝛmati in materia poft expletionẽ ab artifiao operatiõis eius:ſicut foꝛma an» nuli ⁊ denarij in argento eft abſq; coꝛruptiõe argẽti:⁊ neq; exitus ci? eſt a natura ⁊ eſſentia tua: c ne qp coꝛrũpit᷑ forma anauli ⁊ oenarr) poſtꝙ artifex ca cõplet.Et fimiürerfo:ma ozxbme c monilis: c reliquarũ foꝛmarũ in auro foꝛmataꝝ eft pꝛeter coꝛruptionem auruneq; egredit᷑ ab eſſentia ſua: ⁊ natura:⁊ neq; coꝛrũpitur foꝛma ozacbme 2 reliquarũ foꝛ⸗ marii poft quietẽ operantis eas. Ditfinitio operatiõis £ peratio eft in qua euaneſcit foꝛma operati: c cozrumpi£ poft quíet£ faciẽtis eam:ſicut ambulatio d euaneſcit ⁊ pzi uat :c nó inuenit eius veſtigiũ poft quiete ambuláris.7 fi miter locutio:qm̃ euaneſcit c interfecaf poft quietem lo quétis JD» fi ꝓtradixerit nobís aliqs:z oirerit. quare dixi⸗ fti ꝙ foꝛma fermonís euaneſcit:⁊ nó inuenit ei? veſtigium poft quiete loquentis:cti inuentamus qp omne qð eft dictũ pofirü eft in pecrozib? audiẽtiũ:⁊ ſcriptũ:ĩ feript? Dicemꝰ ci:bec tua fentenriavana eft. illud cm qð remonet ín pectoz ribus audiẽtium:nõ eft nifi fozma narrationis narrate:nec fozma locutiõis:qm̃ locutio interſecat pᷣmo:⁊ poft deſtruit finit ⁊ abſcindit᷑: ⁊ nó audit᷑ poft quietem loquetis: ⁊ fimio liter ambulatio abſcindit᷑ pꝛimo ⁊ fini£ z non aucítur poft quietem ambuláris:z ppter bocambulás cii vebementer farígatur:cedít 3mbulanoni: 7 quieſcit:⁊ inuenit reouicm er ppuiquo. dfi foxma ambuláris effetfirs 7 máfiua poft quictem ambulantis:effet fatígario fica ⁊ máfiua pott cníe tem ambulantis.vífus vero teftificatureíus cõtrariũ. Pic fin(ütur collectiones vſaac Iraelite media inoifcrípricnis bus rerũ:⁊ diffinttionibus carum; differentia inter deſcri
a íi
príonem c diffinitionem.
Liber
VWber aggregatus er dictis pollofopbos, anri» quoꝝ * —* fm ſnĩam ariſtotelis 4 bippo i ——— quoꝝ aggregatione t appo⸗ EAaãrine ſolicitus fuit yſaac ſalomõis filius irae» lta, Incipit tractatus.
ncipit puma pare( tres em̃ partes funt yb: oc ——— yfaacfilt) ſalomonis regis arabic,
sIlPilofopbus in ple/ V rifasfuis lidꝛis oiffiniuit elemen cfic rẽ ex qua generatione pꝛia aliquid generat c egiftir in generato potétia ct non actu. Et pbs quidẽ oícédo rcm ex qua al:quid SN sencratur:zvoluir intelligi rem cui fozma ; Vmodus quo ipfa eft:iepatur c pmura£
ad foꝛmã generati ex ea c ad euis efientiazficut terra cuius
terreitas icpaturz permutat ad lutofitares: c er lurofirare ad rciteitate. ülad eft qm cũ tu. permiſces terrácus aqua
fit lutũ:aſſa igne fir tefta ⁊ later.t cil dixit generatione p:t ma:voluit intelligi gencrationẽ pꝛimã € eoꝝ pꝛincipiũ.⁊ ti» lud ideo:qm̃ res nt ex —— ex generatidibus ois uerſis:quarũ res quedam rem auam: ct generatio poft generationẽ:ita rfi qp res ille er qbus fiunt : nó tunt ei €leméta:elementiü nãq; eft fm intentionem pbi iud aó qð mẽte tu3 aſcẽdis excoꝛ:poꝛeitate mũda pure cópofinóis : € reſoluis ipm cogitanóc tua : ⁊ cõſideratione adiliua qð cft fimplídus ⁊ minus copofitü co. z:cinae ponts iliud ad id qð eſt plus fimpler:c minus cópofitum:c affiduae illud vis quequo puenas cogíratióc ruaz cõſideratiõe ad fimpliafo ſimũ ſm derit atẽ: * mbi pzeceáit cr quo ipfum sencret t far pptcr ipfum cópofttü. verbigratia.nam fi tu meditatꝰ fueris in róne tua coꝛpus hũan m ia humanitate fua z per fectione:z oc ipfo cognoueris:inuenies ipm cópofirüer me b:is inftrumentalibus pzimo:qm ex eis cõpoꝛutur.Et illud fam inuenio:qm̃ nemo ambígit quin co:pus hominis ſit fa» ctñ cz cerebzo t coꝛde t epate 4 ex fimibib? mẽbꝛis íllis que initrᷣm vt officiũ naturc hñt:quoꝝ vaüquodqg effidtq eft ei naturale.neq; etiã oubitit quía hẽatetiã pedes ⁊ oculos et reliq̃ cog quẽ ſunt inſtrumẽtuʒ ⁊ officiale hoĩs:vnoquo⸗ qp quoz asit qð ett cí naturale. Deĩde fi cogitaueris oc mé biis ínftrumétalib? : inuenies ca cópofita cr mebiis filium partit fist care ⁊ neruis t offib? c venis 7 fimflibus eis: €x quibus bec mẽbꝛa inſtrumẽtalia cõponuntur. Poſtea fr €ogitaueris oe mẽbꝛis ſimiliũ —— ea generata ex ſpermate ex ſanguĩe:⁊ illud ideo:qm̃ ſperma cft coz mas tena ⁊ pſoꝝ yle.ctanguís ín exterioꝛibꝰ eoꝛum tnatería: T ipſoꝝ cibus in ĩterioꝛdꝰ fanguis : € vtraq; cbo'era t poles gma eftípíoz materia ⁊ eoꝝ cibue, &t illud ideo:quoniam vtraq; cbo.z pblegmaín fanguine vebütur ⁊exiſtũt ín ipo: etillud quídé oemonftrabo ín finc huius intẽtionis fi deus voluerit Deinde ſi cositaueris oe fpermare ez ian3zíne ct vtraq; cbolera ⁊ pblesmatc-inuenies tpfa generata ez cibo bois: c inuenies generatũ cibũ ez plantis t arboubue:4 ar bo:ce t plantas gencratas ec elemẽtis quattuoꝛ: fcs terra: aqua:igne:aere.Ex eis Yo que fignificat ülud eft: am tu no inueni aliquã plantarũ z arboy : cuius generatio cópleat abſc; terra ín qua cft eate cíloco vuluc aialibus: ⁊ humidi tatcs ⁊ bumoꝛes quibus nutritur:exiſtũt ei loco fanguinis
«relíquog hũoꝝ aĩalibus.Et aer plans cà eft ei ſicut inſpi ratio intra coꝛpus aĩalis extrinſecus:ex Qua materia eft ſpi
vít? vitalis:⁊ cibus ipius: calo: naturalis ĩterioꝝ eiꝰ:⁊ cas
lo: ſous exteríoz ipiue funt caliditas c innata alalibus.g fi
aliád eceís pꝛiuak:nõ cóple£ eius gñatio otno :f5 fi elemẽ⸗
t3 cófideratione tua cõſideras: mbil ea peedere inuenis:et
quo poffibile fit ipſa gñari nifi virtut£ oct gloꝛioñ⁊ exaltati
"Sipfa icf funt bma gñationũ naturaliũ ⁊ ſarũ pꝛincipiuʒ
fm veritatẽ cum non pᷣcedat gñatio pꝛioꝛ eis. f£r ppter boc
fimplicitaris nomé merẽtur:⁊ e?witentione Pmverirate:fi»
cut rieret copus bote nome cõpõnis ⁊ intẽtidis ei? fm ve
ritatẽ qũo eft poſtremũ gñationũ zipfarus finis: cum nibil
gñatur ex eo ad qUipm fit ſimplex. M fi aliqs eſtimaue rit de hoĩe:ꝙ er co sraturbó qm fpma ſit ex hoie:⁊ bhõ gna tur cx fpermate:erit eftim rio pec erronea. fperma naq; nó fiter boic nifi $m ſemita natiuitatis vel oꝛiginis:⁊ nó $m ſe mitã gñationis.Seneratio em fm tres cxutit modos:quo⸗ rum vn? cft creabilis:⁊ 3i? naturalis: auus artincialis. Et ercabílis quid eft gñatio ec z d ſunt ex mhito: qui ꝓpꝛius eſt opationi ofuíne gloꝛioſiſſimẽ.t naturalis quide efr ci? cui? fo:na fepatur ⁊ refolui£ ⁊ prurat ex foꝛma fua ad fos mácamis ⁊ offis ⁊ reliquoꝝ Et artificiali quide «fr $2c0^ nit foemã accidétalé extrancázita q nó fcparur ei? foꝛma na turalís oc cius cffenría &m qu£ ipfus epítar ficat arsentũ:⁊ acquint foꝛmã anulizità qp nó (epatur fozma arcenn € c6 effentia.O*odus $o quofpma fit ec hoĩe:egredit ab bis ae nerationib? tribꝰ. Patet etiá modus : nàq; quo iptum fit earcaif a creabili. Treabius nãq; cft siano coz d funt ex nipilo.Spma aiit nó cft ex nibilo:qrm ipm ez boĩe oꝛit. Oo dusq quo ipm fit:nó cft Pm ſemitã naturalẽ:qm̃ griano na turalis cft foꝛma cuius fcpatur 4 eſſentia ad foꝛma gñati ex cocci? eſſentia.hõ fono eft inquã íra:qri ferust foꝛmã et naturá fuá:ctfi ab eo oꝛiat fpma. /£ fi aliqs dixerit an non giíatur fpma cz hoĩe gñatione naturali2]Dicemus ei: mos dus quo fit ipm eft Prn ſemitã natiuizatis ficuc natibitatis fructuñ ex arboꝛibꝰ:⁊ nó fm femità gfiationis : qm̃ gñatio nó fit nifi ĩ coꝛrupt:õe ei?ex quo € generatũ.bõ $o cft abf coꝛruptiõe:cũ fit ſpma ex co.Modꝰ qs quo tpm ſit:nõ eft femítáarns ⁊ opis :qm are nó acqᷣrit rei nifi foꝛmã acciden tale cx quaaccómed.£ ci nomé:bó 9o non acquirit fpmari imá ex qua ci nome accómodat. sSperma icit nó eft era» tum cr bote gristione artificiali· g ſperma nó eft facta ex bo minenifi 6m femità natiuitatis. Jam & manífeftii cft ꝙ coz» pus hñanũ poftremi eft gñationũ naturaliii finis earũ:⁊ tcrbocmerct nome copónío: eiꝰ intétíoné fm vitate. fid gita fitztücnó eft oubífi quín media q funt inter coz» pus hñanũ c cleméta:fünt cópofita c fimplicía $m fimilem modii anime. Aũquoq; em eoꝝ eft fimpler cõpatiõe fua 2d (lud qð factũ cft ex co ⁊ cóc ofitüi cõpatõe fui ad illud ez quo ipfum eft gratus: verbígfa.O^eb:a inftrumétalía fim» plícia funt copatione füa ad cozp? facti ex eis: c compofita pi redigi fua ad mẽbꝛa ſiliũ partiri: qr facra funt er eis. 7 1a partifi fifíü funt fimpliaa cópatione fut ad mẽbꝛa in ftrumet.lia fctà cc eis:⁊ copofita cóparióe fui ad fperma et ſanguinẽ ⁊ vtráqg cbo.c pblegma. t£rfpma « fanguis ⁊ ve hiquí hũoꝛes funt fimplices cópatione fui ad cibi : ⁊ cibus eft ſimplex cópatione fuí ad fperma ⁊ (anguine t reliquos bñoꝛes:⁊ cópofitus copatíone fuí ad as et arbores: et plante ⁊ arboꝛes ſunt ſimplices cõpatione ſin ad cibum: t cõpoſite cõparatiõe fui ad elemẽta.Raemẽta fo ſunt ſim⸗ plicía fm veritatẽ:qm̃ nibil pᷣcedit ea er quo gñant mfi vir⸗ tus ofuína. e&t poft íam puenimus ad büclocünfi fermo nte:tücreuertamur adillud qð pmifim? be cõſtructiõe fi» gnificatiẽis:q; vtraq; cho.⁊ pbiegma vebũtur in ſanguinẽ t cõſiſtunt in ipſo:⁊ ꝓpꝛie ín ſanguine qͥ efr invenis quiet: quarũ oꝛigo eſt ab epᷣate. Dico gꝙ ſanguis duobꝰ modis eft. CInoecz cft ſanguis purpureus: purus:mũdus:diſcre tus ab vtraq; cbolera ⁊ pblegmate cõſiſtẽs in arterijs:qua rumozígoeft 3 coꝛde:eiꝰ pinguedine fit cíb? caloꝛis innati: ete? matería.s£t alío mó cft ſanguis cõmittusvtraq; cbo. t bblegmate:cófiftés in venis quietis: quarũ fons ⁊ oꝛigo €ft eparzer quo eft matería mẽbꝛoꝝ coꝛpis ⁊ ipfoz nutrimé tum. Er eis afit j fiautficit cp vtraq; cbelera t polecma p» mízta funt fanguíni invenis »fiftéti quietis: eft lllud qð in uenímts fn ſanguine poſt egreſſum eius a vena: nos nãq; ínucnim? cr co qp eft purus ſubtilis fubftátie fplédide oeclí nans a colo:e fuo ad atrinitate fianas multitudine cbolere citrinc t virtutc ipfi? in ſanguinẽ:⁊ inuenimꝰ er ipfo nigrũ turbida ficnás multitudine cbo.níare.cinuentmus er to alíqa fpiffum:er quo puemücfili albí ſubtiles fiamficites multitudinẽ phlegmatis 4 eiꝰ virtute Quapꝛopter cũa coꝛ poꝛe ex omnibus hñoꝛibus euacuare volumus ppter earíó tudinem aliquã:aperimus venã ⁊ deducimus ex ea ſangui nem quo ín (pfo funt hũoꝛes oẽs delati: ⁊ deducunt egreſ⸗
Elementoꝛum.
none efus? t aum a coꝛpoꝛe humoꝛem ſingularẽ euacuare c educerc voluerim? ad medicina intẽdimꝰ ꝓpꝛietate cui/fit illi humoꝛẽ cuaaiare, $ignificatio aiit p nii albi fübriiea molles fanguinc 5fiftüc ſigaiacãates pblegma ; cft fermo qué loaut? eff pbus in libꝛo 0c aĩalibꝰ tup quá ſignincatio⸗ nem (enfibüe »fi(tuntz« illud eft qm̃ dixit: ois (anguis in q nó funtfili alb: fübnles fortaſſe no coagu.at ;q: pplegmatt parit inipo cófiftit:z ꝓpterea firne [anguis cerui coaguie⸗ tur fosfitan;qm pari polegmatis ↄſiſtit ĩ ipſa natura: ⁊ foz mtan pprer pocnó apparet fi albi in ipfo oĩno. C fi a quía Itradixcrit nobis oc elemẽtis cii qualiratib/iuis;que funttrigidítas ⁊ calicitas t ficatas ⁊ humiditas:⁊ eſtima⸗ uerit ꝙ elemẽta ſũt gñata er q̃litatibꝰ: qm̃ nó ĩuenimꝰ igne nífi cauaũ ⁊ ſiccũ.neq; terrã nifi frigidã et ſiccã: neq; aquã nifi frígi.c hu.gᷣ etiã ett ſigniñcatio ꝙ elemẽta func ex quautatibꝰ: ⁊ ci ita ſit:tũc remouet᷑ ab eis nomẽ ſimptici tis:⁊ eius intẽtio cft fm veritatẽ. C Micemꝰ ei ↄtraaixiſti falfo ⁊ conſecutus es contradictione rua coꝛruptionem rri» bus moiís. Unus coz eit y muitotiẽs declarauimꝰ⁊ dixi⸗ mus ꝙ res ex qua aiidd snatur gnationc naturali: refolui£ ⁊ fcparur cíus cfíentia toꝛma:⁊ pmutatur ad foꝛmã gna» ti exea.Qualitates aũt non funtita:qm nó feparátur a nas gara ſua € eſſentia:cũ fanp cófiftanr acu in elemen, Et fe ciidus eft:qm qà3 gnarur &iatione prima naturali: refoluit X redit tota natura eius ad elementa fua t ad coz eſſentiã.
Elemẽtaðᷣo nó fantita:qmm nó ꝑmutãtur necreſoluũtur ad
qualitates ſimplices:cũ falſum fir inuenire qualitate nifi in quali.Qualitas nãq; accidẽs eft: z quale eft fubftária: c acd dens quidé ao ex:ifricnifi m ſubſtãtia.Et rerríus eft qm res ex qua aliquid gñatur gnarione pita naturali ; cft ficirfong Cnités antec gatione gñati cr ea: ſiue fis exiſtens fenfibilr: cum fit co:pozea ficut embzio:qm ipfe foas exñs ante 6332 tionem aĩalis cr co:fiue fit intellectualis:cũ fit ſpũalis ſicut materia pma ⁊ fozma. pꝛima qi ipte funt oue ſubſtãtie à exiſtũt intellectui ante gnanoné gũatoꝝ ex eis 4c fi ages eſtimauerit ꝙ foꝛma pzía fit accidẽs ⁊ nó ſubſtãtia: fac em? ipſum ſine coꝛruptiõe ipfius ex hoĩe:hõ náqs er aĩa t * cõponit᷑:⁊ coꝛpꝰeſt ci? materia ⁊ yle.⁊ ata ipfius eft ei^ foz 13 ⁊ eius fpés. Anima afit nó eft accidẽs: qm̃ eft ſubſtãtia intellectu nor. 9: ánegaucririllud ⁊ dixerit qp eft acciaẽs qm̃ ipfa fepat a coꝛꝑe:⁊ eftimauent ꝙ omne qð fepatur ab aliquo fir acadce ín ipſo:cũ indiciũ accidẽtis fit fcpario ci? a fuo ſubiecto:ĩmo nó fit accides nifi coꝛruptiõe fut poft fe» pararioné a fuo fubiecto. nima aüt non ett íta: qm̃ ipfa eft máfiua ⁊ remanẽs poft ſeꝑationẽ fuá a cozpe. dud vo tri» bus modts figaificaf.quoz vnus cft ꝙ fi ata eſſet accidens pertráfirer cozpus aĩalis ⁊ exiret ab co ficut egredit nigre» do ethiopis ad ebenũ z picẽ.aĩa autẽ nõ eſt ita:qm̃ nó inue» nitur nift in aĩali. Et ſcðs modus eft gp fi aĩa eſſet accidens: aut effet ſepabile:aut inſeparabile: c quodcũq; illoꝝ eſſet: opoꝛteret vt eilet ſucceſſoꝛ accides ad cá: c qmipa eſſet ſub
gñe vno: zcópzebéderet ipfum genus: c oíffininotpfius:ct.
caderent ambo ín pꝛedicamẽto vno. Nos pᷣo non inucnim? animam it3:quontá nó inuenimus ſucceſſoꝛeʒ deſcendentẽ ín coꝛpus poit ſeparationem ípfius ab co.'£t fi aliquis pꝛo⸗ tcruíat oicens ꝙ moꝛs fuccedicei : ⁊ eſtimauerit ꝙ fitcórra ría cius;o:cemus eid fi moꝛs eflet cótrarium anime:aggre garet vtrũq; ín pꝛedicamento vno füb diffinitiõe vna: ⁊ rc» cipier nomẽ eius vnũ.aĩa aũt nõ eft ita:qm̃ ĩpſa eft ſubſtan⸗ tía cõplens coꝛpus naturale hñs vitã potéría.£^o:s vo eft feparatíoaic a coꝛpoꝛe:q̊ moꝛs eft cõtrariũ inuentũ vcl exi⸗ ſtens aic ín coꝛpe:non cotrariii atc. Tertius aũt modus eft: qm nos inuenimus oparíoné aie penetrante coꝛpus furi er pertranſeuntẽ ipm ad res ab co elongatas.Eam nãq; mue nimius cogitante cconfidzrantéz ratioanátes res extrinſe⸗ cas 3 co:pc fito:íra vt ipſarũ verítare cópzebendar ⁊ nó pꝛe fentet eas.Cũq; ergo eíus pꝛeſentet operatio co:pus fuus et caredíatur ab eo ad aliud quod longinquũ eft ⁊ remorit 2b eo pteter qp co:rüpatur : erit eíus fubftantia dignio: per id accidéte ipfiua:etficnó erit eíus actio bonoꝛabilioꝛ fubs ſtantia ipfius. Falſum $0 cft ꝙ fit actío bonoꝛabilioꝛ ſubſtã tia agentis.actio nãq; ab agẽte apparct : nó agens ab actio
S'o.v.
ne:fed fubftantia eft füblimio: accidẽte:anima ergo cum eft ſublimio opcranonc iua : cũq; operatio eius fir prrantiea co:pus i7fius ita qp ipla nó cozrüpctur:tunc ipfa oignio: eft per lud, Iſa ig tur cft mát.ua remanens pott icparanones fuam a cozpoze. Jam ergo manifeftum ctt qp res er qua ge⸗ neratur gencratione naturalí:cít fons exiſtens ante genera tionẽ generati ex ea Qualitates autẽ nó (unt ita: ipfe nàqs penitus non reperiũtur ante generationẽ clemento;um.no igitur ſunt tontes exiſtentes anteqᷓ fiatex eis generatum. Jam igitur clarum cft ꝙ elemẽta nó funt gencrata er quali tatibus etſi ſant ab eie inſeparabiles quaſi in ing cticntia naturalíafunr ſimilia rífibilirari m bomine. iſibilitas em̃ etfi fit infeparabilis bomíni:quoniam. eft ius pzinapium.z bomo tamẽ er ea nó eft generarus. "am igitur apparct ex eio que diximus:⁊ quoꝛum appellanone pzcmifimuszq ele menta funt pzima generationum fm veritate: ⁊ quoniam funt fimplíaoza naturalibus pꝛopter fuos fontce t fuas c fentíaa ia cópationefui ad alia: cr qp cospua bumanum eſt poſtremũ generanonii Pm veritatem magis p:opzuum na⸗ taralíbus cópofinone per feipfum ⁊ eſſentia tua: non com» paranone fui ad aliud. nam Q3 cft fimpier cõparatione fui ad akquid: eft compofitü compararione lui a1 aliud qð cft ſimplex comparatione fuí adíplum:c fimüirer quod eit cós pofitum comparanone fui ad aliquid : eft fimpler compara donc fuí ad aliad quod cft cópofirum comparatione fui ad. ípfum:quéadmodum oftendimus t crpofuimus ibis que unt media inter clementa c corpus bumanum: ⁊ diximus cp ſunt ſimpucia c compofita fimul. Unumquodq; eim ecꝝ comparatione ſui ad aliud ec quo ipſum eft generatum:eſt cõpoſitum.⁊ p:opter illud nó eft poffibile vt aliquod ipſoꝛũ fit elementũ co:pozis buman: fm veritatẽ ⁊ naturã:niſi Pr. femitam accómodanonis tr anfumptionts, lies er ita fiat fimplicia alío modo:ip(a funt copofira altero modo . i£um giam manifeſtũ ſit ilud: tũc iaco p5 ꝙ eleméra ſunt eleme £a coꝛpis hñani fam veritate; ai fint ſimpucoꝛa naturalibꝰ et pꝛima generationũ natura iũ. ¶ T fi fuerit aliquis eſti mans ꝙ ſperma fic clementi coꝛpoeis bumani fm veritatẽ quia fperma eft elementi pꝛopinquũ:⁊elemẽta funr elem. ta longinqua ppterea quia inter co:pus humanũ « fperu.a nó funt t̃ mfi ouo oꝛdines mediozum: falics o:do mebzoz fiiium parri: t o:do mcmb:o:uminftrumézalum : 7 in⸗ ter elementa t cozpus humanũ funr ozdines diuerñ et mul ta media cómunia:tunc iperma eft elemẽtum coꝛꝑis huma⸗ ni ſm veritatẽ qm eft ppinquá:tüc dicatur ei ꝙ qui boc mo do cõtradicit p ꝙᷓuis tit poſſibile nifi fm ſemitã accõmoda⸗ tionis c trãſumptionis: nó fm veritate c naturã. pbus crit íam cit oírít ꝙ clementi er quo aldd generat gfiatione pzi ma cenfht in grato potẽtia er eo eft nó acru.c iam ofteíus fuit ꝙ voluit pez fermonem fuum generatꝛone prima : pꝛi⸗ mam generationum et ipſarum pꝛincipium Pm veritatemz fc p ilii.anationé quá non p:ecedit gnatio à fit anteipam fcd eft pi: oĩs gñationis poffe ſicut granũ qð eft gen? ofa gñationis poffe. voluit per iliud fuii verbũ:ſcʒ eaftens in generato et pfo: vt oifcernat ipíus abillo a quo fit aliquid: ct noa eft er in ipſa:ſicut ſcriba a quo fant fa1pture t non eríftens mn e15.7 f303cato: a quo fit oomus 7 eft extrin fecus ab ca: c oicendo potentia non actu: voluit intelligi ne fit res generata cc ea exiſtens cum fua foꝛma 7 eſſentia fua. actu:fed feparetur etus foꝛma:et eſſentia permuret ad fo miam generati ec ca: c fit foꝛma ípfius a qua fcparata eftín ipſa:vt ſi ín potentis fua c poffibilitate ſua⁊ reſolui libera rizredíread naturam (uam $m quá fait ante generatus er ea ficut elementa . Quãuis enim piopzie foxme feparennir et permutentur ad foꝛmas generatozum ex eis:tamen pote ti3 poſſibilitatis ipfozus eft reſolui ⁊ liberan ⁊ redire ad ef? fentiam fuam ⁊ naturam:ita vt cóuertatur calíditas innata ad ignem naturale: zfpíritus ad aerem: z bumoꝛes ad aquá ⁊ partes terre àd terram. In bts ergo eft manifefta fianífis catio cp elementa exiſtũt in omni generato er eis potẽtia.et fi lud nó eſſet:nõ foꝛet poffibilitas ipfo:um exitus ad actũ ꝓpter pbibinone erit? reí ad actü fi nó faerit ante in pote» t3, Sperma $0 nó cftita s em fpermat] rcfolutioz pinutae La 4
Libe
tio ad coꝛpus humanũ ex co generatum fit poſſibilis:tamẽ cius cóucrfio c rcditus ipfius ad naturã luã ipoffioilis eft oino;ci fpma nó fitín cozpebiano nifi ficut potus.vᷣbigr̃a. £»cilis ⁊ acctí ⁊ radicum feminii ez qous confiftit ozaine qpuis alteratio rit poſſibilis ad naturà tuá:c»uerfto ad mel tamcn in cis non cft poſſibile: er adimuice occernantur ⁊ re deatenüquodg coz ad naturá ſuãc effentiá luã:cũ natura. fitin oxunclle potẽtia. Ja igit manifcftü eit ꝙ fpma nó eft elemẽtũ coꝛpis hũani $m Viraté € naturáz;5 fm icmitã accõ modanóís « rrálumptióis, (T 222 aus dixerit:ꝙ tu fecerꝭ prráfirc ifpmate ꝙ fit eieméza coꝛꝑis büani $5 femitá accó modationis ⁊ trãſumptiõis:q̃re nó fecit: illud tráfire ĩ 1a guine c relída büo:ib? « ĩ mebꝛis ſimiliũ partiti: c nó poſui ſti ea elemẽtacoꝛpis hũani fs accõmodationẽ ⁊ tráfümptio nca. ¶ Micemꝰẽca qm fpma nó exiſtit ín coꝛꝑe hũano actu: qꝛ ipᷣm € oerciicto: fuc fozme ⁊ eſſentie fuc: c egredif ab eis ad ꝛmã gati cr co ⁊ ipfius eſſentiã.Oebꝛa aüt fimilius partiũ nó runt ita: qm fpa exiſtũt in gñato er ipis femp actu cum fuis feruária formas fuas : cfcpabiles ab efientia fua c natura fua. fir (anguíe cvtraqs cbolera exiſtũt in coꝛꝑe biüano acta.er bís 9o d fignificáriuud eft ꝙ nos inucnim? fanguine cgredi cc hoĩe nuxu nantz alit abſq; cóuerfione ⁊ alteratióe:c inuenimꝰ vtráqg cpolerá z pblegma erireto lutione vetri ⁊ vomitu. In hmõi ati ocdaracio bec eft:o fi bó biberit medíaná ſolũt:uã:cuiꝰ ꝓpꝛietas fit alique hño⸗ Té euacuare:inuenis € medicinã cũ fuerit ſabtilis.ſ.debilis opatióís educere pꝛimitꝰ fupfi uitatẽ q cft fibi ꝓpꝛia:tacile ocinde quictect. 427 fi fuerit ostia: c remáferir virtus ei? in co:pe poft euacuationẽ hñoꝛis:quẽ eft fib( ꝓpꝛiũ euacuarez td.icct pott ipm bumoze d eũ iequi£ in leuit ate ⁊ ſubtilita⸗ tc. Iud tfi nó fiet nifi cũ orfficulearezqrb cũ ipa euacuet cüz nó eft nifi ppter virtuttopaaonie medicine z laboꝛẽ ipi?: nó ppterea qp fit eí ꝓpꝛiũ cuacuarc ipᷣm. fi poft iua res màtent virtus medicine in coꝛpe:edùcet illum d fequi£ bu moz fecüdum ín lcuitate 7 ſubtilitate:nõ gremouebit᷑ illõ íta pueniat ad fpíffio: bao: : t difficilioꝛis morus: «ín modís obediétie opationti medicine: euacuabit ipm offi cuirate vebemẽtioꝛi:⁊ illo ouob?modts: quo vn?eft ꝙ me díane nó eft ꝓpꝛiũ cuacuare illii bhũoꝛẽ:⁊ ꝙ ipᷣa nó euacuat ipᷣm niſi foꝛtitudine (uc opatió:s t violẽtia fua ſupꝛa natu⸗ ram: et ſcðs eft difficultas elementum fiu motus hũoꝛis c eroffitíes c longitudo obedictic fui ipfius. verbisfa. fi po biberit medianá ci fübtilis faerit.f.ocbilis opationis cua cuabit cho.rubeã p:imitus faale:qm euacuationcm pꝛimi⸗ tus facet pp:á:ocide quieſcet ⁊ ꝓpᷣe cũ fuerit tpe eftacis pterea q neceſſariũ eft nature cuacuare cpo.ru.er coꝛꝑi⸗ bus ín eſtate:⁊ cófcruarcipfam (n e m byeme: cilud p» pter fiftrudiné cho.ru.eſtatis cõplexioni 4 caluditati 4 ſicci⸗ tatíipfius. In hyeme o foꝛtitudinẽ tribuit c pror otuers fitaté ipfius a cóplerione hyemis:⁊ q: refiftít frigicirati ct büiditati ipſius. O fi medicina foꝛtis fuerit : ⁊ mãſiua fue⸗ rit virtus cius ín coꝛpe:poſtqᷓ euacuauerit cholerã ru, cu? euacuatioeft ei? ppzia:cuacuabít poftipam pblegma ; qm ipm eft cui? büoz poft fanguín£: c fanguis efti natura ae na:pblegmainatura aque:fs aereft leuioz ad ⁊ fubtilio: ⁊ pter boceleua£ fupipama natat. ct l5 modus bícfit mee icine euacuãdi — tf ci difficultate et pꝛecipue gum faerit rps eſtatis: ⁊ illud erit ppter ouos modos. Cin? to cft:q: medicine cii nó fit ꝓpꝛiũ euacuare alique hũoꝝ: ocinde euacuar ipm:eductío eius nó fit nifi füpfluitate vir tutís mcdiane cviolétia ei?füpza narurá:nó tfi $m ꝓpꝛieta tcm opís medicine ⁊naturã eius.Et fecundus eft : qim nas turc ꝓpꝛietas cft ocfendere ab vnoquoq; bumozum:c pio bibere exituʒ eum a coꝛpoꝛe tẽpoꝛe diuerſo a natura bumoe ris ⁊ cõplexione cius; ppterea qp opoꝛtetipᷣam refifterc cii €o qð eieſt cotranum: piobiberob eíus impedimentum. ap ergo ocfendit ab exitu pbleamatis:7 cóferuat ipfum co:pibus tm eſtate:⁊ fitentus eius leuioꝛ ín hyeme pꝛo⸗ pterea quia neceffe eft ei refiftere calidítati ⁊ ſiccitati eſtatꝭ fagiditate pplegmatis ⁊ büidirate ipfius. fimiliter ocfen dít ab exitu cbo.ru. c »feruat eam in byeme: facit eíus exi um facilioꝛẽ ín eſtate: ppterca q: neccfanum eft eí ín hye⸗
me ꝙ calefaciat t deſiccet:in eftate p frigidet t humectet: ⁊ fm ſimilitudinẽ buius opcranonis ab critu fanguinis in autiino: pprerea q opo:tcrípfam refiftere fagidiran ⁊ fic citati autũni. 3n vere auté fi fuerit naturale t quo qualia fupza qualiratem son augmẽtatur:⁊ neceſſariũ nobís cia cuarc omncs humoꝛes viriuter c ĩcipiamus euacuare cum ipfo omnes humoꝛes funt oclati et cíus exitu egredíantur 1^ fitempus oeclinauerit ad naturam alicuius bumoziez us plurimum noftre intentionis et noſtri ftudy ad cuacuandum bumozem illum àd quem tempus occinat. Sii ergo vrtas medicine remanterit in co:poze poft? cua» cuaucrit pplegma:euacuabit poft ipium cbolcram nigram Cum oifficulrace plurima:⁊ erir illo per ouos modos. Cinus €o:um eft:quomá medícine non cft popzium educere cbo» leram nigram:z neqs cdudit cam niti fuperftuitate virtuns fuec Labo: fuo: t ſcõs cft grofíitudo cbolere nigre:⁊ elons gatio obedientie ipfius ab operatione medicine iD? fi medi ane fucrit pzopzium educere phlegma:⁊ fuenit ſubtilis: 16s ocbilis operationis:euacuabir pb.egma pꝛimitꝰ facile:qm̃ pꝛopꝛium eft euacuare (pfum:poftea quiefcerc pꝛopꝛie aum facrit tempus bycmis:pzopterea quía natura indiget pau» citate pblegmatis ín cozpozíbus ín byemepzopter fimilitu dinem fui complexioni cempozís: zquia fo:rirudinem et trí biit.£ fi medicine virtus fuent fuperffuíras : c rcmaferit virtus cius in co:pe:poftd ipfa euacuauerit pplegma:edu cet poft ipfum cpolcram rubeam labozíofe; quonià medici⸗ ne non ett ꝓpuum cuacuare ípfam. s£tnon cducit cam nift fuperfiuitatc virtutis fuc c laboze fuo : 7 quía cft fubrilioz cbolera nígra. Siergo rcmanferit virtus mediane in corpo rc : poft iliud ſciucet poſtqᷓ euacuauerit cboleram rubeam euacuabit cboleram nígram difficultate plurima : quontas medicine non eft pzopzium cuacuare ipfam . Si $0 mecid» nc pꝛopꝛium fucrireuacuare choleraʒ nígrá: euacuabit cbo leram nigram pꝛimo:qꝛ eft pꝛopꝛium. 4£^ fi virtus medici⸗ ne rcmanferit poft iilud ín coꝛpoꝛe:euacuabit cboleram rus beam p:opter lcuiraté cius. si ergo pdurauerit virtus me dicine i co:pozezeuacuabit pblegma poftremo. QT /2- fime dicina fuerir compofita ex mcdiciuis euacuativis omn.um bumo:um vaiuerſaliter:pꝛius euacaab.t cboleram rubea; Quoníá ipfa cftleuio: bumo:ious 7 ſubtilioꝛ eis ⁊ velocio⸗ ris motus:quoniá ip(a fluít propter ſimlitucinem fuas nas ture ignis:deinde poft illud pblegma pzopter fluzibiurate ſuam ⁊ aqucitaté € fimilítudimem fuam nature aque: eĩ⸗ de poftremo cho.nigrã ppter fui groſſtucinẽ ⁊ grauitatẽ: ⁊ ſititudiuẽ nature terre. 4» fi remaſerit vᷣtus medicie poft il ín coꝛpe:⁊ fuentipía tãte vircutisvt vincat naturam: c euacuet ſanguinẽ: pbibebit iliud natura: puenict inter eas luctamen 2 bellum:íta vt inde pueniat tincopís c tri ſtitia.Si gillð pfeuerauerit:nó erit fiducia in natura quin victa fir:z relínquatregnit: «pereat bó p:opinque ꝓpter⸗ €a qr natura ocfendit fanguínem fempcr: z non foluir eius exitum:niñ medícina víncat eam füperfluirarevirturis fuez quoniã fanguis eft cuftodia narure:c illud cft ppter dues tnodos, inus fapozofitae cíus pprercíus ouiccdinemvel fuauitatem ⁊ bonitatem guftus cius : ⁊ ppinquitate ipfi? complerioni bomines . s£tfeciidus eft neceffiras qua babet Oe coad nutriendum membꝛa c creandum coꝛpus. Ham fi fanguís pꝛiuaretur: non inuenirct natura in altjs humoꝛi⸗ bus cius vicarium : pzopter bozribilitatem guſtus cius: 7 abomínationé ipfius: elongationé fuam a copleríone coz» pozís humani:⁊ diuerſitatem eius ab ea natura. ctías illud ideo:quoniã cbo.rubcea eft cali.⁊ ſic.acuta adurens. t cho. nigra cft acetofa incifiua ⁊ oeficcatiua noctiua. Phlegma $0 abominabile inſipidum ínfrigidans mollificatiuum:cui non eſt guſtus neq; ſapoꝛoſitas:⁊ ppter hocvnicuiq; ipſo⸗ rum attribuit locum ꝓpꝛium in quo tpfum compꝛebendit: ⁊ ꝓbibet ipſum perambulare in coꝛpoꝛe:ne eat per mẽbꝛa: et nocumẽtum eis faciat:⁊ impediat ea multitudine ſue di⸗ uerfitatís ab eis.Sanguis 9o q: in vltĩo eſt eq̃litatis coul» cedínts ⁊ fuauitat!:recipit a natura: fact? € incedẽs cũ ea ín toto coꝛpe. ¶ (7^ fi 4$ dixerit:an nó pᷣmiſſuʒ ẽ iã ex Pmo nc tuo:hũdꝛes delati ſũt ĩ ſanguĩe:⁊ exiſtũt Eco ſꝑ:q̃re etiã
elementooum.,
tunc otrifti ꝙ ipñ nõ cõcedunt ci eo in toto coꝛpoꝛe: cum &b co feparan nó ſunt. Dicemꝰ ei qmm humoꝛes qꝙᷓuis fint feparabilce a fanguíne:rfi in co ꝙ fociárur ipi cr eis:nõ eft Quántas $tutie d (anguis naturã alteret: ⁊ recedat cũ c? fapozofitate. 3mmo er cís nó affoaaf ipfi nifi quáritas q natura indigct pternaturas virtutum naturaliti:q ſunt £n vnoquoqs mebꝛoꝛum virtutes naturales: virtue falicet attractiua conrentiua digeſtiua c erpulfiua : ⁊ illud idco qmvniüquodq; mebꝛoꝝ cozpis iadigẽtpᷣtute attractiua ca, 4 ficca.coucnicntc virtuti cbolere ru. d fibi bumicitate oc» ficat: c eam ad ipm trahit: ficut ocficcat fol humiditatem müdi cahditate ⁊ ſiccitate ſua:⁊ eleuat eam ⁊ aſcẽdere facit ſurſum.t indiget etiã vᷣtute retẽtiua frigída 7 ſiccõueniẽ te nature cbo. nt. qre trahit cibũ ⁊ ſeruat ipm donec in ipᷣo perficiat virtus digeſtiua:ſimilis nature fanguinis oꝑatio nem ſuã faciens caliditate ⁊ humiditate ſua:⁊ cõpleatur ⁊ perficiat ipius digeſtio.Et fimiliter eft ei neceſſaria virtus lubꝛicans frigida ⁊ bumida: fimilis nature pblegmaris exe pcllens fupfluitarem cibi ⁊ ſecernẽs eà ab ipo: c illud ideo Qm burmiditas lubꝛicãs ⁊ lenit exitũ:⁊ frigiditas coadunat ⁊ ftringit ⁊ ꝓijcit füpfluitates ad exterioza ¶ 95 fiahgs dixerit: cũ vᷣnñnqðq; mẽbꝛox coꝛpis bre q̃tuoꝛ indigeat vir tutibus vt ci? actio cõpleat: ⁊ phaat digeſtio cibi ipiuszet be virtutce nó perueniát ad vnüquodqs mẽbꝛoꝝ uifi p id Q9 fauguini aflociat ⁊ admifcct ei vel reliquie bumo:zibus er pauatatc bumoxz( aliter eoꝝ) cfi $tutes iftefint ex eis Xinde ergo virtutes ifte ad co: peruemiir:cüru iam eſtima ueris:q fanguis co:dis fit purus ⁊ müdus ⁊ nudus ab bu mozibus:qui oírigif ei ab epate vt nutríatur coꝛpus cius Immo nó intẽdimus nifi 5e ſangume ꝓcedente ex ipo fn arterijs ad toti coꝛpus:qui eft vebicutii calozis innati:ex quo cft eius matería ⁊ ipiusnutrimetii, 8 fanguíne ant q eitrüfimitrit ab epato ad nutriẽdũ coꝛpꝰipᷣiꝰ:nõ funtbumo rc8 fcparati, Na fi illud eẽt: indigeret coz t pꝛiuaret᷑ a na⸗ turalib?opatióib?, Cã aũt ppter quá fir ſanguis arreríaz. «miüd?nud?7ab hũoꝛibꝰ⁊ ſoꝛdibꝰ:⁊ ꝙ ad coz nõ vadit
€r fanguienifi qð € meliꝰ z laudabiliꝰ: demũ diſcernit ipᷣm ⁊ accipit ad nutrimẽtũ fuí: c nutrimẽtũ calous ĩnati qð eft in ipo meliꝰ:⁊ trãſmittit qð oc ipo ſuꝑeſt poft illud ad mé bꝛa pectoꝛis ⁊ pulmonis c caput vt co nutriant᷑: qim abus boz mẽbꝛoꝝ ett ez fupfluitate abi coꝛdis: ocínde cibat᷑ cũ co quonutritur ez eo Q9 otíncr: Q3 cõueniẽs cft nature et cõplexioni fue : poftca remanet reſiduũ ⁊ oifcernírípm ab vtraq; colera t pplegmare c oibus ſoꝛdibꝰcoꝛꝑis:⁊ trãſ⸗ mittit ipᷣm inarterias vbi vepa£ eo calo; innatus: vt cx ei? pinguedine co ꝙ nutrit « fpargi£ cii coin toto co:pe ſubi⸗ to abfqs téposc:ficut ferf lumen folis ín aere: 7 fpargif ín mũdo fübito abſq; tpe:fs ficut cũ aer eft infidus € purusa nebulís nubib?:eft lumé folis fpédidii c pure lumimofus: filt fanguis arteríarii pcedes a coꝛde:cũ fit purus mũdus oifcrerus ab bumozib? « fozdibus:cft ſplẽdoꝛ caliditatis in
pate purus mũdus clari luminis:qm nibil ei admifeef qð
ipᷣm turbidet:⁊ faciatipᷣm acqᷣrere vmbꝛã ⁊ tenebzas. Cũq; taliter eft ci? radi? e(t pinealis: ⁊ aſcẽdit Pm angulũ acuti ⁊ €rísit ftatura bois. Aud $ofignifica£ ouobus modis. Anus coz cft ſenſus:⁊ alter cft ratio.Ex fenfu quide quía inuenimꝰcũ ignis accédi£ in olco puro:aut cera mũda:aut líanis ficds: cft radi? pinealis: ⁊ aſcẽdit Pm angulũ acutũ. Et cii accẽdit᷑ ínoleo turbído: aut ccra ſoꝛdida: aut lignis humidis: acgrít vmbꝛã 7 tenebꝛas: ⁊ minoꝛat᷑ lume eiꝰ:et aſcendit $m anguli expãſum. (£t cc rõne quidem:qm̃ tue» nimus bois cum exiſtat:⁊ caliditate mnatá fo:té puram et mũdã afcendétem $m anguli acutũ: ⁊ erit ergo ftaturabo minís: cii ꝓcedit in etate ⁊ fenefcit: obtencbza£ lume calí dítatis ĩnate: acquínt vmbꝛam ⁊ tenebꝛas:⁊ aſcendit Pm angulũ expãſum:⁊ inclinat᷑ ſtatura bois: € quãto plus cali eitatis innate auget vmbꝛa ⁊ vetuſtas:tãto plus auget fta turc bois inclinatio: ita vt extinguat᷑ caliditas innata: dila tetur ſtatura ⁊ cadat ad tcrram. «T ſi quis dixerit:qua⸗ rc negaftí c» inclinatio doꝛſi ſenis fir pꝛopter debilitatem coꝛpoꝛis cius ab erectione:⁊ non fit pꝛopter groſſitiem ca» loꝛis innati: c multitudmem vmbꝛe ⁊ tenebꝛarum ipfius,
niam eft otranus loco fuo naturali:⁊ eft exitusa
S o.vj.
Dicemus ci ꝙ ſi res effent conualeſcentes ab egritx dini⸗ busnon valentes ſtare pꝛopter debilitatem.et cum aliquis eoꝛum ſuſtentatur ſuper atquo: erigit ſtaturã eius: ctfi ſit cius inceſſus debilis pꝛopter debilitatem coꝛpoꝛis eiꝰ.Se⸗ nes autem non funt ita ; quía inuenimus eoꝛum aliqut nó indigentem ſubſtentari fuper aliquid p:opter foꝛtitud⸗ nem co:pozis ſui:cuius tamen doꝛſum indinaturzcrigi va* lens. (£t p:opter bác caufam incinaf (ratura animaliuʒ:et non crigitur penitus : etfi fint cozus cozda durioꝛa ⁊ foꝛtio rà df eoꝛum calo; innatus groffio:: « vmbꝛe plurium tes nebzarum d calo: hominis:⁊ calo; eoꝛum pzopter boc afc£ dit ſm anguium fum et dilatatur ftatura ípfoxutm. IT fi aliquis operit: quauter fanguis eriftens in ar? terijs factus eft vebiculum calidiranis innate: cum narura in arterrje ouas fecerir nuntcas; quarum vna fir via ſangui nis:⁊ altera fit via fpiritus vitalis. Di permeam ví tam (uro ꝙ natura tam feat illud: 7 fcdr fpirirui vitai curi cam arteric vacuam: inorediturin ea ad totum co:pus: c ci fit fpiritus vitalis cozpus fenfibile fimile eficntie acrisz nonindiguit fubftantia deferẽte ípfum: fed cum caliditis innata fit qualitas: fuit neceffaria materia oeferens ipfum quap:opter facit natura fanguíné arteríarit vcbícuin ipi? ⁊ ex ipſo eius materia z ipfius nutrimẽtum. ¶ (Cc fi dixe⸗ rit: quare ergo factus eft exitus fanguinis fluru narium et menftruo:um ín pluribus egritudin:bue laudabilis : et nunaatíuus falutis:cii cius eritus apud naturam fit vate ucrfalirer viruperabilis: quoniam i; eft cuſtoditiuus. Dicemus ei quoniam cius exitus fuxu narium : vel mene ſtruoꝛum:eſt eroperatione nature ; cum multipucatur fus per eam:⁊ generat ipſam:⁊ debilitat eam:non propter ali» Quid quia vincatipam : ⁊ faciat eam egredi ab ex violen⸗ terzmfi quía neceſſarium eft ei euacuare ipm £ter cís oue figaificár illud:eft ꝙ nos inuenímus exitùm euis aum fue ritin die cretico : fignificantem fostirudinem operarionis nature:⁊ laudabilis: ⁊ nunciat falutem. r£r fi afruerit exi? etus in oíe non creríco:z ppae in oie caritudinis ert tau dabílis ⁊ nunciat timozem : quoníam fignificat ꝙ erítua eus eftab acuiratefüperfluirans ⁊ pzauiratis egritudinis ⁊T non a regimine nature:⁊ er ipius ezdtatione, Ex cís vo quz ſignucant cp eius exitus eft flugi narum ⁊ menſtruo⸗ rum eft ex operatione nature: et qp eius exitus non ab bis loas:eft egrediẽs ab operatione nature eft: qꝛ inuenimus eius ertum fluxu nariũ er menftruo:um ex lods per oue natura conſueuit iplum euacuare fcmper fine oifficultatez ⁊ abſqʒ doloꝛe:⁊ abſq; caufa pzecedenre nifi neceſſtate ha⸗ rure vt ipᷣm educat. Ipfius aũt exitus cx altis locis abißis eſt ex locis per quenon conſueuit natura ipf. m euacuare nífi cũ oifficultare ⁊doloꝛe ⁊ caufis coetibus ipſum egre⸗ di:ita qp natura non indigeat. Cauſa autem ín hoc eſt ꝙ na tura pꝛeparauit vnicuiq; fuperfluitan cozpozíe lccum pꝛo⸗ pitum per auiem cuacuẽt tpfüm extra. Ex cís eff quontam ipfa pieparauit ſuperſtuitati digeſtionis pꝛime facre in ftormacbo erítum per anum cum folurione ventris. Et po⸗ fuit ſuperfluitati digeſtionis fccüde facte in epate exitum per fozxamen vrine fm ꝙ eft in virga, £t pofuit ſuperflui⸗ rati digeſtionis rertie facte ín requis mébzis exitum per po:0s coꝛpoꝛis minimos vapose ⁊ ſudoꝛe t menſtruis et bumíditatibus oculo:um et palati: ⁊ fo:dibus aunum:ct falutain fputo femper z fuxu narium boza poft bozam ais cius cft itas. £t uis generatio fanguinis fitopce ratione bonitatis digeſtionis fecundce facte ín epate:tzm eius augmeati in cozpoze: t multiplicatio invenis:non cft nifi ez bonitate digeſtionis tertie face m membzis: quoe niam eft ez fuperfluitate cibi ipſoꝛum cum non indicit coz ⁊ piopterbocfac? eft exitus fluxu narium ⁊ menftruo:um melio: c laudabilioꝛ exitu eius folutione ventris t vꝛine: quoníam erítus eiuſmodi uxuum 7 menfiruozum eft ab operanóenaturc er locis quenatura iam parauir vtfuper fluítas digeſtionis egrediatur ez eis. t eritus cius folus. tione ventris ct vzina earcedinir ab operatione nature:quo. : : locis qna tura iam parauít ad boc vrfuperfluitatem digeſtiõis psi?
Liber
tme facte (n ſſomacho: c ſcðe facte (n epate euacuet per ea. ⁊ ppter hoc eius erit? ab his duobus cit calidus valde:qm eit extra curfum naturalẽ:quẽadmodũ cft ezit? ab oze vos mitu calidus. f. valde ⁊ pniciofus: qm eft cxtra curium na»
turalé, ¶ Qñ quis cõtradixerit nobis vel capto p í3 quod
birit bippo. ín lib:o appozifmoz:na toi dixit.ꝙ quib? exit? fangainia als anle eft octeríoz: « p inferioꝛa laudabi lío::t pp:ie cil eft niger. Dicemus ci qp orppo.non —* rauit citi ſanguinis ſuperiꝰ cf eft fluxu nariũ:neq; laud. uítipius exitũ inferrꝰ cn eft Auxu vẽtris ⁊ vꝛine.ĩmo nó ví tuꝑauit ipm ſupꝛus nifi cũ cft cà tuſſi ceomitu: c laudauit ipa inferius nifi cũ eft er venis emoꝛropdaꝝ.Ex bie oq fignrficàr illud:eft id quod ipfc dicit:⁊ pᷣpꝛie cum eft mger fanguis.emo:o fozte nó € niger nfi ci? ſupuat exitꝰ € ſubtiliet᷑:⁊ colct:c fiar laudabilis: exitꝰ ei? 30 eio fit di⸗ uerfus a locis naturalib? p que natura cuacaarc cófucuit, icem? ci qi emo:rovdes nó funt oc mẽbꝛis naruratib? q̃ narura pꝛeparauit ad poc vt fupfluitas coꝛpoꝛis p e3 cua cuet:imo nó ſunt nifi loca accideralia: qb? narura ingenia? uit cii eis indiget: vr ex cis diſrũpat venas c euacuet p cas fanguine nigrü fpiflum grauem;cuíu9 ppictas eft deſcen dere t rediread inferíoza: quéadmodii ingeniauit 7 rupit ín capíte venas fübtilcs:p qe euacuet fanguine atríati fub tilẽ:cuius ꝓpꝛietas eft afcédere fuper? natura. (T Si aüt aliquís oigerit: cũ natura nó euacuet fanguine niti per loca. quoꝝ ꝓpꝛietas cft vt ſupſi uitas digeſtionis tertie cuacuct peace ergo nó euacuauit illũ p pozos curis; p quos cua cuátur füpfluitates cii fudoze 7 vapozc: ci funt nifi oc fup muitate oigeftionis tertie. Dicemus ci qm fuperfluirates d egrediunt᷑ ſudoꝛe ⁊vapoꝛe:nõ funt nifi oc fupfiuttate nu. triméti méb:02:d (am exiuit epvenis ⁊ ↄtinet m mébzis cit óremanettup ca: cerpelíteá ab eis: C educit ipam p po ros cutꝭ cüvapo:e t ſu doꝛe ppterea qp vicina € exterioꝛibꝰ co:pis.iSásuis aiit augmetũ eft ex fupfluiratc ↄtẽta in ve níà c cop:cpé(a ín (p.a. ⁊ nõ egredit ab eis ad mebꝛa: mẽbꝛa recipiũt ipᷣm ppterca qp ipo faaata funt: € ppter educic ipm natura ex venis ppter elógarióes fuí ab exterio ' ribus co:pibus.Q[ ſi ag s dixerit:cũ mediana apud tc nõ cuacuet ez humoꝛibꝰ co:pis. pzimít? nifi tübrilioze eius ⁊ velocio:ís motꝰ:deinde ilii q ſequit᷑ ips ⁊ ſubtiutate t le uitatc donec puéia ad ſpioꝛẽ fupfluitarà c difficiloꝛis mot?:qre ergo nó euacuat fanguíné poft cbolerá ru.c aii pblegma: ci fit leuio: c fübrilio: pblesmare multũ.Dice⸗ mus (am pꝛeſcis ín coq pe eit oe rfióibus bui? queftionts. Cid m quo exiſtit ſufficientia 7 plenitudo ab ite ratióc c émoníe ín ipo:t ↄſtituimꝰſuꝑ ipm oemóftratioes manifeftas ex oefcriptióib? naturalib?. c diximꝰ naturanó euacuat fanguíne folutiócvetris.t nõ euacuat fps etiã p lo cos p ds euacuare ↄſueuit ipᷣm nífi mttiplicet fup ipmt ab horrcat eii: c eijciat eũ a fezt educat ei apo ſe:quẽadmodũ educit pater filifi eil (rafa£ cii ipo.fitcí tn magís dilectus re liquis bumo:ibus : c ficci magis Dum € ppínquío: d ipi. «T (D fi oícerit:qre ergo nó oimitti ꝙ cali friai.fic. bumi.fint eleméta co:pis bumani fim vᷣitatẽ:cũ fint ſimpli cioꝛes elemétie 7 remotioꝛes a cõceptione. Dicemus ed fermo tu? cii dicis calt.frigi.ficci.ouimft.nó euacua£ ab vna duaꝝ rerü:aut vr —— illud qualitates ipᷣas:aut coꝛ deferẽtia qualitates. ſi volucris ꝑſermonẽ tuii quali: tates ipᷣas: eft fermo manifeſte falſitatis: t apparẽtis va» nitatis: qim qualitates funt accidẽtia oelata egentia ínfirio ne fac efientie ocferétibus ipa. £teméta 9o funt fubftátíe oeferentes opulente ín firione eſſentie ſue ab eo qð eſt de⸗ latii fup cae. ocferens vᷣo nobilius eft delato natura:quãtũ deferens cft ſubſtãtia fica exiſtens: t delatũ eft accidẽs fco parabíle, Subſtãtia crgo eft altioꝛ accidéte:c incõueniens Quidé eft vt nobilius natura ptjcat exco qð cft vilius nas tura:t ned, ignobiliꝰ fadt neqs oiminutü faat inte⸗ grum: qm̃ fi poflibile efict: illud in boie effet poffibile, nec pa ex coq eft vili?eo 4 faceret qð £nobili?ipo:oonec facerct rõnale imostale.t qͥdẽ D ẽ incóuenite manifefti?.cp fi ill poffibilc vt facerct fibi fite ad bocvterpelleret puta tione ⁊ finé a ſe:t ect poſterioꝛ ⁊ fostíoz; vifus aũt euanefee
re facit (15. QT. dixerit calí. fri fic. biidítas funt apð te accũtia: t acadétía funtremouibilia abſq; remorióe fubie» cti c comuptióe ipoz:qre 6 nó remouifti caliditate ab igne: t rc nó feciſti nos inuenre ignẽ nó calidii: tcrrá nó necã: aquá nó trigidã:aerẽ nó bumidil. gPicer?c: qmaceidetia funt $m plures modos. sco cm qdà funt leuiavelociter re mouibiua:ſic pallo: q eft ez timoꝛe:⁊ rubedo d € ex verecũ⸗ dia: eoꝝ q̃aã funt máfiua tarde mobilia: fic varietas octi vain: ſamtas (ani; et coz ddá funt magis máfiua ⁊ fiio» ra; ficut nfibilitas in poie: « coz funt alia magie m3fiua fi cut cali Ligne: frigiditas in aqua. £13 crgo ck eis eft forti ter feparabile ficut pallo:: à: diſpoñtio. q9 ex cis eft tar» duis leparabile.fiait vanetas oculi varrj.ó: habitꝰ ⁊ qd eft er cís mãſiuũ magis 4 firi ficut rífibilitas in bote: notatur pꝛiũ:⁊ qð er eis máfiui c figi cmag[repit m omi -— tirióc z omi tpe ficut calidíras ín (gneznotat naturale. turale 9o eft $mouos modos. nà aliq cft qð exiſtit in eo ín quo cft femp actu ficut calidiras:qm ipa femp inuenitur in ípo actu: ppterea factus eftagens in coꝛpoꝛa nf apó tactiũ.t alió qo eziftírieo ín d eft potetia: ficut caliditas ĩ melle:c 5insibere c pipere.ípa nágp tactu c acru funt frigi» danatura:4 ptáte funt calíáa vel potétia; ⁊ ppt b nó agũt ín co:panfa p tactũ:qm̃ ipa nõ agunt mfi poft paffioné fua & natura inter coꝛpus Texitũ eíus qð cft in eis ex potentia ad acri. Signiñicatio aat ipius:q fi nos acccpim? sinsiber — « cõtriuerimꝰ vnti ipᷣoꝝ: ⁊ poſuerimꝰ ipm fuper (iid qo apparet oc co:pe exterius: no ageret in ipo auqd: nifi murarcf ab bumíiditare cozpoz noftroz: ct refc ⁊ apperet qualitas eí? cii calidítate vapozis and ín nobís appareret cius actio. 3n his ergo cft figníficatío maniicfta qp ipanó agũt nifi patiatur. caliditas di cío eft potétía: nó actu, Sam igit manifeítü ex cís d decaarauimꝰ:ꝙ druis cas liditae in igne fit ſe ilís ab co:th cft ico naturali: nõ ſubſtãtiaus.C /D- fi dixerit:q̃ eft ó orntia inter rem exiſten⸗ tem ín alio naturaliter; c illð qj» in ipo exiſtit ſubauter: Mi⸗ €emus ci qm eft res ci in alio naturaliter inucnif : inueni⸗ tur in aíquo ab ipo accídentalíter:ficut caliditas.nam cum ipa fit in igne naturalis:poffibile eft ipam inueniri ín febꝛi Girante: ferro candente: t aqua feruentí accidẽtaliter. Res tod ín alíquo exiſtit fübaliter zactualiter: nullo modo in⸗ uenitur ín alío pin co ín quo eſt: neq; fübftantíaliter:negs accidentaliter: neqs potentía : neq» actu: ficur eft receptio mo:ns ín bomine 7 rónalitas. pc cum fint oue fubftantie ín (po:nó eft poffibile cas inueniri ín alío ab (po: neq; ſuba liter:neq; acctaliter.4T 4» fi qe ↄJdixerit inuẽtioe rõnali⸗ tatis i indíuiduis füp:cmis: t moꝛtis in aĩalibꝰ. Dicemus ei ꝙ illud nó repif nifi ſeparatim:⁊ nüdp cõiũctim. 3n indi⸗ uiduis em̃ fupzemís in quib? inueni£ rónalitas: nullo mó inuenit᷑ moꝛs: z ín relquis aĩalibꝰ à funt pꝛeter hoĩem: in quibus ínuenif mo:s: nulla inuenit rónalitas. fn. hoĩe em̃ inuenit vtrunq; fimul. € ¶ O ñ aliquis ofrent. Nõne calidi tas eſt cõſtitutiua eſſentie ignis cum ſit calidus oĩs ignis: (re ergo nõ dixiſti qp cft ín ipo ſubalis. Dicemꝰ ei qf ſuba le ín aliquo cft »ftituríuii eſſentie ipiis cii cóuerfioe vniut» cuiuſq; ipᷣoꝝ füp cópart fuii: ficut cõuerſio diffinitiõis fup oíffiniti t ccouerfo:calidítaríe aũt in gne nó eft íta. duis enim ois ignis cft calídue: non tñ poffibile effe eft: vt dicas calidü eft ignis:qm̃ quedá rcs funt calide:q̃ nõ funt ignis: ficut eft bomo febꝛiens:ferrũ candeng:aqua feruens. gam igif remouet᷑ caliditas a cõſtitutiõe effentie ignis: cil inue» niatur in alijs ab eo. 7 ppter boc pbs non fecit eá ingredi diffinitiõe ignis declaratiua nature ipᷣiꝰ. Diffinitio nãq; ignis declaratiua nature eiꝰeſt hec:ignis eft coꝛpꝰ leue fub tile luminoſum afcendens ſurſum. Jam igit manifeftii eft ⁊ clarũ ꝙ qualítates fünt accidẽtaliã naturalia delata ín ele mentis: c ſumt ſube deferentes cas. € 22^ fioírent: d ergo eftorntía inter rem eriftéte ín alío naturaliter: 7 illud qð in tpo exíftit ꝓpꝛie. Dicemus ei qm naturalia hñt contraria agentía adinuicẽ:⁊ patientia adínuice:ficut calíditas ignis « ficditas ei?. c frigiditas aque ⁊ humiditas eus. vnadqg em̃ ipaz agit ín coparem fuá:cpatit ab ea. £alídiras nágg agit in frigiditate c patit ab cazficditas in bumíditatem: ⁊
elementooutt.
itur ab ea. Pꝛopꝛiũ $o non eftíta propter ea ꝝ non baz et cõtrariũ qð in ipfum agat ta quo patiat: rífibilira. no inueni£contrariti in ipfam age c à quo patiat «T Si aut? bircnt ꝙ tritticia eft cotraria rifibilitati: € illud idco qim leti cía agitipfam c remouct eá ⁊ patif ab ca c remouet ab ca, Dicemus eíq triſticia non eft ↄtraria nifi gaudio c leticie: t non eft 2traría rifibilitati:c iliud (dco qr leticia vel gau⸗ dium eft motus c curfus naturalis fanguinis c calditatio ínnate:t fparfioipos ín co:pe cũinqetat᷑ ala t moucf ade ipiendi illud quo gaudet indetat coclectaf, triftidia Yo eft oftrictio:c eft quies ⁊ motus fanguinis ⁊ caliditatis in⸗ nate; ⁊ cius coftrictio eft cii ocponit inflatio aie. ppter tere rcfactione ipfius:q: ipfam contriſtauit. Riſibilitas v0 non eft ci cótraría:qm ipfa non eft nifi oif; ꝛoueniẽs ride tí er gaudio c letíaa cũ confequi£ qo vulz. €] 22: fi dixerit que eft ergo oífpofirio illa: Dicemꝰ eiꝙ eft tremo: c fonus Ucertoꝛũ pecto:ís cũ feruet ſanguis c cleuat c — lacertis pẽctoꝛis ꝓpter inquietates nature motu aic apu delectationẽ ** cũ co qðfacit ipſam gaudere.Cuʒ ergo ꝓuenit ille tremo: ín lacere pectozie: audit illetremo: c cacbinnus ⁊ fonit?:triftícia ergo nó eft cotraría riſibilitati. ¶ TAð fi oírerít d cft differẽtia inter pz ín alio « acci» dens infeparabilczais ambo fint infeparabila ín quo funr, Dicemꝰ ei qm̃ ínter ea funt oífferetic rríii modoꝝ.Unꝰeoꝝ ett ꝙ quis accidés fit infeparabile ab indiuiduo in quo eftz non tñ in tota fpccie reperit in qua inuenit᷑: ⁊ cũ cftimarus fueris ei? remotiócs: inuenies ei ſucceſſoꝛẽ:qui c ipfum có tinentur ſub gne vno:z cõuenunt in pdicaméto vno ficut íngredo ethiopis:q̃uis em rpa imfeparabilisetbiopt: tnino toti ſpeciei bots cõuenit:⁊ cum eſtimaueris eius remotioz nẽ:inuenies albedine fuccedere cí:et cótinent ipfe ouc fub p:edícamento qualitatis: t cõiungunt᷑ fub gñe coloꝛis.Et ecũdus eſt:qm̃ pꝛeter boc qp accidẽs nó inuenit in rota fpe cie:pertranſit ſpeciẽ:⁊ egredít ab ea ad alíud ſicut varietas oculos. Ipſa nãq; p:opter boc p nó inuemt᷑ in tota fpeciez pertranfit bomine ⁊ credit ab eoad equi ⁊ afinum c ſimilia. ¶ £ttertíus cft p uís accidẽs fit inſeparabile bo míní:tfeft poffibile facere fimil£eiarte ⁊ ingenio ficut cft fimíras, Is er ipfa fir ínfeparabitis bommi fimo:eft tñ bos mini poffibíle facere fimüem ciín foꝛmis c ereplis facris ex erc ⁊ ex argẽto t alijs. ppiícras anté non cft ita:qm̃ ipa re» tur in tota fpecie aur porentía aut actu: ⁊ neqp tranfir a pecie ad aliud:neq; eft poffibile bomini facere e ſimile in^ genio neqs artc nec aliter. &lerbi gratia. rífibiliras reperit ín ſpecie hominũ tota:c nó pertranfit ipfas ad aliud:⁊ neq; poflibile eft bomini facerc et fimile atíquo modo..ingenio neqs artc:et ppter boc ppꝛietas exiſtit in eo cutus eft pzo2 prietas ficut cft oíffinítio cii oxffinitozípfa enim cõuertit cũ €o cuíus ipfa eft pꝛopꝛietas ficur conuertit oiffinítio cil oif fimto:oicis enim ois bomo cft rífibilis ⁊ ecóuerfo:ficut oí? cis omnís bomo eft viuens rationale moꝛtale:⁊ econuerfo, ¶TO ſi oizerít cum accideo apud te ſeparatũ fit a pꝛopꝛie⸗ tate:qm̃ pꝛopꝛietas reperit ín tota ſpecie:accidẽs yo non: ob quá rem igitur facta cft fcriptura propztetas bomini; en nó reperiat in oi Dole ot tpe JD icemus ci íam pꝛemiſſuʒ eft ec fermone noftro ꝙ ppzietae eft $5005 modos:aut actu: aur potentía:que aüt eft porétía:aut eft ín quadá parte fpe ciei abfq alía :3ut eft ín tota fpecie ín tempoꝛe vno abfq te poze alío. &aufa aut£ illius eft: qm̃ ppzíetas m bomine eft Pm trcs modos. Vnus coz eſt ex motunature ⁊ eius ope» ratíone obuíante impꝛeſſionibꝰ aĩe.et fcós efter acríoe nas turc obutáte impseffionib? naturarũ: et tertius cft er opes ratione aie cum fenfibus obuíante occafionib? pꝛeparatis apparétib? adueniẽtibus bomini extrinſecus.Að ergo fue nt coit er operatióenaturc obuiáte impzeffionib? anime: r«perit ín tota fpecie ⁊ ia omni tẽpoꝛe ficut riſibiutas.nam cũ ipſa ex ínquíetudínevel infeftatióc nature motu ate pꝛo⸗ pter fapo:ofitate (uà cum eo ipfum letíficatzrepen£ in rota fpecie ín omní tẽpoꝛe.qm̃ ímp:effionesate reperiunt in tota fpecíc omní rpe.Q3 aut fuerit coz er operatióe natu re obttáte imp:effionib? naturarit:nó eft poffibile inueniri in hoꝛa inuentidis cópletionís 2uemtio gñatidi 1pfi?ficut
Fo.vij. canicies apud ſenectutẽ:nã cum ipſa ſit ex operatiõe natu⸗ rc obuiante impzeffionib?naturaz:nó opʒ vt ipſa inueniat᷑ nifi in boza dñij phlegmatis m cópletione coꝛpis boĩs.Et Qd cr ipfis fuent cx operatioenaturc aie ci fenfib? obuiás te caufis adueniẽtibꝰ boi extrinſecus: indigcbit impᷣſoni⸗ bus fenfibilib?z ocferiptionib?ooctrinaz vt faciat ip5 egre dioc potẽtia ad actũ.⁊ ppter bocnon eft poffibile inneniri nifi in coq iam ercercirao eft illse umpffionib? fenfibilibus ⁊ deſcriptionibꝰ —— vt egrediat qd efti ipfo oc tétía ⁊ acm ficut ſcriptura in bote. 1Rá cii ipa obuiet cau extrinſecis cii ↄſuetudine fenfut ⁊ ocferiptionti ooctmnas lium:nó eft poſſibile inuenin nifi cii ezceratio 7 (anitare in⸗ ftruméti.£à autẽ vocáie ad D eft otucrfitae pperamus bois abſq; reliqs aialib?.bois eĩ füt ꝓpetates ouieríe obuisree aic t naturis c fenfib? pparatie adneníennb? extrinſecus. pꝛopꝛietas vo cuiuſq; animaliü obuiat nature fue ⁊ coples riom fuc ti. Jã igif manifefti cft cz cis quoz pmifim? oe» monftratíóes mamfcftas ex ocfcríptioib? apparttib?:c» qui tates funt accidẽtia naturalia oclara in elemẽtis:⁊ qp elemẽ ta nó funt gñata ex eis:⁊ poſtqᷓ ià clarũ eftilud:ficiam pa tens cft cp clemeta funt ꝓpꝛia gnato oim naturali ꝓculdu bio. ¶ Siaütvolueris p Pmoné rufi ai dicis calida fri.hu. fic.co:pa deferẽtia bas Qutates:nó euacuabit᷑ fermotu? a trib? modis.ſ.cũ aut velis coꝛpa in qb? qualitates ifte exi⸗ ftunt £m vlrimü fin£ paruítatis 7 debilitatis: aut cozpa 1m quib? funt Pm vltimũ fint multitudmís ⁊ fo:titudinis: aut corpoꝛa vbi funtPm diſpoſitionẽ media inter ouos fince ouas extremitates. ¶ O fi ví Pm vltimũ fine puitatis € ocbilitatis:nó erit poflibile cp er eís fiat gñatiovſſo mó: qm oẽs virtutes diuerſe ⁊ oppofire aus cóponunt c pmtícen£ adinuicẽ agüt alic in alias:⁊ alterant ipfaz qutates: c mi» nuunrur ab co in quo fuerüt cus eflent ſimpuces.Ex císvo quc fignificat illud:eſt ꝙ fi hõ coníügerer ouas res: cuarü vna eſſet in vltimo calidiratie: c altera in vltimo fricidita» tis:inueniret qualitares ipſarũ iá dimnutas:⁊ fieret vni» quodqg ipfo. f.calídi fncidii mín? 7 oebilíus eo q3 fiir cũ efie ſimplet. Et fitr fi diũgeret acetũ vebemẽtis acetofira tis; € mel vere dulcedinis:inueniret guſtũ ⁊ q̃litates ipſoꝝ iã alteratas t diminutas ⁊ quãtitate in quafuerür cũ eent ſimptices.Et fitr fi 95 cõmiſceat albedinẽ t nigredinẽ: c p» miſcucrit eas:inueniet eas iã alteratas 7 oiminutas ab co ín quo fuerũtin vitimi. sin his ergo manifefta eft ficnifica tio ꝙ virtutesdiuerſe copofite cii cóponunfzmimint pᷣaꝝ qualitates ⁊ debilitant᷑.cũq; ülud ita fitz rc manifeftü eſt: ꝙ non eft pofíibile vt generet ez vltíma debilitate atiqd po tentí habẽs.nã fi poffibile foꝛet illud:eſſet poffibile vt cc» neraret in fine calíditatís ⁊ ín finc ficaratís alidd hñs calis ditate: baute eft et gatione cõpꝛebẽſatn quát ad nos:ct quãtũ ad nsturà: vel egredit᷑ a naturis. (E 4 fi vis £5 0i» fpofiríone melãcholicã: tũc erũt elemẽta ppt poflibilirate aireratibis. comcrfitar ĩ eis o —— medioz ad media duarũ extremitatũ:⁊ nó ad aliá:aut medisnones ipſoꝛũ ad ouas ertremitates ſᷣmveritatẽ.⁊ incóueniés qui» dem eft ne elemẽta fint naturalia 2 naturis cõpꝛebẽſa: t ne fdaea cótincat (T A» fi vis &mvlrimü fimemultirudmis c foꝛtitudinis exiſtũt cozpa: cogit te rcs ad D vt dicas oc clc» mentis:q nibil in quo qualítates itte exiſtũt $m nñnẽ toꝛtitu dinis mfi elemẽta:qm̃ qualítates in eis funt fimplices. vn» de purarũ naturarũ. In alfjs vo ſunt cõmixte cõpoſite:q̃rũ alie i funt cõmixte alijs:⁊ cõmiſcent᷑ vnaquaq; cari alt: c agit in cam ⁊ minuuntur ab ea fm q nuper declarauimus: ⁊ ex eis que ſignificãt illud: eft p non inuenis coꝛpus calie dius igne:nec frigidius aqua:nec humidius aere:nec fici? terra:qm̃ qualitates pure funt in eis ⁊nude:quia permifce tur eis qð cas alteret: ⁊ neqp adinuicem cómifcentur ⁊ có» ponuntur (pfarum virtutes ⁊ debilitantur.Et gloꝛioſi qui dem bippocratis ín bacíntentione eft fermo im quo dixit p tta coꝛpoꝛum noſtroꝛum fünt cali. fría fica. humidi. per que voluit intelligi cozpoza: tn quibus qualírares ífte funt £m finem fo:titudinis fcsignem 7 aerem aquam 4 ter^ ram. Ex eía$o que ficnificant illud:eſt ꝙ fi ipſe intẽderet p ſermonẽ ſuũ calidũ fri.ficcum ⁊ humidum fermone abſolũ
Liber
to:opoꝛteret P elemẽta effent infinita:cum cali.fri.ficci bu⸗ miidiraribus non fit finís abfolute taliter generation:niſi cam finiat ocus gtiofus c alrus. 3n bocergo fignificatio manifcfta cp oprímus nó intendit dicẽdo cali frigi.ficci. bu. tiifi cozpo:a in quibue qualírates iſte funt Pm finẽ yvltimum fo:tírudinis c mulntudinis ipevo nó finit ta iter nift ín cle mentis ſᷣm ꝙ oedarautmus c expofuím?, «| /7»^ fi a5 dixe rit:qualiter ergo facta eftaqua im fine fngiaiuans: cum fen fus teftífice£ diuerſum ab illo:qm̃ inuenimus pfilíus vebe⸗ mentius infrigidare cozpa nra dp aqua. ex ei d ſignificant illud:eſt ꝙ inuenimꝰ febꝛiẽtẽ ci multiplicat eius calidiras ⁊ fo:tio: fit etus ſitis:bibẽtẽ multà aquá; c nó quiefat exꝰ caliditas:neq; fedat ci? fitis: t bibit parũ pfili:⁊ m ipo ilio fit:íedant vrregs. ¶ Dicemus cei qm aqua eft fimplex: et —— nfa (unt cõpoſita:⁊ pſiliũ etiã eft cõpoſitũ.cõpoſi⸗ tii vo foꝛtius agit in cõpoſitũ d agit ſimplex ín cõpoſitũ: c illð ideo qm ſimplex eft ſubtiliꝰ cópofito : ⁊ velocioꝛis reſo lutionte: 15 cõpoſitũ eft groſſius remotius a reſolutione: Tppter bocnó eſt poſſbile rem ſimplicẽ reſiſtere rei copo» fitc:c vt eius victoꝛia ſit ad boc vt agat in cõpoſitũ: « pmu tcc eam:eſſentiam ſuã:⁊ naturã ſuã:compoſite vᷣo pombile eft refiftere rci cõpoſite fibi fii ꝓpter gromciem ſuã:⁊ ei? victoꝛiã fup fibi ſimilẽ:itavt agar in ipatn:z permutet eam ad naturá fu c eſſentiã:⁊ ppter boc facti cit pſiliũ vcbe» meti? intrigidas d ad: ficut ad frígidio:narura (T /^ fi oírerít qiio ergo facta eft aqua foꝛtius humectãs coꝛpoꝛa tioftra dp aerzcum ipᷣe humidioꝛ qᷓ aqua natura fua? Dice⸗ tnus ei qm acr cft tubtufo: c longinquioꝛ a coꝛpulentia ꝓ⸗ bomoseneitare ignis ci qualitate agéte:maioze.f. cas idírate, c aqua cft ſpiſſioꝛ € ppinquio: coꝛpulentie ppter borgogencítatem terre cum qualitate agente : maio:e fes frigidirate:c ppter hoc facta eftopanoipius inco:pibus ípis fostioz opatióe aeris z plus impstm esq] 12? fi dixerit imoaqua ⁊ aer funt finplíces: qm̃ ipfi ouo tunt elemẽta. Dicemus ci qp fermooc clementis on funt elementa pe r fermonctm oc cíe vñ fuit agenzia et impꝛimentia: qr ermo oc eis vn funt cleméta: clt fimpler, qm etiã ipa funt fimplicia nó fcnfu pcepta: neg; impꝛmẽtia.⁊ mo vri ſunt agẽtia ⁊ impꝛimẽtia cít copofiD: qi. pa eria funt copofita «tenfibilia: cii nos nó fegmur ca ſenſibilt: 7 patíamur ab €is;t rccipiamus (poz impreſſionẽ:⁊ apparcat coz opatío ín cozpibnoftriszinft poſtqᷓ alía cũ 4155 componiütur:t ad inuicẽ cómifcétur, £zücs »fequit ca cópofitio : cft illud ez eis qð ppinqu? frígidicati pl? cõpletũ: ⁊ fo:ti? impꝛimẽs and ppinquitatẽ fuam ſpiſſitucuni terre: ⁊ qð ex eís eft ginquius a frigiditate: cft ſubtiliꝰ ⁊ mimus coꝛpulẽtum et debiliꝰ impꝛimẽs ppter ꝓpinqᷣtatẽ ſuã ſubtilitatiignis. et ꝓpter hoc facta eñ aqua vebemétius impꝛimẽs ín coꝛpo ribus noſtris qᷓ acr: ppter ꝓpinquitatẽ aque terreitati et acrís igneirati. € /2" fi oiperit: qualiter ergo poffibile eft qp eleméra ſint elemẽta coꝛpis humani:cũ clemeta fint ſimpli cia: ⁊ coꝛpꝰ bois fit ↄꝓpoſitũ:⁊ qͥdẽ iam cũ dixiſti qp fimpler non agit in cópofitum:c ꝙ agit cõpoſitũ in cõpoſitũ: tunc dignius eſt vt non generet ex eo compoſitum. Dicemus ci. Jam declarauimꝰ in eo quod pꝛeter̃t oe fermone nr̃o: «p fimpler oignius cft clementarietate cp compofirum:qm omne compofitum eft cum paupertate indigens eo ez quo generet, Simplex eftoccultum opulentü non índigens ali Quo ez quo generetur:niſi tute diuina gloꝛioſa ⁊ ublimi. ⁊ pꝛopter hoc non dicit᷑ cõpoſitũ ꝙ ſit elementũ ſᷣm verita⸗ tem:ſed $m trãſumptionẽ:cũ ſit in ſeipſo indigẽs ez quo ge neretur: tpfum ergo ꝙᷓuis fit ſimplex cõparatione fui ad il» lud quod er eo genera£:eft tñ in fcipfo copoſitũ: pſuʒ factũ cft ex alio Rlementũ o ꝙᷓuis ſimplicius fit ꝓpꝛia ipſoꝛum eſſentia:tñ cõpoſitũ non sencra£ cum eis:cũ fint in diſpoñ tione ſimplicitatis ſue:ſed poft? componunt alíqua fpecie cópofitionis:z ingrediunt᷑ alta eoꝛũ cũ alijs: « admiuicé có» ponuntur. £c eis vo q teftificant ꝙ res cii cóponunt:agüt oinerfo modo d agat cum fint fimplíces:eft cr medicinis ti .race.qm eum ipſe cõponunt᷑ ⁊ permiſcẽtur:agũt in venis oíuerfo modo dp fit ipfarii operatio ín eis: cum fint fimplis ces ⁊ fingulares, et fimiliter ín calce arfenico inuenimus
operatione in abꝛaſione piloz:cii fint cõpoſita:quã nó fue» nimus in eis:cum fint ſimplicia c fingularia. ¶ Incipit fecunda pare libꝛi clementoꝛum.
7 poſtqᷓ peruenimus iam ad locum ſermonis noſtri: er ampliauimus ad illud quod volui» (mug oc fermone pbi im eſſentia elemén: 4 oif» tinitione tpfius occlaratiua nature eius; «con ftítuimus fup lllud oemóftratióes manifcítas
TP PM
multo remotius abapp:ebenfione. nam fi pomo accipiat bas medicinas 7 costi ſimile: ⁊ cõuertat eas vſq; in vitimã
Elementoꝛum.
tontritionẽ donec fiant ſicut puluis:deinde conetur diſcer⸗ here eas ſenſu viſus:nõ pcipiet nifi ficut ipſe deus:cũ fit coz pus vnum Crcs vna. Jam igitur maniteſtum cft cp regula parti que fuot minimẽ parzcs rei:⁊ carum perceptio; non tunt fenfus viſus. IE fi quie dixerit: ego non utendo cà oico partea in quas oiuidi£ cozpus diuiſione coꝛpoꝛali:neq; partcs fubrilífimas cópofitas ex coꝛpoꝛibus diuerſis con» tritís ficut puluis: imo non íntellígo cum oico partcs illas ín quas diuiditur co;pus diuiſione naturali; et fimiliter ex quibus cóponitur ficut diuiſio coꝛpoꝛis in fuperfiaes er lis nea$ c lincarum ín puncta: ⁊ certificcE fuper iud fermone democnti quoniã oemocrítus dixit p cozpus eft compoſitũ ex (uperficiebug;et fuperfiaes compofite funt ez lineis; c lĩ nec ex puncti: et attulit iconnenientía abzae oꝛdinatoꝛis & focio:us eius:qui funt ocfperatiin hoc:quoniam ex oictis ipfozum eft compofitum er partibus indiuifibilibus ; voles pꝛedicta. CDicemus ei:qð autem narrafti oc fermone oc» mocriti:ꝙ cum puncta componuntur:fit ex eís linca:cft fers 1o babens ouas intentiones:í55 vt dicatur ꝙ puncto ꝓ eo continuatur eí contínuanione totíus cum toto: ant partie cum parte.fi ergo dixerit ꝙ eius continuatio cum coeſt con tinuatio cum totozcrunt ouo puncta:punctum vnum:cerit ípfo:um locus:locus vnas:quonià totũ cuiuſq; ipſoꝛuʒ erit totum aiterius:cum nulli ipoꝛum fit diuifio:neq; differen⸗ tia ínter ca: fimiliter et fm panc ſimilitudinem:ratiotinatio ctíá puncto rerao et quarto: et que funt poft illud vfqs ad infinitum, fi fucrit continuatio puncti cum puncto partc ípfius cus parte iluus:ícquitur ipfam oiuifio ac peremptio: ecremouebitur alteratio ab eis:cum punctum fit cuí pars non eft, ([ 2o fi dixerit: ego non abfoluo i puncto totum nec partemzcum nó babeat partem 3b icemtus ei: quoniara (iud quod non babct totum:neq babet córínuatione:neqs diſgregationẽ: cõtinuatio nãq; firPm ouos modos : icilícct aut Pm femítam propinquitatis: aut fr fcmitam cõmixtio⸗ nis.Continuatio propinquitatis aut eſt ſicut contínnatio ſu perticiei coꝛpoꝛis alicuius er ſuijpnus cum fuperfide alte rius coꝛpoꝛis:aut eft Fm femitam vicinitatiezficur continua tio olcí cum aqua; c oſſis in carne. Continuatio aurem có mirtionís ficat continuatio omnium partíum coꝛpoꝛis ali» cuius cum omníbus partibus coꝛpoꝛis alceríus Pm feritas introitus ⁊ cómírtionis:ficut commírtio omnium partium aque cum omnibus partibus víni oonec fiat co:pus ipſoꝛũ: coꝛpus vnum: et locus co:um;locus vnusz crgo continuas tío t diſgregatio non fiunt mfi aut toto:aut parte:fed quod non baber rorum neq partem:non baber connnuationem: neq; diſgregationẽ:⁊ q3 non babet cõtinuationẽ: neq, oif? gregationé: non eft poffibile componí cum co qð nó babet cõtinuationẽ:neq; oifaregationé: 7 fiat er eis aliquid quod babeat continuanoné c diſgregationẽ. CM fi contradixe⸗ rít nobis peryle cuí non eft fozma:c dixerit qp yle nuda a foz mà non babct continuatione neq; oífgregatione: € quando recipit foꝛmã fit contínuabilís c diuiſibilis.Dicemus eí cõ⸗ tradixiſti duobus modis falſo:quoꝛum vnus eſt: quoniã cõ tinuatio ⁊ diſgregatio cft qualitas conſequens quantitatẽ. "Iam ⁊ continuatio € diſgregatio non euacuant᷑ quin fint aut linea:aut ſuperficies:aut coꝛpus: aut locus; aut tẽpus: aut numerus:aũt oꝛatio.Cum ergo fit per yle quantitas có tínua 7 oifarcgatio:fir per cas continuabilis € diſgregabi⸗ lis:puncta autem non funt ita:quoniã rcs que ex cto pꝛoue nítznon cft quantiras qua contínuetur ⁊ oíígregetu: € fiat vt cóponatur cam alío 7 cozpulenta fint cum ea;aut ſeparẽ⸗ tur:aut interueniat inter ea aliquod puncta: igitur non eft contínuá neq diſgregatũ:cum non fit ei quátitas: neqs ac» rca, C^odus vo fecundus eft:quonià ctfi diuiſerimus tnter flc « foꝛmã mente:non tamé poterimus feparare ínter cas actu: cum ambe fint oc capitulo relatíótezquaum na oiffí nitio non pꝛecedit alterá: quoníá lutum non eft nifi fo:me: neq fo:ma nífi luti.Si ergo feparauerim?inter eae ipis exi ín mete: eritillud Pm femitá folutionis ⁊ ligatõis: non Pm ſemitã diuidendi t partiendi:quemadmodá fepara uimus ínter líneam z punctum £m ſemitã ſoluendi c ligan⸗ dizmon fm ſemitã diuinonis ⁊ fepargtionis; cum fit diniſio
S'o.vttf
linee infpecta:t cópofitio ipfius ex ipſis:quonis puncta nà babent oiuifionem; ⁊ cui non eft oímidium: non eft poflibé le et continuetur ei cui non eft dimidiũ: c fiat ep eis aliquid an fit oimenfio., £22 fi conccfícru illud ⁊ fecerit ipfum tranſũ rc:oicemus ei faciplum ctiã perrranfire yt generetur €; eo cui non eft cxiftentiazaliquid cui fit cpiftentia: ⁊ hoc eſt ma» nifeftiozis erroꝛis. Si autem non fecerit illud pertranſire:⁊ dixerit cilind quod non babct eriftétias: eft pꝛiuatio: ⁊ pzi uatio nipil eſt: ⁊ non eft poſſibile nib cótinnari cum nipilo vt fir ex cie aliquid babens effe. Micemꝰ ci fimiliter:cui non eft oiuifio vel dimenſio: in ipfo eft pauatio: cum ergo per⸗ tranfre feceris vt continuet abſq; otméfione:cum abfgp oí» menſione fiar cr cis aliquid: cum fic dimenfio pertrafcar vt continuetur abiq; effe aus abiq; effe: ⁊ flat ex eie cui fit effe, dicens autem bomo refiftit mamfeftiffmo : cum erco ita fit:tunciam manifeftü cft ꝙ non eft poſſibile pancrum cons tinuari puncto alten vc fiat cp is unea. Sed nos dicimus: q cum pᷣunctũ alteri puncto opponarur fm oimenfione ali» Quam:oimenfio que eft ínter ca:cft longitudo: ⁊ longitudo cum linea que eft pabens oimenfione vnã: facte funt ci one extremitates c oue partes fc; pars ãterioꝛ:⁊ pars pofterio:z ⁊ punctü cft extremitas ince ab omni parte- Cun eparabile cít ci:quonià ms infeparabuis eft finito: ⁊ illud ideo: quos níam finis finiti finis: initũ cft finirum cr co. €lerbi cra» tíazcam retaüfti fimtü nomine fuo: ⁊ non rerulifti ipfim cũ fuo fine; zoipifti finem;runc iam, factũ eft in mente tua finis tum cum finc continente ipſum: quoniã finitum ín finc con renrum:cum fuis non fit aifi tinin:neqg fnitum mfi cum fí» nc;ficut oirfinitío nó eit nífi oiffiníri: c oiffinirü nifi cũ diffi⸗ nitione;quando em̃ dicis bominé:iam figníficas vinum ra* tionale ⁊ mortale nomine fuo: c quando dicis viuum ratios nale mo:tale:tuncíam fignificae bominem oíffinitione fuas Dif luitio ergonon eft auquíd abfq oíffinito ncminatumz quoniam nomen fignificat ſummã rci ab(cg comp:ebenfice ne t oeterminarióe:et oiffinirio fignificar erpofirionem m» tentionis nominis rei: c oedarationé narure ipfius. Zã igi tur manifcítum eft p cum puncta componuntur $m otmen. fionem aliquam que ínzer ea eziftir: cft de dimẽſione inee: cum ergo ita iliud fic: tunc oico ꝙ eim línez componuntur adinuicem £m dimenſionem aliquam:illud qð cft inrcr oés Quas lincas oc dimenſione: eit Latitudo: cc cum aggregane tur longitudo ⁊ larirudo:confiftit ín natura fi icie:quo níam ſuperficies cft longa ⁊ lata:et pꝛopter boc facte funt ei Due Dumenfiones ⁊ oue extremitates:ſcilicet oue crtremira tes longitudinis: er funr pare anteríozis ct pars pofteríos ris:t oue extremitates latitudinis:que ſunt one partes: (di licet dextra 7 finiftra £t nec quidem func cprremirates ſu perficiei abomni parte 7 infeparabiues ei:ſicut oftendimus in punctis:que funt extremitates líncarum ex omni parte, f£c ?m Dancfimilirudinem oicitur in fuperfidiebus ꝙ aim componuntur Pm oimenfione alíam: quod inter cas exiſtit de dimenfione: eſt ditas:et cum aggregantur longi⸗ tudo ⁊ latitudo ⁊ pꝛofunditas:exiſtit natura coꝛpoꝛis: quo» níam corpus eft latum:longum et pꝛofundũ: ⁊ propter boc facte funt e oímenfiones tree ⁊ fcr partes:falicer oue paro tes longitudinis:fcs anterio: ⁊ poſterioꝛꝛet oue partes lar» tudínís ſcilicet dextra c finiftra:ct oue partes pzofunditae tie:ícilicet furfum ⁊ deoꝛſum. Et fuperfidies quidem ſunt extremitates coꝛpoꝛis ab omní partezquoníam ipfe funt ins feparabiles:ficut oftendimus ín punctis: funr linearum:
Liber
be vt meditemur eie extremitatem firam poft remotionẽ ípfius foꝛme. Jam igitur manifeftum cft ꝙ coꝛpus non di⸗ uiditur in co»pus:(5 reſoluitur ín fuas extremitates reſolu⸗ tione eſtimata:non veraci.Coꝛpus nó eft compoſitũ ex pũ⸗ ctis:quoniã fi eſſet poſſibile vt cõtinuaretur punctum pun⸗ cto alt:et fieret er eís non punctum:eſſet poſſibile etiamvt continuaretur línea linee: etficret er eis non inea:et conti⸗ nuarctur faperficies cum fuperfiac: ct fieret er eie aliquid tion faperfiaice.2 fi poffibile eſſet illud:opoꝛteret etiãvt coz pus continuaret cozpozi; c fieret ez ei non coꝛpus:⁊ vifus facit boc videri vanum. £x eis auté que fignificantilud:eft (P finos ourerimus círculum cum circíno:et pofuerimus ef Qquattuo; partes.f.o:ente:meridié occidentec ſeptẽtrionẽ: deinde pdurerimus lineas a centro circuli ad circütferentía cius a parte ozientis:poftea p:otrarerimus linca atiam con tinuá linee prime a centro circuli ad circüferentías ipfius ex pu occidẽtis:non inueniemus alíquid pꝛoueniẽs er oua us lineis egrediẽs a natura línee quc eft lõgitudo tim; de⸗ inde fi redíerimus et otuíferímus tmm línea in dimidiã:nõ in ueniemus aliquid duarũ ſectionũ remouern a natura lee; et fimiliter fi fecerimus aliã fuperficies fecinte arculi;vide mus ed vſq; ad circũtferentiã eiꝰa parte feptétriois; ocínde fecerimus fuperficie alteram coniunctam fuperfiaei pꝛime er línea ſecante circulũ in ydromera vſq; ad dircüferentíam eius a parte merídíci znecaliquid inuenimus pꝛoueniẽs er ouabus fuperficiebus à eft latirudo tm̃:et fimiliter fi redie rimus t oisifcrmn? illã fuperfidie in ouo media:non inueni» mas aliquid harũ diuiſionũ a narura ſuꝑfic ci esrefíus, 33a igitur manifefzá eft c nott cp línea nó oiuídif nífi in líncas: neq; cópouirur nífi ex lineis: 7 fimilíter fupficies nó diuidi⸗ tur nifi in fuperfidics:neqs cóponi£ nift erfüpfiaeb?: poft igitur manifeſtũ cft illud:tunc iã &rmatü eft c cozpus ctiam non oiuidi£ nifi in coꝛpoꝛa:neq; coponit nifi er coꝛpoꝛbus. «L4» fi dixerit:ego nolui cd diti qp linee qñ cõiũgunt᷑ a par tc anterioa ⁊ pofteríon adinuice:fiant ex eis fupficice: imo non dixi nifi qñ continuant a parre oextra ⁊ finiitra. fimili ter in fuperficicbus:non oiri cp quádo coniunguntur a par te oextra cũ ſiniſtra:fiãt ex eie coꝛpoꝛa: immo nó dixi niſi qñ continuantur a parte ſuperioꝛe. Dicemus ei cp in bac quide fzientía apparct manífefta oeftructio eius. Et qm tu dixiſti occuitatas líneas oꝛnamẽtis ſuperñcierũ:⁊ fuperficies o:na mentis coꝛpoꝛũ pzopterea q tu poſuiſti corinnatione lincas rumadinufcem à parte dextra et finiftra: que funt extremi tates lantudinis:7 cti linee fuerit latitudo: fic fupficies, s£t fimiliter potuifti continuatione fupficierus adinuicé a par» c füperioze ⁊ inferioꝛe: que funtoue ertremítates pfundis tatio: cum latitudini (uerit profunditas: fit coꝛpus:igitur quare nó dixiſti c» fuperficies nifi qi contungunt cũ fuperfi cicbus fibi fiimlibus:fit ſuperñcies:⁊ co:poza qn cóponunt cũ co:pozibus fimilibus: fit coꝛpus:⁊ bic quidẽ fermo cft iu ftus. Jam igitur manifeſtũ eft ⁊ notũ:ꝙ copus nó o(uidit nifi in coꝛpoꝛa:neq; componitur nífi er cozpozib2, $Ec fimile e(t iudiciũ in lineis ⁊ fuperficicb?, €[ /0^ ante latraftioe có ueniẽtia ſeparatoꝛũ feci ín fententía pcr boc qð dicũt ꝙ coz poz funt copofita ex partíbus indíuifibilibus:eft hoc mani feſte oeftructíóis: pterea ꝙ partes quenó diuidunt᷑: non cuacaant quín fint aut babétes oímenfioné z extremit atẽ: aut ne fireis oimenfio: neqs ertremítas , O fi dixerit ꝙ eis non eft dimenſio:tunc nõ eft poffibüís eoꝝ cõbi natio: neq; ipſarũ cõpoſitio: qm partes nó occurrũt nifi dimẽſionibus ſuis.Cũ igitur nó eft dimẽſio: nec extremitas:neq; eft ei có tínuatio: neq; cõbinatio.vñ fi dicat qp cft cõtinuatio totius cũ toto:illud ctiá erit incõueniens: nà cü dicis totus parus: tunc ponis duas partes vnam: «locus earũ fitlocus vnusz qm̃ totũ cuiuſq; eoꝛũ: eft totũ alteríus partis:cũ nullí earus fit penitꝰ dimẽſio. q[ 4» fi dixerit qp cís funt dimẽſiões pa hentes extremitates: cofequet eis ꝓpoꝛtio cotnéfio pcul dubio:qm̃ cũ ipſarũ oiméfiones obuíát ⁊ continuant adio uicem: queda coz fient cõtinuate: t quedã nó cotinuant t comitant er et8 fectio ⁊ partitio neceffarío. Rx eís autẽ que fignifizant qp omnis pars diuidit᷑:eſt cum agas ⁊ paras non diuerſas: quéadmodum memoꝛatus cs; 7 ponís líneas li
neam vnã:deinde diuidis línea que aggregata cft er cis; in ouo media:diuidit᷑ antem pare medía necctíario, (522 fi dixerit:qᷓuis ego dixerim qp partes babent oumCftoncs: ra» men illud eſt eoũ que non faciunt earũ (ecnoné neceſſariã. Dicemus:non cuacuat oiméfio a trib? modís:fc; quin aut fit longũ:aut latũ:aut pꝛofundũ.O fi fuerit longam.:erunt oue extremitates.ſ.anterioꝛ ⁊ poſterioꝛ. anterioꝛ extrenu⸗ tas non eſt poſterioꝛ ꝓculdubio:⁊ ſic non erũt due extremi⸗ tates vna:⁊ cũ fuerint due extremitates:vna remouebirurz dicimus ideoꝛ:et fi fuerit fimilíter latitudo:erũt ei oue e.tre mitatce dertrat finiftrazc comitabitur ipfam qð comitatur longitudine oc o(uerfitate extremitatũ.t fumlitcr fi fuerit p:ofunditae:enit extremitas ſuperioꝛ c inferio:: € comitabi tur ipfam etiá qð longitudo:latitudoqy oc diuerſitate exire mítatà ipfari. cá (ta ergo fit illud;runc íam manifcfta eft ꝙ parce obuiant cum oíméfionibue fuiszois aurcm oiméfio oíiuiditzergo ois pare oundítur. am ergo manifeftü eft ex p:opofitionibus neccffartjs:t coaclunonidus demoſtrati⸗ uis:q partcs oiuidunt:c qp cozpoza non cóponunt er parti bus indíuifibilibus c ttmpartibiuib?:qm iudicii cuiuſc; par cium coꝛpoꝛis:eſt iudici cuuiq; totius in noie 7 diſtuntide fimulznegs inter ca eft differẽtia:niſi in quãtitate tm̃: Qm co tum cft plus parte. q[ /^- fi oiperitzan libippo.piser facrit ín hocvt oicerer epclemeta, coꝛpoꝛũ noftroz funr caida € frí gidum:humidũ « ſiccũ:⁊ an Bal piger tuerit in Doc vcotce ret q clementá eft mino: partit rci cuius eſt ipſum elem en tum Dicemus ciergo voluit quide nobis oicere cfientiam elementi.ſ.quid ipfum fitzz narrauit ipfum nobis cum oifti nítione fua diſcernẽte ipfum:vlocclarace naturà cius. ii?ips pocra.$o ín fermone fuo fimilat? eft »fuetudinipboz «ere pofitionibus fuis. sr illud quide eft er deſcript:de pboz in fui$ expoſitionibus:vt id faciant qð appareac ín fermomb? fuisoiuerfum abeo qð eft ín eis occuliũ: vr magnificent fae pientiar: nealiquís pꝛeſumat oc ca nifi qui er eis exercita⸗ tur in ca:ficut eſt illud qð fecit ibippo.in tib.apbo. vbt dixit: €líta bꝛeuis:ars vᷣolõga.⁊ ꝓcedũt c co; cinco:pozanr fero moncs fuos:qà apparens ett ín eis: ct qð eft ex eis ex parte fenfus: c occultát eoꝝ fpiritualitaté;t qð ex cis eft ex parte íntclligetic.s£rillud eff ppterouos modos. inus coz obo feruatio eoz cft ín pullularióe intellectuũ diſtipuloꝝ 7 eger citatio ipfoz ín ínquifitióc ingent):in pmifüone ꝓpoſitꝛonũ neceffariarü:vt apparcát 2dufiones oemóftranue cũ noti⸗ cia fpiritualitatíe rerü ipfarü 7 pfcruratióe ⁊ ratiotinatiõe. Et ſcðs eft cũ ſermo fuerit coꝛpoꝛeus ſumptꝰ a fencüzimpzio mitur foꝛma ipfius in pbárafia velociter ꝓpter ꝓpinqᷣtateʒꝭ pbátafic fenfu coꝛpoꝛẽo. Illud nãq; facii? eft infipierib?:c cui? intellect? elógatur: Dpzerca q eft ꝓpinquiꝰei qð eft p» fens: ita vt cii loqua£ toꝛma ci? :m intézionc illus c ín mẽte que talíter eft ei mpzimzt:poflibie fiz monere ipfam a coz poꝛeitate ad ſpiritualitatẽ cum furiuzadine € poiQuitire, Et pbi quidem fermo habẽs ſimꝛlitudinẽ Duinelch qocar rauit de platone:críftimauit qð ipfe dixit: Rõ moueas igne cũ cultello.£t intẽtio quide platonis non fait:neq; conſecu tio ſapientie eius vt pbiberet ab illa motiõe ignis com cul tello:cum non intétío ca quide appareat oc hoc ſermõe:qm̃ in motiõe (gnis cũ cultello:nó eft adiũctus vltimitatis:neq; erpulfio nocumenti:immo ipſe nion intẽdit ſermone ſuo:niũ vterbibeat ne id reſpõdeatur inſipiẽtibus quo iraſcãtur.aſ⸗ ſimilat igitur ignem infipiéti : z cultellum ferro accepto có mouéti iram. Dicit ergo ne moueas ignem cũ cultello.i.ne refpondeas inſipienti aliquid qð ipfum írafa faciat: z confe quatur te ez infipientía eius:qð fcquit te ex igne cómifiusz cum moues⁊ infãmas ⁊ e1 ppinquas.Et antiqui quide nó fecuti ſunt cum hac ſua operatióe nifi veſtigia intelligentie in ſummo:⁊ aſſimilati ſunt operationi illius. fof nãq; inve niunt:⁊ cum intelligentia volũt vt anime appareat aliouid coxum que acquiſiuit a oco fuo gloꝛioſo ⁊ ſablimit t exattat cam faperfo:mas fpirituales que funt ei. Reus ctm sio» riofus ⁊ ſublimis vult qp aia apparearfup aoc quoc ipfe facit cõtingere. 3n bocergo mũdo intelligécia cirrecisin ter deũ excelſuʒ « aiam:ficut ;ppbete ⁊ expoñtiões ſunt me dij inter oca excelſum c reliquos hoĩes.xũ ercovu:t intel ] lectaslig ratio
Elementoꝛum.
lectualis ratiovt appareat anime illud quod dedit illi oe? exaltat cam fuper fozmas ⁊ fermoncs fpirituales qui funt apud cam: fadt acquirere illas foꝛmas medias inter coz po:alcs « fpirituales: vc recrificet infenfü cõmunivelociter €um non impzirátur ín ípfo mifi coꝛpoꝛee foꝛme: z fimiles barum p:opter victo:iam fenfus cozpozei fuper fenfum commumem: « pzoptcr vicimtatem fenfus comunis quá babet cur fenfit cozpozco:cum fit medíus inter ſenſuʒ vifi bücm:fc co:poxcum € infoꝛmatum:qui eft in anterioꝛi par tecerebii nominatum pbantafia: ⁊ ꝓpter bocnomínarur fenfus cõmunis q: redpit a fcnfu cozpozco viſibiliũ coꝛpo⸗ reitatẽ rerũ: € it ci ca ad fenfum ſpũalẽ.ſ. fozmatü in anteriori parte cerebꝛi. Hos aütnó oiam? ꝙ foꝛme quib? intelligẽtia foꝛmas darificat ſpũales:ſint niñ foꝛme medic ínter coꝛpoꝛeas c ſpũales:qm̃ tpe egreſſe funta ſititudini⸗ bus fozmarü coꝛpoꝛearũ:⁊ q̃ funt pꝛeſentes in vigilijs plu rium tenebzarum c cozticum:q: funt fübtilio:es ⁊ plus fpi rítuales z lumínofe:c ppter boc aſſimilauerũt eas anriquí fo:mís celeſtibus.Ex cis adit d fignificar iud: eft cp videt fm ipm i fomno ꝙ alas babeat quib? volet intcr celá t ter rá:X qp fit apertũ:⁊ fit puocás cti vt loqua£ ci oc feipfo: ⁊ qp ipe incedat fup aquà maris t magnoz ſluminũ:⁊ qp aĩa⸗ lia fintrónabilia z loquátur. Signi ergo er boc in⸗ tétío barum foꝛmarũ « figurarü eft ínrétio fpialis fubrilis egrediẽs ab intẽtione:nec eft diuerſa ab co qð eft pꝛeſens ín vigilfs:qo fi itanó eſſet:nõ cfler eis intentio:neq; iter» pzctatio:qm egreſſe effent ab eo qð cft inteligẽtia: res aũt nó: qm̃ incendim? cas fignificátes veritatesreꝝ:⁊ caz intẽ tióce ci tuerit ipᷣaꝝ interpꝛes natura reꝝ.ex cís qdé à figní ficant (l.c iam manifefti cft ꝙ nos iuením? ppbas : cb? adfit ſalꝰ:cũ voluerint diſcerni abbotb?:vtípoz apparcár ꝓpꝛietates ín oiuinis foꝛmis fpáalib?: facereqs cae appa» rere vt (ciátbotes ipoz bonitate; tipos exitũ ab inténone vulgan ad fpüabtaté a£ à fir illud qð ipft apparcre faciunt carcdiés ab intẽtiõe naturarü. £t ín bac quide ane cõue nif qͥ libꝛos —— ꝑſeuerat:vt iudei rpiàni ⁊ oẽs q ꝓppetiʒãto:ſitẽtur ꝙ fomniü eft vna partiũ ppbie.Cũq; iam declaratũ fit illud t manifeſtũ: tũc iam firmatũ ꝙ cum fenfus cõmunes fubtiiátur im fomno fup foꝛmas medias ínter ſpũales z coꝛpoꝛeas:quibꝰ intellgẽtia danficauit foz mas ſpũales:fit cx eis coꝛpoꝛeitas tm̃: cũ nó fir ín eis foꝛtu⸗ tudo vt faat ex cís nifi ipᷣarũ fimulacra ⁊ eaꝝ ſilitudines pterea qz ꝓpinquꝰ eft fenfu coꝛpoꝛeo.ſ.ſenſu vifibili. poft 6 fait coꝛpoꝛeitatẽ eaꝝ oucct cà fup fozmanuü( afs fozma» tii )qð € i áteriozí pre cerebꝛi fi pbarafias fo:mariuas( als fo:maras )ptim?.f.pbárafia ſubtilioꝛ fenfü coL. c remotioꝛ à fenfu co:pco.f.vifibili:c cũ foꝛmatũ fit recipit ẽt illð a fen fu cõi: ouat ipm fup memoꝛiã:⁊ oeponit apó eã. qs exci taf bó a fomno fuo:reqrit illae foꝛmas a memoziaz memo ria reddit ciípax ocfcriptóes ⁊ cay íntentóce Pr ꝙ rcdpit 8 fo:matiuo: ita vt cũ bó recozdaf « cog:inquirit coz ſpũali tatẽ a cogitatiõe.Cogitatidis em eft ꝑſcrutari ⁊ diſcernere t ponere e nimirü oifcemit coꝛtices rei a medulla ipi? pottd ergo diſcernit ípas c purificat reddit pam memoꝛie t memozia quide recipit ed ⁊ cõpꝛehẽdit ipᷣam ſibivſq; quo requíraf ab ca. fi g fuerit cogitatio illius bois ſpũalis pu⸗ ra luminof3 paucaz coꝛticũ ⁊ tenebꝛaꝝ ſupꝛa quà intellige tía iam ínfluit ſplẽdoꝛẽ er lumĩe ſuo:fecit ipam fare ꝓpꝛie tates ſuas:⁊ figuras ſuas:⁊ fermoncs ſpũales:⁊ fear cam coueníre (up ꝓpꝛietates anímce ctiá ⁊ figuras ei? « ꝓpꝛie tates vírtutri ci?: ⁊ diſcretionẽ figurará ci? ſpũaliũ vr a coz po:cís oifcernát coꝛtices illaꝝ fozmariiz medullà fua oifcre tione vᷣa:⁊ interpꝛetabit᷑ illud ſomniũ interpzetatóe in qua nõ erit erroꝛ ¶ /D^ fi c1? cogitatio fucrit multarũ coꝛticũ: et tenebꝛarũ fup quá intelligẽtia nõ etfüdir aliGd fui (plen do:ís et luminis:neq; feat eá fcire ꝓpꝛietates ſuas: pzo» purtanes aie: c$tutes cc neq; ſublimauit eã fup figuras püales t 1: aĩales: cnó erit oífcrctio cíus t co:ttab? illarũ foꝛmaꝝ a medulla fua d ci fimilate fuerür diſcretide vera:qm ipe nó nouit fpitalítate eoz: ⁊ otfcernit €8 a Co:poxeitate ipᷣarũ:Cũ res íra fuerit:⁊ fiet vt interpꝛe⸗ tc£ loꝛmas ſpũales: t fermóes fpüales cr partc coꝛpoꝛcita
Soft.
tis eoꝝcnõ cr partefpaalitatie iparum £m groſſiciẽ cogita tionis — coꝛticũ:⁊ tenebꝛarũ ii pius fietvt ipe interp:etef ſomniũ interpꝛetatõie cozrupti rimi crro;is:imo i qua nó fit penit? recrificatio: tic pauperabif ⁊ €rit ci neceffarius recitare ſuũ ſomniũ interpzeti pꝛidẽti ⁊ ſuꝑ qué iam effudit intellígena oc ſplẽdo:e ⁊ lumine ſuo t feat eũ nofcere figuras fozmaz:« fermones ſpũales:⁊ oí ſcernere eas a coꝛpoꝛeis:qm̃ fi nó noueriríllud:nó ent ei ín terp:ctatiorecta. Intelligẽtia qdẽ non ſequit bac fua opa t:onc nifi veftigia creato:is loft : ⁊ affimilarur opationi €? fm foꝛmationẽ ⁊ potẽtiã fua. rcato: náqs ghofus « fii mus cũ mũdũ creare voluit:t facere vt fapiena apperct: ⁊ qð in ipa crat:eriret oe potẽtia ad actü:arcauit müdü ingee mofe cnouírípm: nó cr alio: f er quo genuit ipm:neqp $5 exẽplũ:ſᷣm qð pᷣceſſerit:neq; ppter neceſũitatẽ Q indiguerit vr iuuamẽtũ afferret: aut nocumẽtũ expelleret: aut exalta⸗ rcf obbocoeus nofter vebementer: ĩmo nõ fedt illud wifi bonitate ⁊ largitate ſua.Et poſtqᷓ larg? fuit cũ boc: ⁊ fcat vtapparcret fapictia t bonitas ipᷣiꝰ:voluit iuuamẽtũ crea ture t feruoz fuo2:fs poftd ilo, vᷣoluit: nó fuir vᷣtute bcim puenire ad vltamitates ipo:um:nifi fdrét ꝙ creato: oc cis vellet ec id faceret: mereréf e1? mias ſᷣm obedictia quà ci exbiberẽt.⁊ necs etiã fuit t poffibüirate eoꝝ puẽire ad voli tate creato:is ipoz sfiofi ⁊ furcmí:nifi p doctoꝛes ⁊ nũcios ab ip̃o ad cos miflos:d faceret eos fcirc Gd oe eis vellet:cũ ſapiẽtis nó fit loqui oibus boib?, £0: nic cft aliquis in quo aĩalis aia 1am vicit: ⁊ qdá coz eft in quo iam vicit aia vegetabilis:⁊ dà ipᷣoꝝ eft in quo tam vicit aĩa rónalis cũ rónalí:aut vegetabilis cum rónal. ££ eft eoꝝ alids in qno exiſtit fingularis aĩa ronalie t irradíat (pam intelligẽtia cũ boc ſplẽdoꝛe ⁊ lur te ſuo. AIlle ergo t quovincit aia 3ialis:€ ſtolidꝰ:vanꝰ:loquax:audax:querẽs victoꝛiã:ſanguims cffu ſpꝛ:faciẽs d ꝓbibita ſunt: fiis aĩalibꝰ minoꝛibꝰ ſuis.Et in qͥcũq; coz vincit aia deſideratiua vegetabuis:é triſtis:ſtul tus:vilis:parue pꝛudẽtie: exoꝛatoꝛ:in deſiderijs malis:plu nmt comeftióís 7 pot?ccoit? filis in natura fna vegetabili bus./£r in quocũq; rpoz vincit ata rónalis:eft pꝛudẽs:⁊ oi ſcretoꝛ ſpũalitatis rerü a coꝛpoꝛeitate fua: multe verecücie exoꝛatoꝛ in veríitatib?:ct oecoz3tionib?: err ulſoꝛ feditatũ. Et ir quocũq; coz vincit aia rónalis ai aiali:cóponunt mo rcs e: c fic ppter illud qð in ipo cft oe vᷣtutibꝰ aie aĩalis rónalis:fit pans: »ftás:otfaretozzincfito::»filiatoz: n5 au dar ín reb? rernbilibus. ín ſummũ eft fale ⁊ poffibile er in quocũq; ipozus vincit ai3 rónalís ci aia »efiderativa zfir ppter illud qð in ipo eft oe virtute aie ocfideratiue:feftun? t glo:iofus:plurmme comeftionis t potus: c exoꝛatoꝛ in de fidertjs naturaubꝰ.Et ppter illud qð in ipᷣo eft oe$rute aie rónalis: 2feruato: futjpi?:faciés in occulroc inboncftezim d eria fingularis exiſtit aia rónalis:ct irradiat rpam intellicé na ſuo ſplendoꝛe et lumíne:firfpüalis:oiuin?:mulre affi» tiõis ſpũalitati angtoz fm vᷣtutẽ Dumanitatis. Regit ic:
creatoꝛ ſublimis c sHiofus illũ q taliter eft. fecit ipm ppbe
tare: € fecir apparere fip ipm mirabilia (na ſigna:⁊ dem õ ſtrationes manifeftas; pofuit doctoꝛẽ « medũ inccr fe ct creaturã fuam: ⁊ fecir fup ipm deſcẽdere ooctríná ſuã ves ram et ppbiam natural rónalem.crín ipo qd£ (unt fermo nes veri exiſtẽtes:ꝑ fe oiuítes: non egẽtes erpónc et intcr pꝛetatiõe:⁊ (ermóes corpales ambigui: qb? neceſſaria cft wterpzetatio? crpofitio:nó pprerca ꝙ arcato: głoſus fue rít piger in ponẽdo fermone ſuũ totũ m ſcriptis ſuis vcrü exiſtẽtẽ ꝑ ſe:ſʒ glioſus excelſus er creatura fia ſciuit diuer fitatẽ ipoz intellectibꝰ coz ⁊ diſcretionibꝰ ín rõmbꝰeeꝝ:⁊ lectionibꝰip̃oꝝ.ex cis nãq; cft alids ftolid? cii mẽte c? nó prráfirneg; iporóne infundit nift a3 fequit fenfus ⁊ rcf.iti cat viſibitt Et cr eis eft pꝛudẽs ingfitoz:fublimar?fuptira res reꝝ:diſcretoꝛ fpüalitatis reꝝ a co:poseitate ipari: « ex eis ẽ babítudínís medie:cũ co qð cft inter ill oe medos q Ínterptatio nó cõpꝛebẽdit. Poſuit & creato: gtioſus 4 fübli mís alid fermonis fuí fpüalc integrũ: vt fit our et fianifie Cato: babétib? pꝛudẽtiã et (aptam: quatín? eo puentár ad fpüalirate ſermonis ſui:ambiguũ ftolidís mfipictib?z cui nà eft (apictiavt impꝛimat phãtaſis ipos fpifiitudinc 100;
7 iber
poꝛeit ate ſua t ppinquitate ſenſui:cũ nó fimiliter in vᷣtuti buscoz »fequit qð nõ eft:nífieis ppinquũ nat:⁊ ꝑnutet᷑ pᷣmo a coꝛpoꝛeitate pura ad ſpũalitatẽ paruã ꝓpinquã fen ftb? eoꝛũ. Deinde etiã ex B ad illud qð cft pus ſpũale ida ⁊ ſublimet᷑ eis illud gaudiũ gradatim:donec ꝑueniat cum cis ad ſpũalitatẽ integrã ſimplicẽ.⁊ ꝓpter hoc eset qui ex boib? — ſunt:⁊ cuinõ € peepnio:neg oifcretio: co €rozib? ⁊ ſapiẽtibꝰ imucfhgatozib? veritaté: vt reponãt oi bomini 4 er cís eft. vninteliigat « papiat fm cp ppinquü ctt fpitalirati: aut peeptiórzaut coꝛpoꝛeitati:⁊ mterpzc tetur cam non firimpoflibite fcire ſpũalitatẽ dictionũ fptiabn in libig: q liber nó rfidct nifi a parre vna. c affert ré cũ foꝛma ua.ficrgo elógat a »fideràtc ín libzo fcietic dr: remanct €i ignoꝛãtia fua vſq;quo pueniat ad tapíetez;q ertputicetet «€ cii ſoꝛmis diuerſis:⁊ afferar interpratóes o.ucrias. Spec ein p:ópp affertrem coꝛpoꝛeã fenfui ppinqua.fi g vider qp fit ci facit: ⁊ ꝑcipiat eã pcedit:⁊ fi nõ: augmeẽtat coꝛpulẽ tia ⁊ſubleuat ipᷣn gradaum donec perueniat ad loci quẽ iam noſcat:⁊ impꝛimat᷑ toꝛma ei? ĩ fuo fcnfu ⁊ reddit ⁊ exponit illi paulatim donec reducat ſermões ad ſpũautate integrã. Jam igit maniteſtũ ⁊ notũ ꝙ intelligenciajnó lequit opa tionc (ua nift veſtigia creatoꝛis gloxiofi c fubiünis: t fimi» lat a fm vᷣtutẽ fuà: ec ppter boc fequit etiã pbe veftigia intelligẽtie ⁊ affanilat cis.Ex eis atit q0? fignificat er: ꝙ riifio attert qð nó afferüt libꝛi: cft qð oc platóenarrat tefií ficás vᷣitatẽ intclligétic. Dici el ꝙ cii appzopindfict obít? platoaís:vocauit oüciípuios fuos ⁊ pcepit eis vt oftéderet fapiétias fuzs.poftd goñder̃t ei:⁊ iau ꝙ nihil occrat cis bc pꝛincipijs pDie: t vitatibꝰ ſapiẽtie:ĩmo Lim ipᷣam pecpe rant:dixit cís. Sdbucremáterüt q̃dã apud nos q nó mcfu» raſtis:⁊ eftimo qp nó nouiſtis ca, Tacucrũt igi: piter ꝑſoli⸗ cire cogitationis:deinde rcdierüt ad eũ: rogaucrür cü vt doceret eos illud. dꝛxit ergo cís:cogitate 7 cófiderate t ve» nite ad mc poſt.iij.dies:ad mc th nó rcdcatis mfi polt ve niédilicérià impeirauert. Receſſerũt itaq; ab coz c poftip redit triduũ:m̃iſerũt ad eum nũciũ pet tes lícéná cũdi ad ipᷣm. Juit g̊ nũcius ad oſtiariũ:⁊ rogirauir rpm vt impetra⸗ ret ci'icentiá intrãdi:q̃ impetrauit ei.poſtqᷓ g ingreſſus cft ad eũ:duertit faciẽ fua ad pᷣarietem:⁊ neq ꝓlecutꝰeſt obũ dicit ei nũcus:diſcipuli tui ſalutãt te: t rogat tc vt oes cis licẽtiã veniẽdi. Spe Vo retraxcfc ab eo:nec dedit ci rfümz nũciꝰaũt ícóo nüciauit. Ipᷣe etiã nipil rñdit ei:deinde nũcia uit tertio. Cõuerſus cad eũ trifti facic allocu cũ indigna⸗ tio t dixit:dic eis vrecniat. SReuerfus g nũcius ad eos nũ ciauit eis qð oc co habuerat ⁊ fecit cos fcire ꝙ mftoti£s ite rauit q̃ſtionẽ anteqᷓ riderct ei qo. t cum rñdit ei:rũait cũ indignatiõe ⁊ facic triſti ſignificante irã.cõtriſtati igit funt diſcipuli ⁊ iuerũt ad ipm vlrimá habẽtes anguſtiã:⁊ ꝑuene rũt ad oſtiariũ:⁊ rogauerũt ipᷣm vt impetraret eis licẽtiã ín trádi.3»oftd gintrauerunt ad eũ:aſſedit eis plato:⁊ reſpe pit vultu placido ⁊ blãdo:⁊ gauiſus eft cũ eis: t interroga⸗ uit eos fup ppõne pog. Placuit geis qð appuit cis oe ipo Et cõuerũ ad nũcũ:increpauerũt eũ: vituperátes factum ci? Dixit aiit plato eis uid( ate nibil babet] vtrepꝛebẽ datis nüciü vr̃n:qm̃ venit ad vos:2 terruit vos c nüaauit vobis oiuerfum ab co qð vidimꝰde pr̃evr̃o. Dixit g eis:nõ rcpoedat! ca ĩ bqð narrauit q; ipᷣe nõ narrauit nifi qð vidit "b eft qð dixi vobis oe fapia deeſſe:totus em̃ fermo abvno egredit᷑ cerít:s ipius foꝛme otuerfificátur. ei? & intẽtiões oluerfificatur fm diuerũtatẽ foꝛmarũ ipᷣius. Inter fermo» nẽ em̃ cũ egredit᷑ ſuauiter c leniter ⁊ vultu placido ⁊ a nd& te:⁊ ipᷣm cũ egredit᷑ cũ ira c triſti vultu: lóga exiſtit orntía ⁊ ꝓpterhoc audiẽtia a magiſtro magie applicat intẽtioni bũs rerũ ⁊ verítatib?: d» cõſideratio in libꝛis.liber ei non affert rénifi cum foꝛma vna:⁊ rñdet er parte vna:magiſter aſſerit foꝛmas plures:⁊ ridet er partib? diuerſis. ¶ Snapít tertia pars libzi elementoꝛum. Ndiuerſtatibꝰãtiqrũ oc quãtitate elemétos, qðvoluit oĩs ſecta coz c ín Idicẽdo ei q aliena. M tus eft averitate: 7 oiuerfifica£ a rectificatióe A inqt faac: oiuerfificati (ont antíqui ĩ quátita Bal Lc elementoꝝ:⁊ otuerfitate gñaliter fm duos
modos, Sũt em̃ quidã cos q oicunt ꝙ funtplura.et quidã qp efttin vati. Dicẽtes vero ep cft trm vni: oiuerfifican (unt oiffentiüc crb £m tres modos.qdá em ipoz dicũt ꝙ cft vn imobile ⁊ innnitum:quidá ꝙ cft imobiu fcd nnuũ:quidam aürq cft mobile ⁊ finirü.£»ui aüt dicũt qp ciz ĩmobile ⁊ inn mtü:cftimát ꝙ fit vᷣtꝰ creatoꝛis glozofi ⁊ ſubi.mis:qñ creas toꝛ exaltatꝰ ⁊ anctiñcatꝰ t ĩmobilis c inhnit?.mor? cifi nó euacuat᷑ à firaut ſubalis: aut accidẽtalis. Subalis vo eſt ficut mor/ gñatiois c co:ruptióís.f5 accidẽtalis € m duos modos.aut moin quátitare ficut motꝰaugmẽti v dinunu tionis:aut motꝰ in qualitace; ficut alteratio c pmutano i locís:a quo deus plurimü remot? eft. 3i aũt q dicũt qp cft imobile: fed ñnitũ: eftunátqp fit fpes: q pes note € finire apud creatozé noftri ⁊ nouatoxé eius fublimis cft fama, :um o d dicũt q clemétü eft vnũ mobile:quidá funt q dicũt qp eft íanía:(S cti infpiflat fit aer: t cii augmétaf eius fpiffirudo fit aqua: ci finía£ in fpiffitudine fua grauat ct ht terra Et ali) ipoxt unt d Oicüt qp eft aer ; et cũ fübritíat ⁊ raruicat:nt ignis:⁊ cũ iafpiffat ingroflat fir aquazc cum fini£ in fpifütudine (ua: grauatur ⁊ ſit terra. Et alij ípozu funt d oicütv eſt aqua; t cũ ſubtiuat ⁊ alleuiat firacr:gfi augmétct c7 fübtiiitas ec rannec£:fit ignis: ci inſpiſſat et raust fit terra Etqaã coz funr d oícür qp cft terra: ſʒ cũ fabtiaat € currit: aqua; c ci augmétat cv? ſubtilitas ct vndat:tit acr:ct cü finit et? ſubtilitas ctranficaf; tt ignis. ¶ 3i $o q oícür cleméta e£ plura:oiffentiür fim tres mo Q03.alf cr coz dicũt q funttres: [5 eſtimãt pipa funt ma tcría ⁊ Toma: € crcato: gáofus ⁊ lüblim:e £r ali) coꝛũ q oi cũt q ipa funt tres:⁊ funt materia ⁊ fozma ⁊ motꝰ.Et jcá eoꝛũ iunt q dicũt ꝙ funt q̃ttuoꝛ.⁊ funt ignis: a(:aerzterra, $Ec ali eoz tuac q dicũt q funt fex, c iuntelemeta qitioꝛ. cóuentétia t oíicozáátia.£r quida eoꝛũ funt q dicũt ꝙ co:tt numer? oenar,us; qm ipe cft prectio numeri: ⁊ cẽpemeꝛũ ipᷣꝰ. Inqͥt ytaac:eí q oc pac preruítate pterutt: ⁊ ſi demẽ tü cenü:ceft ghano gfatoz e; eo:nõ euacuat Ipoz gnario e; ípo jd ſit aut pprernaturà eleméti ⁊ eius cfícnná: aut ppter facrose extra ipin.fi g ilud cft ppter naturá ⁊ eſſen⸗ nà ci?: nó € porlibile vt gñet er eo niti qO file eft nature ci? X cõuemẽs ei: qf oio forma naturalis ſeruat natura fuam. 4 céntiá (uà in gñato qð fibi fie eſt:⁊ faciés ĩ ipo augmẽtũ ficut caliditas. ínuenim? namqp ipam ſeruãtẽ naturá fuam
" 4faat ſuã:⁊ faacté fote qð eft cí fie: augmẽtũ in ipo fa»
cientẽ.Elemẽtũ $o nó ctt ira ínuenim?em ipm rclinqre na turà fuá:c cffentia (uà: c ꝑmutari ad natura gnati ex co.cü gillð ita ſit:tũc gñatio gnarozü er eleméro nó € pprer naru
Trà vel eſſentiã ci?: imo ppter facroxé extra ípm: Tasẽtẽ in
ipᷣm. Elemẽtũ igi nó cit vnd. £t oprím? qae liPippo. iam 2dirít ci d oirit p elemẽtũ € vnũ artifiaofc:« dixit fi eleme tü eẽtvnũ:bõ nó ooleret:neqp pateret᷑:⁊ fi paterct nóopoz terctvt cer oi?paffio fp nifi mna:necvt ePfanano ⁊ rcductio
adoifpofitioné pzíma:cficr nifi regimine vio ct medicina.
vna. Inqͥt faac ppterea qp ooloz nó efr nifi fcnfus rci aiat naturalis cũ exitu a natura ⁊ centía fua: ad id qð diuerſum eft ab ca c ſibi Sad: tücfi elemẽtũ eſtvnũ:non ent ĩ coꝛꝑibꝰ Giiat] ex co Zuetas:neq; dilcoꝛdia:neq; pmuratio oc oifpo finonc ad oifpónem a qua ꝓueniat doloꝛ.⁊ fir nó opo:tet vt fit paffio:qm cü nó fiücilleres d ad inuicẽ opponũtur:⁊ agãt ad ĩnuicẽ:⁊ panáf ad iuic£: no opoꝛtet eucnire paffio n£.t fi paffio accicit pptercás nouas coꝛpi extrinſecꝰ aduc métes:nó opostet vt fitr paſſio firmifi vna fp: qr ↄꝛiũ vni? reí vnü &,t fir nó o5 vt fit ſanatio⁊ fanitae nifi medicina € requníne vno. [Hos aũt nó inuenim? illud ita, inuenim? ef boim pati paffiócs plurimas:⁊ pmutari ad rcs diuerſas⁊
"Dxías:ficut caliditas zfri.z hu.⁊ fic.c iuenm?ei?fananone
4 fanitat£ criftere medicinis oiuerfisit 2:08. Jã a£ mant
feſtũ eſt ꝙ coꝛpꝰ bois ẽ gñatũ er reb? diuerſis coppofttis.
ſcz cali.frí.c pu.« ſic. cũ ipm nó alteret᷑ nifi eis:et nõ pn-ure tur niſi ad eas:neq; fane£ ex nc nifi cũ eie &milib?.pó igit᷑ cópofit? cft ex elemẽtis: cũ elemẽta nó fint abiq; (lta te: velipaenticiata q̃litatibꝰ ſuis:neq; q̃litates ahigd abtqs elemétis noiate noib? ipoum. ££ emn igne iam oicis: iam enücias caliditate: t qn dicis caliditate ⁊ fic.enuncias igne
Elementoꝛum.
cum do fit calidum * ficcũ natur 1t — — ci coꝛpꝰ humanũ fit cópofitü er ciem tuos: sdpchee: Mind nó cft ex ei9. Dicemus ci qp illud eft qm ípa funt in co:pe hũano copoftta cómixta,c fimpler quí dem nutrit cópofiti.ncq agit ín ipſo:ſicut nutrit cõpoſitũ 7 agit in ipo. illud quide ft pptzrea qp fimilat ein copo fitione:t qr cũ nos afferim? coꝛꝑi alid cõpoñitũ er eis:eſt quafi nos afferam? ei pa cade: cui cópofitü er cis nó fit er» traipm.etfi nos multotiens vtamur eis:cum fint fimplicia fm femíta iuuamétiznó fm femitá nutmmért, potamus cm aquã frigidà affiduc aut infrigidantt caliditate acadétales tnéb:ía c vapoꝛẽ:⁊ ad humectãdũ cibũ ad D vt ci? via c cur fus fiantfacilce in coꝛpe.Et attrabimꝰ aere affidue pptere £a:q:índigem? eo in one vapoꝝ a co:de: in nutriẽ doa co:de fpiritii vítal£ z tẽperãdo ipᷣm.Et calefacim? nos ad ignẽvt ctpellam?frigus a nobís.£t balncamus nos aq calída ad leméda cozpa nfa 7 bumcctáda ipa. (£t inuenimꝰ quedã aĩalia d nutriuntur ex terra folümó: ppterea ꝙ ipfa var] acto unes iere tcp p d tc nó fiat ſentiẽs appꝛebẽdẽs doloꝛẽ t oclectarioné:nifi qꝛ ille eft pofit? ex clemétie diuerſarũ naturaz:quare vnaqueq; co Q9 fibi delectat᷑ finilaf ⁊ ↄuenit:⁊ refugit: t oolet cr co qð ett fibí diuerſum c Zꝛiũ.q̃re 6 nó ſunt arboꝛes t plárc etiã fitr:ai ipe fint 2polite cr o(uerfis elemẽtis. Dicemꝰ ei:qum fenfus € Pm tres modos.ip: em ẽ naturalis: ⁊ aĩalis:⁊ in⸗ tcilectualís.£r ſenlus qde abſolutꝰẽ ſenſus rei abſolute crt doloꝛe exitꝰa natura ⁊ eſſentia fua ad diuerſum fm ꝙ ipᷣa € ⁊ Xii eius.Et delectatio quidẽ abfoluta eft fenfus rei abſo lute:cũ dilectione eius qð ↄtingit nature c eẽntie eiꝰ. Si á ſentiens fuerit naturale:eiꝰ fenfus erit naturalis:⁊ fi fucrit aülís:erít ei/ſenſus aĩalis.⁊ fi fucrit intellectualis:eiꝰ fen» fus erit intellectualis. Et fentus quídem naturalis eft quí cft pp: arbo:b?« plátis, 7 qm ipa funt naturalia: ppter boc ſentiũt fenfa naturali? fi nature c copleziói fuc 2u€ ní£8 € cr nutrimẽto:⁊ oclectan£ co: zreapiticipm aſſidue. Si 9o o(uerfus ſibi:⁊ refugiür ab ipo co cp diuerſum Ca na tura c ↄplexiõe ipoz: c erpellüt ipm a (e. Significatio aũt flli?eft qp iparccipuit ads oulces: oclecrant ad pingui:ter rac aere téperato 7 caliditarze leui: 7 refugiũt ab aqs nitro fis aluminofisc ſulppureis:⁊ terra calefagta ⁊ aerc lupfiue calíditatis ⁊ frigiditarie. £r cí arit d fignificát illud : eft p vidcm?oe augmetocfrucnficarióe ipſarũ ín terra pingui: c aqua ould : z acre cõmẽſurato: ⁊ exiccatiõe penuria nutriméti ecrenuarione: c fructuofizate ín terra:⁊ aquis c aere diuerſis ab alijs. "Jam igit manifeftü eft cp arbozes et plante duis nó fentíant ſenſu animali: tf fentitit fenfu na» turalí:z delectant᷑ eo qð cft cís cõueniẽs ex nutriméto:c re fugiunt ab co qð ab eis oíuerfum eft. « illud quidẽ fignifi catur cx mẽbꝛis nfis . Inuenimus em̃ ipfa delectãtia co qð cõuenit cóplerioni ipfoz: t recipe ipm ad ſc:etſi nó ſentiãt illud:⁊ refugere ab co qð ab efe diuerſuʒ eft: cerpellere ips 2 fc:etfi nó fentit illnd fenfu aiali.(T 2» fi cõtradixerit no bís p cleméta ipa: « dixerit:qͥd 6 oids oc elemẽtis:ſunt ipᷣa ſentiẽtia:aut nó fentictía:düter ergo cft poffibilevt fiar (en ticis er nó fenticte?yDicemus ci;nos nó dicimus q fenfus ínfit cozpib? gratis cr elemétis:z cófequaf q3nos interro $38: imo er fermóe nfo nó eft manifcftü nífi cp fenfus ineft siabus trib?.f.aie vegetabili: aĩali: ⁊ rõnali. £t vegetabili Qd£íncft fenfus naturalis: quo ſentit i nutrímétozaugme to ſuo.Et animali ineft cum ſenſu naturali fenfus anima» lis quo fentír doloꝛẽ cozpozeus: ⁊ mouet volũtarie.Et rónt ineft ci fenfu naturali ⁊ (enfu aiali:íntellectualis fenfus : q̃ eft interp:etatio: et diſcretio: ⁊ pferutatio:c ſolutio ⁊ liga⸗ tio t cognitio rerum fm veritatẽ Ex eis afit q̃ fignificantil lud:eſt qp inuením?a coꝛpibꝰcũ ab ete ſeparent᷑ aie:remouc ri ſenſum. enfus icitur incft aiali:nó co:pib?.ata nó eft ge Derata ec clemétís:tmo er creatiõe c nouatíone: c ppter b funt fscta veaetabilía ppterea qp ín eís nó eft niífi ala vege» tabilis trm:pntía fenfum naturalz folmodo:ficut nutrimée tí eius quo fiuntfo:tía ⁊ máfiua: c copletur motus natu» ralís.f. aumenti. (n'aialíbus $o cii fit cũ aia oefideratiua aia alalis:agsregãt ineio cá nutrimétoz augméto ⁊ motu
tonifi figurat. &rgentum em̃ nó eftremotü:neg;
So.t.
dee d Ee e - vifusandit? t Suft?: à funt eis nboicaüt cac ẽ cũ duabꝰ e an peer : in ipo di auirant to c fenfu cozpeo fcnfus ſpũalis: ⁊ ppter bocfac? eft cui cà predipif pbibe£ r
t oànabilis. 42 fi dixerit:ego nó oico qp elemẽtũ L5 fit vnũ: fit mobüe 7 paffibüe:qm er fermonemceo eft ꝙ cft vnũ tif mobile « nó patiens: Dicemus ci ꝙ verb boc eft manifez ſtioꝛis co:ruptionis d pꝛimũ.: ⁊ illð cít ppterouos modos inus coy qð oemóftraum? nup:c oipumug qp doloꝛ cft p* mutatio rei naturalis ad nó naturalẽ:⁊ ois. ꝑmutatio dua⸗ bus indiget rebus:agẽte t paticte:vt fiter agéte actus : ct €; patiẽte fenfus cii doloꝛe.Si $0 pꝛiuat vna duarũ rerum fc; fenfus ⁊ pafíio:nó erit oolo: penitꝰ. 3llud aüt fignificaf ex cozpibus celeſtibꝰ: c co:pibus mineralib? , s£o:pa nágy celeſtia fentiétia funtzied nó funt patiẽtia:neq; permutabi lía a natura t eñencia fua: t ppter bocno ool£t. £o:pa vᷣo mineralia patiunt᷑: f5 nó noſcũt paffioné quap:opter nó oo lent. Nece ſariũ igit eft ꝙ fequat vt nó fiat doloꝛ nifi fenfu « paſſione fimul.£^odus aür fenfus eſt:ꝙſi elementü eſſet ĩmodbile:nõ eſſet potétíalis gñatio gñatoꝝex eo. Berꝰnãq; fm tres modos epifür:fm qp dedarauimꝰan: aut creabilis aut naturalis:aut artiũcialis.Si 6 dicis cp € fm ſemitã crea biis « nouatiSia: iermo manifefte deſtructisis. Sñabilis
fm mau m T
&rgo ülud ira ſit:tũc iam remoucf gñatio gnati ex elemẽto fic&m ſemitã criminatidis t notationis . Si aür oicis qp eft $m ſemitã artis opis:cft illud ctiá deſtruẽdũ cz puab? prie bus:quarü vna cít ex pte factoꝛis:⁊ altera ex pte acrióis in re persoluiie sete i cas pte facrozis ett ppter i15
declarauimꝰ mulronés oc fermone pbi: c cófnruim? oe monftranones naturales:q elementi eziftir in gñato ex eo potẽtia t nó 3ctu:fctó: arnfdialis nó exiſtit ez co neq; pote tia : neq; actu. Scripto: em nó exiſtit ĩ ſctura necp poténa neq; acu. £t carpetarius nó exiſtit in carpẽtaria neq; potes tiameq; actu. it ci? quid oeftrucrio er pte action i feípaz cft p actiofit $m ouos modos:aut Pm femità opatióís: aug $m femirá artis. Factio uide opatiua eft qua euanefar: ⁊ fmi£ ai quiete fadztis ipfam: ficut fermo d eft interfecatus ai quiete loquetis. 7 fir 3bulano d fi finr cii quictefacien» tis ipam:ficut fermo q finitur 7 interrfeca£ cum quiete ams bulãtis.Et actio quide artiſicialis eft cuiꝰfo:ma fit máfina: t pfeuerar poft quicté faciens ipam:ficut foꝛma ãnuli i ar» gẽto. Spa nãq; ꝑmanet:⁊ figif poft finc opis arríficis faciẽ tie ipam. Jam igif manifeſtũ cft qp actio artificialis eft ade uct?fo:me ertrance i fonte exiſtẽte nó co:upto neq; altera altera» epic Lar gd ꝓuenit ereo ànuD. Elemẽtũ aüt nó eft ita: qim refolui£ c aireraf ⁊ fepara£ ei? foꝛna: ⁊ per mutat᷑ ad foꝛmã gñati ez co. á nó eft gñatio ghatoz er cle mto Pm ſemitã artꝭ: neq; fm femitá oꝑis.Oð fi direris qð eft 6m ſemitã actiõis naturalis:⁊ nó eft elemẽtũ mobile:nó opo:t5 vt fit elemétü:qm gũatio naturalis nó fit nifi motu ⁊ pmutatioez exitu eiꝰqð eft ín eleméto oe potẽtia ad actũ ficut mo embzíonis :c pmutarío (pi?: t eru? ei? qð eft ín ipo de foꝛma aĩali oe potétia ad acri: c epit? nucleoꝝ: 7 pe mutatio (píus ad arboꝛẽ: etfi nó euaneſcunt naruralia: qrfi actionaruraz nó eft nífi pndpíum mot? ⁊ quietis. cü Gre» mouet mop ⁊ quies:⁊ anferunf naturalía 7 euanefat na» tura.vifus aát teftíficatur otuerfum ab boc: qm naturalía funt p:efentía cop: £^ fi dixerit:ego nó volo cfi oí £o ꝙ clementü eft vnũ ĩmobile:niñ potétid creatoꝛis gfiofi ⁊ (ublímís:qrfi potétía creatozis au? fublimis eft famamó eft mobüis aliquo modoz mot?: cii mot? fm ꝙ ocdaraui» mus ct diximus dq impoflibie eft quin mot? fit aut in fua ficut mot? grianóis c coꝛruptiõis:aut i quãtitate ficur mo —
Liber
rationis ⁊ ꝑmutatidis in locis.Motꝰ aũt nó cõſcquit᷑ crea toꝛẽ gtiofus c ſublimẽ. Potẽtia igit creatoꝛis eft ĩmobilis ⁊ eleinẽtũ eft ĩmobile.Bicemꝰ ei:iam pꝛeterijt oc nobis cx rñſione ad hoc in quo ſufficiẽtia exiſtit: c puenün? adipm cũ demõſtrationibꝰ maniteſtis:⁊ oftendim? qp elemẽtũ eft cuiꝰ fozma ſeparat pmutat ad foꝛmã gñati:⁊ exiſtit in ge nerato ex ipa potctia ⁊ nõ actu.⁊ ſubleuat creatoꝛ gliofus Texcelſus ob boc plurimũ:qm̃ alteratio 7 coꝛruptio nó cõ⸗ ſequũtur ipm: eir ĩpᷣi ſublimi c too nó fit fozma a qua pe mutc£ et tiguret᷑ a ia: neq; a qb? remoucat: ct ꝑmutet᷑ ad diuerſam ab eis: ncqp stioto ⁊ excelſo fit potẽtiã rali rerũ nifi ſñ ſcmitã nouatiois ⁊ creatiõis c impseflióis: qm im⸗ pꝛeſſio eiꝰbũdicti ⁊exaltati exiſtit i opib?tuis. Jam 1gf pts € potétia gtioſi creatoꝛis ⁊ ſublimis nó e elemetũ: qm ipa creat res: c nouat cas er nibilo. € £i aüt q oícit ꝙ elemétü €ft vnü initi: fpém infinira indudens:dꝛ qp nó pot eſſe qn fit ſpẽs aurindundua:aut nó indiuidua. $i $ipa cft indiui daa ⁊ eft finita: (unt indiuidua vnde fiunt:etià ipfa ſinita.⁊ fiipanon cft indinidua:c cft elemétum: nó funr indiuídua intrãtia in oiffinitione clementozum:qm ipa funt fpecies: c fps € elemétü. dam 6 cuancfcit ꝙ elemétum vnum fpccie tt:er plurimum indiuiduis: qm̃ induidua egretfa funt ab elementis. &[ (O2 (i oicerít : quia non dico qp ſpecies cft in» diuidua ex parce qua ipfa eft ſumma ct vniuerfalitas ipfo» tum :cnon eft ca apud otuífionem ípozum ⁊ feparationem ficut oicím? ocnan? eft fumma vnitatü ⁊ vníueríalitas ipa rü:t cft nó ipc apud feparatóem ⁊ diuiſionẽ ipaz.aDicem? ei:cũ á fpes funr vmueríahtas ipoz: ⁊ fumma indiuiduoꝝ ⁊ ín feipa funt finíta ⁊ cõpꝛebẽſa ĩ ida:c nó fic fpes aliqd nifi vniuerfaliras indiuiduoꝝ.⁊ fifr indíutdua ci fint infini t3 vniuerfalitate fua ipfa ſpẽs: erfintin feipfis infinita: et n5 cóp:ebé(3: erít ⁊ fpes tufinta ⁊ nó cõpꝛcbẽſa:cũ non fit ín fümmanifi z vmuerfalitas ipo:um, dt fi illud cõceditur erit vnaqueq; fpecies zvniueríaliras indiuiduoꝛum fimta. ⁊ infinita fimul. c bocquídem cft manifcftius incõueniẽs. M[ ſ dixerit: ego nó dici ꝙ indiuidua fint mfinita mft pter poſſibilitatem affidue additionis ín eís. icem? ef. id S dices Oc eís quoz crit? ad gnatióem futur? eft affi dac:autintrát ín fpem recípictia nome zoiffininóem eius aut funtectraipam:facies opo:tercvtfintindíuidua q non intrãt í fpem: tüc cuanefat vt oib? indiuiduis (pes. Et fi dixeris ec eo qp ca quoz erit? ad gñatiõeʒ futur? € oe bís d nõdũ exierũt:intrãt in — recipiẽtia nome ⁊ diffinitõem ci?:facies neceflaría pctlibibtate additiõis in ſpẽm ſemp:⁊ erít infinita: c bee dde crír ofuerfitas ab eo qð dicũt dialẽcti a. 4L ſi cõuerterit q̃ſtionẽ ad nos: z dixerit:⁊ nó dicũt dialectici ꝙ ſpẽs uir ipaa — intellectit ⁊ indiuídua nó ↄpꝛehẽſa c nó fata apð intellectü:7 ppter bocnó foliari fucrüt pbi pfcrutari oc eis. Dicemꝰ ei qp qn pbs oícit q ſpẽs funt cõpꝛebẽſe coiffiníteapud intellectũ: tion innuit nifi ad oiffinitiócs cõpꝛebẽdẽtes cas declarati uasnaturc carü reꝑtas in vnoquoq; indiuiduoz ipoz. Et nó fuitintentio ad boc qp fpés fit fons exiſtens ex quo fiant indiuidua: (5 vnadg fpes € opzebefa z nota apð intellectü diffinitiõe ſua enũciatiua naturá Vas Sindiuidua $0 funt ignoꝛata ⁊ no ↄpᷣẽſa ppter poffibilitate additidis ín eis ⁊q̃ ex eis egrediunt᷑ ad gñationẽ:ex eis recipiũt nomẽ ſpẽi ſue ⁊ diffinitionẽ c: nó Pr qp ea er eis excũt ad gñationẽ er cis ĩ ſpẽ: c q̃ nõ execũt:minuũt deſpẽ.ſpẽs nãq; eft antiq̃ ⁊ cõfiſtit ci? eẽntia: c diffinitio enũciatiua naturc ei? spud intellectũ. Jam 6 »fiftür demõſtratões:ꝙ ſpẽs nó funt cle mẽtũ:qm clemẽtũ eft fons »fiftes:c refoluit z fepaf ci?fo: ma t natura:z putat ad foꝛmã gnati ex coc narurá ipo, ſpẽs $o nó rehnat naturá c eentía fua: qm eft cópzebefiua indiuiduoz fuoz:fp dãs eis nomẽ c diffinitiõeʒ tud. 4T (o aũt oicüt cp elemẽtũ eft vnũ finitiimobile: 7 eſtimant cp fit ignis tm̃: aut aer trf: aut ad trmzaut terras tm̃:ſiliter eft coz, fermo manifcfte deſtructionis nã fi coꝛpa hoĩm e£nt gnata er igne tii:buarent neruit offa:c cartilagines: c d ſunt eis fiia: ppter pbibitoes gnatíóís illoꝝ er igne ppter leuítaté 4 ſubtilitatẽ fuá:cpuarent etiá (anquis t ——— phlegma⁊ nõ eẽt poffiblevt eis eét?t?oígeftiua c tciẽtiua
neq; expulſuua:qm̃ᷣtꝰ digeſti.ẽ ca.⁊ hu.⁊ retẽtiua fri.⁊ ſic. ⁊expulñua fric hu.Et de big d pbibet:évt fit sano illoꝝ er natura fingulan ca.⁊ fic. ¶ Et 6 fi coꝛpa aial cent gna ta ey terra tm̃:puarẽt fanguis ⁊ reli hũoꝛes:⁊ cpolera rue bea.⁊ fi illó cét poflibile puaren£ ctia vᷣtꝰattractiua:⁊ dige ftiua: c erplfiua pp pbibitóes gñatidis illoꝝ cr natura fri. ⁊ ſic. Et ñ cent co:pa aialiá gñata er acre timzpuarent offaz neruicartilagines: nó ect poflibile vt i eis cct vᷣtꝰattracti uazautretétiuazauterplfiua pp ,pbibirióes gnatiois ipᷣoꝝ ex ad natura hũida ⁊ rara.Et ft cozpa cent gnata ex aq tmz- piiuarentur nerunt oſſa:et reliqua membꝛa oura et fostia etnon effet poffibilevtin cis effect virtus attractiua: necyes tentia; —— ppter pbibítónem gñationis illoz €r aq:⁊ pp curíus:c adfitate e14 fri. bul» fi dixerit:ego nõ Dico q co:pa fist bata ez ene ahatise abo em ꝙ qñ ignis ifpiflat:fit aerzc qn ausmẽtat᷑ fpiflitudo cÜ:fit aq:⁊ qn fini i fpiflitudic fua: fit terra.s£ü á pmutaf ad que tates Qttuo: ghant ex co Lil exu pstoel smear emi moocftrui£ ouob? mõis. Unꝰ e »fefl.o tua: cozpa gñant ex materijs q̃ttuoꝛ.Et ſcðs €: qm i fermone ruo.I. igni cũ inſpiſſat: fit aerzeft ꝙ faatneceffant vt fit eí paſſio: ⁊ cũ ſit paſſio indiget neceſſario agẽte t mouẽte vt cxeat de rarita te fua naturali ad fpiffitudiné accídétalé ⁊ extraneã: 7 ita in B etiã ẽ ꝙ remouctab eleméto nomen vn?; qm mouẽs ⁊ moti nó funt vnũ. 3n ↄdicẽdo (llis qͥ dicũt ꝙ elemẽta funt paucioꝛa vel plura, Alij dixerũt cp funt ouo: et funt creatoꝛ gtioſus:⁊ materia ⁊ alf) eri dixerũt qp funttría: c funt mae tería ⁊ foꝛma t motꝰ.⁊ alíj dixerũt ep funt ſex:mater e.iij.⁊ oueniétía: c diſcoꝛdia.Alij funt q dixer̃t qp ipa funt fima de nartj:q: ipecft 5plementü numeri ⁊ pfectioei?.£uí aũt di⸗ xer̃t qp ipa funt duo:⁊ funt creato: fublimis 7 ghofis «ma teria.⁊ qu otrert ep funt tría: ⁊ funt materia t foꝛma t mot? píccut? ẽ erroꝛ cos pp noia, ipi Po noiant pnapía elemcns ta. Drntia aüc ínter pneípía t elemcta ẽ:ꝙ alteráf elemẽta ⁊ reſoluũt᷑ ⁊ fcparát ipoz forme: pmutàt ad foꝛmã grati €r eis:⁊ exiſtũt ín gato ex eis potétia, pncipía aür nó funt íta:qm ipᷣavolũt ptcs facti ex eis:⁊ neq; eft poffibile vc fint cleméta ang ↄponãt᷑:⁊ fiát materie: recipiant q̃utates: fiát poft bec cleméta.&T (£o o d dixerũt ꝙ funt ſex:⁊ efti mauerũt qp funt elementa q̃ttuoꝛ:⁊ cóucnittia c otfco:díaz fermo cft manifeſti erroꝛis duobꝰ modís, Unꝰ modus eſt: $ cõueniẽtia c oífco:día funt diſpõnes 2ucniétis c diſcoꝛ⸗ is:ſʒ diſpõnes funt accidẽtia:⁊ factü cft qp accidẽs ſepa⸗ rabile ſit:elemẽtũ ſube máfiue. Et eiꝰ d dixit ꝙ ipᷣa ſunt ſũ ma denarij:qm̃ oenan? € — numeri:ſermo ẽ mani feſte deſtructiõis ouob?modis. Unꝰeoꝝ eſt:qm̃ denariꝰnõ eft fumma nũeri frm vᷣitatẽ:qꝛ qᷓuis eft cõplemẽtũ numero rũ:tñ oplemẽtũ eft cẽtenarioꝝ:⁊ mille millenarioꝝ.Si dixe rit ꝙ denariꝰ nõ eſt pꝛincipiũ decẽnoꝝ nift qꝛ eſt oenar: ſʒ qm ipᷣe eſt vnus decẽnoꝝ:ſicut vn? qui eft vnꝰ: qꝛ cft vnus ita vnoꝝ:⁊ er eis q ſigniſicãt illud:eſt p nos ĩuenimꝰboĩeʒ ei incipit ab vno:⁊ multiplicat ipᷣm:aſcẽdere femp oonec p ueniat ad decẽ:deinde ſtatimq; voluerit vt numeret decen nos:incipieta oecem: ⁊ faciet ipe vnum cis: cr afcendit ex illo ad centum. Dicemus ei:ex fermone tuo afferat reſpon fio fuper te.dixiſti em̃ ꝙ quádo bomo incipit ab yno nume» rare;afcedít (urfum vfag pueníat ad decẽ:deinde índpít nu merare.r. vfqs ad nonaginta: ocínde a nonaginta vías ad. tiógéta. Mõ igit᷑ nũeri cóplemetü ocnarp imo pꝛincipiũ oe cénoz:ipe iait € cóparatióc fui advnos.elemétü nó eft coz. qr ipe cft cóplemétü vnoz: c cópatióc fui ad occénos. eft elemetü em coz:qm ipe pimus oecénoz. 3 pc icif eft ele mẽtũ: ⁊ nõ eſt clemetüfilr.c boc quide manifefti? figni t notionis t ocftrucrióis. £^odus vo fcóe eft qm elemẽtũ fm ꝙ declarauumꝰ ſermõe pbi:eft pꝛimũ grationt $m víta tẽ:cũ nibil p:ecedat ípm er quo (pm gñat᷑: oenarius vo eft gnat er vnig: cũ nó fit nífi muitiplicatiovniꝰdecẽ vicíb?.d vni füntei? caufa mareríalie: t multiplicatio vni? decẽ vícf bus eft cíus foꝛma cípius cõplemẽtũ. Sam ergo rcmouef ab clemétarietate ꝓculdubio.
¶ Exrplicit liber elementoꝛum vſaac.
Dietarum vniuerſalium.
¶ £ommentarum fingularc ooctiffimi viri petri pífpaniolim pótincie marim Zopanis vicefimí umífuper libsum oictarum vniuerſa hum Iſaac: Incipit.
A -tota medicinc verfarur intentio: fani Icace bitã per fimi admmniftratiocm
Xn PS confcruang; c amiffam per cotrana cius ilb, L4 V
aecod v y 5; «i / tũ ſeaucẽs.Oulta opa ad iftam intentio NC aed nci adimpledáab anriquís medicinc pa trib/funt edica. nter que fcia dietarũ ab yfaac ad regime co:pozis humani vtiliſſima eft tradita: cui ĩcie infiftentes; ad cius ingreffus cuidentià quinq; pponimus enodare, E qnem eft oe neccflirate faetic medicinalis. Secidum cit oc ipfius oiftinctionc. Tertium oc neceffirate faentie oictarum. Quartum oc caufis ipfius, Quintum, ai pare ti medicine ſupponatur. — &[ £írca pmi igit fic peedimus. Sicut tefta£ Auicẽ. coz poa aĩata debili coagulatióc funt coagulata:⁊ mazime in» ter US aialiti:co:p? humanũ. Nã coponif ex ouplia pꝛin cípio.f.er vtroq; ſpermate:viri ⁊ mulicris:cuiꝰ vnũ magis babet locii factozís: ⁊ alterũ magie materie: ⁊ cx fanguine menftruo. Iſte aũt (übe funt fluide c liquide: qpuío in pn^ cipio maioꝛẽ fostían£ liquiditatẽ:⁊ p digeſtione coagulant t ↄſtant in figura: — — tñ ad — né c duriciẽ coꝛpoꝝ co. z:co:pus humanũ pueri. fic em̃ maiffolubíe ↄſtaret:ſed pprer debilem coagulanione natum eft ↄtinuẽ diſſolui ⁊ euquari:⁊ ideo a caufis inten? , ⁊ exterius occurentibꝰↄtinuã pan oiffolurióem:in quam marime calo: interío: ipfum reſoluit.⁊ ſiłiter calo: exterioꝛ continentis:⁊ multe caufe naturales cinnaturalee concur runtad ipius permutationem: que ipm ad continuã paſſio nem ⁊ mote perducũt.de quibus in ſcripto fuperius Auic. dicik. S£ ergo corpus humanũ eft permutabue nó ſeruãs cá:quàa pꝛincpio 5trabit cóftitutione Pm zDaLin tegni.in dicet arte coferuáte (pm ⁊ regente: bec eft medicina. ¶ ica fecundum ꝓcedimus fic Oiſtinguũtur opera me diane Pm neceflitate coꝛpoꝛis humani: f5 coꝛpus humanũ fubiacet duplici índigenne.(.conferuanoni fanitatis: ⁊ cu⸗ rationi cgritudinis:c ideo funt oue partes medicine, Una eft cõſeruatiua ſanitatis in lanis: alia curatiua egrirudinis in egris.hoe aũt expeimit᷑ per diffinitionẽ medicine affigna tá ab Auicẽ. in pzín, Eſt crm medicina qua diſpoſitiones bu maní co:pozís cognofcun£ a parte illa qua fanatur: € a fani tate remouet: vt babíta famtas conferueturzc amifía recu perc£. KT Eonferuatiua ar famtatis tripliciter cófidera£ vel oíftinguí£ Pꝛimo modo róne ftat? coꝛpoꝛis bu.c diſpõ nũ ipíus circa q pcedír: ſcðo róne eoz ec qbus pcedit:tere tio rónc modi pcedendií, (T Toꝛpus aüt ſanũ:cui compe tit fanitatis cófcruatio:eft fep modis: quoz quida ad alios reducuntur. Pꝛimum eft coꝛpus ſanũ fimpliciter ín melioꝛi fo:marum exiſtens:⁊ huic deſeruit pare conferuatiua abſo lute per fimilia pꝛocedens.Secũdum eſt lapſum parũ duni nutũ a fano ſimpliciter.⁊ buic deſeruit pars dupiex.ſcilicet conſeruatiua per fimilia: vel ↄtraria remiſſa.ſᷣn Pali.ꝓce⸗ dens.z meliozatiuavt ad ftatum fimpliciter ſanũ reducat: pcedens per contraría in codem gradu eleuata, Tertiü cft egrotatiuü $m iDali.a ug caufis nociuis leuibus nas tum oc facili patí.c buicoeferuit pare cõſeruatiua c pzefer uatiua ipm ín fanitate cõſeruãs: t pzeferuatíua ipm medio cinalis a lapfu: ⁊ futurá egritudine Pacteruans Dna eft neutrü cóualefcétie, quodab egritudine cõſurgens: faníta tcm ſub debili confirmatione ingredit.c buic deſeruit pꝛe⸗ ſeruatiua ipius oebilitatem p itorum reftaurationg cõfoꝛtans.⁊ cõſeruatiua ipᷣm in laritudíne fanítatis confer? uans:⁊ —— — ne in pꝛiſtinã egritudinem vel aliam: poter (ui fragilitatẽ incidat Quintũ eft neutrũ decidentie qð a ſanitate recedẽs egritudinẽ fub debili ↄfirmatiõe ins gredit:⁊ buic deſeruit fanítatís »feruatiua:neutralítat! eu ratiua:⁊ne egritudine incidat p(cruatiua Scrtü eft neutrũ
Fo.xj.
debilitatis:qð ad neutrũ decidẽtie ⁊ 2ualefcene reducitur ⁊ boc attédit fm ↄſtitutionẽ in pueris; fenib?: tragilibus: ⁊ in fanitateinftabilibus. 7 buic ocfcruít pare cófcruatiua melioꝛatiua pzeferuatiua refumptiua:fa diuerſas neceſſi⸗ tates:qᷓuis vna fola ci reſpondeat.Hec autem pare conſer uatiua fanitarie ratione eozum ex quibus peedir. recipit of uifionem fm numeri. vj. rerü nónaturahum.d fm Auicẽ. funt caufe cffectüie fanitatis: c conſeruatiue:q̃ dpuirs de coz poꝛis cóftiturione nó funt: impofíibüe eft rh ipm egredi ab eis in vita, lDc funt aer; dicta: eperatium:; inanitio: reple no cbmóí. Hec igit pars $m ipozum regime; t admimftra tione Diucrfiticat $m moda p L. ¶ Diſtinguit᷑ bec pare dupliciter. Nam queda pars cófiderar pas res: t ipas rumnaturae ⁊ effectus: altera confiderazipfarum exbibi⸗ nonem, Sed vtraq; ouuditur dupuciter. Rã queda pare cõſiderat iparum naturas:et earum adminſtrationẽ moco vniuerſaliꝭ nó applicãdo intẽtionẽ ad particularia.Quedã confiderat has res:et ipᷣrum adminiſtrationem modo par ticulari.⁊ vtroq; modo ipfas: carum resimen cozpoa Pm. oẽs fui modos. qnas per fimilia: qñq; per contraria pꝛoce⸗ dendo admíniftrane. Pars autem fccunda. f.curanua cgrí tudinis:oiuifionem rcapit fimiliter tribus modis. Pꝛun.o rõne indigẽtie coꝛpoꝛis circa quà ꝓcedit:ſecundo rone coz, ex quibus tertio ratione modi ꝓcedendi. Pꝛimo iaif modo oíftinguit fm indigentiam cozpozis:ipfum autẽ triplia fubiacet paffionif. conrínuo nuxiu:⁊ lont membzoz humiditatũ: bumoz 7 ſpirituũ:⁊ calozis narura lis. c buic incõmodo ridet ocbira reftauranio pnutrimétü Secũdum incómodum cft coꝛruptio humoꝛum:⁊ alioꝛum: ⁊ buicrefpódet expulũo.Tertiũ eft membꝛoꝛum cozrupno et deſtitutio a regunine nature, T buic refpondet coꝛrectio cius. vcl eoꝛum memnbꝛoꝛum per operationem manualem rcmotio, s£ridco $m Suicc.res meaicaminis er vna trium rerũ complc£, Gina eft modus regendi per nutrietia. Alia eft med;anarum erbíbino. Xertía eft operatio manuaus, ¶ Sacentia igitur curatiua egrítudinis continet tcs par» t3. Prꝛima cft oc regimine coꝛpoꝛis egn p dietã.⁊ pec có» peutíanis 7 egrís:fed fanis per fimilia:egnis per contraria adapraf. Soa cft oc modo pcededi drca inarũ exbi⸗ bitionem. Tertia cft oc manuali operatione:que dicitur coi
phlebotomiam. dicit BSaLꝙ fi fanguis abundat aut omncs bumo:ce fm quantitatem:aut intra vaſa:compctit pblebotomía. £rceflui autem qualitans: refpondet altera. tio per contraría pꝛocedens. ¶ sSed alteratio eft duplex. quedam enim eft utatio faciens ceffare inem manente fubftantia: t bec malas remouer qualitates.⁊ tüc burmo: comuptus a natura conuertirur ⁊ fit membzum:vel pars membꝛi.Alia cft pꝛeparatio ad erpulfionem: et pꝛoce⸗ dit infrígidando:calefadedo:2 fm alías qualitares ad cons manum permautando:fübtile ingroſſando:groſſum ſubtiuã do:vifcofum — gab natura coroztata: triplid motu vtens:fc5 motu o(uifionis:erpulfionis:ct vt materi a co:pose educar. i£um autem peccatum fit in ſubſtantia: fit cíus corruptio ficut putrefacno : cum íam ad naturam non poffint bumo:es rcdire: vt 43 membꝛa cóuertantur: fi cut paret per exemplum Sabł .in vino perfecre cozrupto.z et refpondet euacuatio.de qua dicit Sał cp eft a coꝛpoꝛe rota liter educens fubftantia, &xcóm aute Sal. ⁊ Ipaltín teni: in bumozum cozruptione ficut in febzeztria funt neceffaría: falicet alteratio marerie per digeſtionem.ſecũdum eft eius euacuatío que eft caufa moꝛbi.tertium eft alteratio male oifcrafic.que poft materie febꝛis erpulfionem relinquitur: quía ante fit flurus in coꝛpoꝛe ſuperfluus: mundiíficatios ni3 modus reftnctiuus ci reípondet, Secundo modo o b it
.Züber
ttinguitur hec pars per ea er quibus pꝛocedit.hec autem funi ſprupialteratuu: c atas virtutes Dabentes: ⁊ medida ne laranuezque oifferenter operantur compszimendo:lenifi cando:liquefaciendo:c a tora fpecie operando: $m sSal.in libꝛo oc timpiici medicina: c muira funt alia vaftrumenta: que pec para míniftratzco qp 6m Bał.natura eft omnium - eperarrir: medicus vero míniftrat, Tertio módo orftin guitur bec pare ouplicitcr.nam ouas cótinet partc 8. Pꝛi⸗ ma autem cóftácrar naturas 7 vírrutes medicinarum.Se⸗ cunda autem antidora oiuerfis caufis egritudinum cõpe⸗ tentia: « fimplici medianarni virtutes. Zltcra aũt vᷣtutes compofitarum:cutus operafunt multa: ſcilicet Srutes fim plicum ducernere pondcra ⁊ gradus: 7 modos cónciendi tradere ⁊ relíqua buiufmodi que ſuper anridorarium iunt dicenda. Atraq; autem duplet eft. Una eft generalis: que tradit noticiam virtutum medicinarum ſimplicium in gene raü:ficut itla q mlibzo oe fimplici medicina traditur a Bat. Alia eit: quc tradit carum nonciam in fpeciali: ficur multi libꝛi oc fpecialibus medicinis fimplicib7, ¶ $:cóm eundz modum oíuidit illa que cft oc cópofins mcdcinis. C Illa aũt pare que cft oc modo fimpliciter cótinct duas partes, "Via eit gencralis: ficut iu megategui a Wał.tradita. Ala parcícularis:caufas: « figna; c mozbos particulariter conft derans:⁊ eis particularia ecbibés antíaota.ct bec traditur ín oiucrfis libris antiquoxum « moderno;um. ¶ Sitaili⸗ ter pars illa quc eft oc manuali operatiõe:ſtilicet chirurgia oiftingi£. Iimo fm neceflitatem cozpozís: « parri eiꝰ: cr Pm operationes illus faentic. quedam enim pars ope ratur arca fracmram oſſis. quedam circa pücruram ncruí, quedam arca plagam ⁊ vicus, quedam Pm fimplicee folus tiones continuitaris:zquedam circa cópofitas, opera enm eius tünt fm que p:ocedit: vnire:conſolidare:ſuperſiua 1€ fecare: diminutum regencrare; dilatare:ducere: et ñmilia. Secundo modo diuiditur in ratione cozum er quibus pꝛo⸗ cedit.⁊ hec ſunt anndota diuerſa:ſicutvnguẽta:emplaſtra: ⁊ manualia inſtrumẽta:et ſimilia. Zertio modo diuerſinica turratióe modi fuc traditionis:quia quedam eft vniuerſa⸗ ls:quedam particularis:et erríuig generis quedam antis. dota fimplicia:t quedam compofica docet pzeparare: ques dam oíuería antidota oocct ofuerfis pafliontb/applicare, - ¶ Circa tertiũ fic peedunus. gocrermínanda cit neceffi
£35 buius faentie.ito:pus igitur bumanum continuc refo ,
lationi ſubiacet facte ab interioꝛ: 7 exterioꝛi calozc. t ideo ei reſpondet continaa reftauratio, bec aurem fir per nutri» mentum: quod eft fimile in potentia ín pzincpio: et in ftne fimile actu. Ram fm Mal. nutritio eft perfecta aſſimilatio nutrientis cum autrito: fed nutrimentum trahitur a terre naſcentibus: et animalibus: que remota ſunt a natura bu» mana. lHam ficut dicit Auicẽ. in libꝛo fuo oc anima:vita de⸗ betur coꝛpoꝛibus pꝛopter diſtantiam a contrarictate, ficut 1mplicita contranetate vitã non participant velut elemeta ín quibus cft maxima contrarictas reperta: fed coꝛpoꝛa ſuperioꝛa:cum ab ipſa maríme oíftant:pzeapue ⁊ pzimo vf t2m participant. vnde dicuntur cauſa omnis víte Pm pbmz ſz in mixtis nó cftreceffus a cõtrarietate omnino cũ fint ex contrarijs compofita, IBatura eoꝛum cft ſᷣm cófractionem contrario:um:z equalitatem:⁊ reductione ad medium.qð medíum nulii extremoꝛum cft contranum.cidco equalitas complexionis diſponit ad receflum a cótranictate: receſſus aurem a contrarietate diſponit ad vítam: et ideo viuentia coꝛpoꝛa maxime contrario:um equalitatem participant: fed interipfa maxime co:pus humanum cf cquale: t a con trarictate oíftans.nam fua complerio nobílio:: et equalios €ft:ad nobiiiffimam vitam oífponens, vnde oicit ZLuice, ee Zilgasel: ꝙ um cóplerio cuis eft puleberríima: apparatur co:pus eius ad receptionem aníme rationalis. cozpus igi
bumanum marímeoíftat ab elementis:⁊ ídeo cís non nu» triturztum ppter eoꝛum fimpliatatem: tum ppteroiftans tiã: ⁊ terre naſcẽtia:⁊ alia oíftárab ipfo:neqs ad cíus equas litatem perueniunt. et ideo fi pernutrimenrum deperdita ab ipfo reftzurantur marime indigent tranfmuratione: vt ad eius ſimilitudinem: ⁊ equalirate inducantur, fed neceſ⸗
faríum cft pcr ípfosum nutritionem eius deperditum re
. ftaurare:t cipium eis nutríatur:ct oeperditum rcftaurcé
maxime laboꝛanaũ cft circa ipſoꝛum electionem; vr cozpo» "com ria el.gantur ; et diſconuenientia abijcantur: et bec ðiſcretio babetur per bane fcientiam docentem que ciboꝛum natura:quíbus cõuenit co;poztbus;cr quas actioe ncs faatin cis Eſt aucem oupler nẽceſſitas in bac ſcientia ina conſeruatio ſanitatis cum dieta competẽti.Alia eft ex pulfiocaufc egritudinis: d cftfupfluitares aggregatas in CO1pozc crpeilerc.&jude oicit yſaac ín pꝛincipio buius. fco tic;q lind quod coegit antiquos oifpurarc oc naturis cibo rum: fuit itudum ſamtatũ cuftodiendarum : ⁊ egrítudina curandarum.« ad bocftudium ouc caufe concurrunt. Una eſt nutrinenti coucnientis erbibitio: ad oeperditozum re? ftaurationem, Alia fuperfiuiratü c, rum ⁊ nociua rum crpuifio, Unde in pac ſcientia intenditur oc dieta:not. ſolũ fm gp cft tn ratione nucrimenti;fed fm ꝙ cfrín ratione
. medicine. Hà in ratione nutrimẽti reftaurat ocperdita per
ſimilitudinẽ:in ratiõe aür medícine alterat mo:bü: caufam
, moibí: c accidẽs per cótrarícraté remouens.dicit er Balł.
ín libꝛo oc ſimpuci mcáicínazqp oe ppzietate cibi eft vt au» gmentet:et nutriat ſubſtãtiã noftri co;pozis. oc ꝓpꝛietateẽ vero medicine eft:vt alteret naturas noftras. ide eft igik medicina fm femiram actionis: € cibus fm ſemitam pafiio nis. Nam medicine eft agere:cibi vero pati. Sub dieta igit ín bac iaentia comp:zebenditur cibus aptus rationc nu» trimenti: et rationẽ medicine. ¶ urca quartum agendum cft oc caufis huius ſcientie. Sunt aurem quartuo; cauſe ejus: falicet efficiens:materia lis:finaiiszerfozmalis. Cauſa autem cfficíens cft ípe yſaac arabs: natione fudeus: vir iſraelita:pꝛofeſſione bancicicn? tiam ín arabico fermone tradens. f£ aufa cffiaene rrafferés €t diſponens eft x£óftantínue montis caffianenfis mona pus. iCaufa autem matcrialís eft oíeta, IHam circa ipfam vertatur intentio denne, Sicut autem dicit pbilofopbus ín libꝛo poftcríog: vnius ſcientie enum cft ſubiectum. cuius partcs « paflioncs pcr fc confiderat.Subiectum huiꝰ fcio fie eft dieta. Paſſiones vcro que oc ipfa queruntur: funt oifpofirionce: propzictates: vírtutes:cr operationes: t im» pieffiones quas faat in co:poze pumano. Ram ficut oicit Bab .in libio oc fimplici medicina: omnía terrenafcentíaz t anímalía oupliciter confiderantur. Uno modo fm fuas na turas:⁊ ficad pbilofopbum fpecrat nacuralis ipfosum con fiderario, Alio modo per afpcctum ad copus bumanumz fm ꝙ ipſum immutãt:et ímmutarionem ab ipfo recipumt. Et ſic coꝛum confideratio ad medicum fpecrat, £^cdia au» rem per que ífte pꝛopꝛietates probantur; ⁊ diſponuntur: vel diſcernũtur circa dictam:ſunt diſpoſitiones eius natus rales: ficut í3po::odoz: compofitio: 7 confimiles: octermt? nantur m bac ſcientia diuerſitates diete: ct penes oifpofi» tiones recipientium, IBam fm Iſaac vtreq; oifpofinones conferuande funt, &Caufa aurcm finalís cft confcruatio fas nitatis:⁊ reductio eius a (ratu egntudims:ad fzatum fani»
—— effectus diete diſſmiles:⁊ contrarios. à autem foꝛmalis ín modo pꝛocedendi conſiſtit.Sed modus p:ocedenáí ín quattuoꝛ artenditur.pzimurm eft cc»
nus doctrine oꝛdinarie. fecundum vía procedendi, rernm pꝛoceſſus inueſtigationis.quartum eft partíum fcient;c ot ftínctío: et o:dínatio, Sunrautem ficura Bał.habetur in tegui: tria genera ooctrínc oꝛdinarie: falicet refolutiuumz eopofitiuum: et diffinitiuum: vel oiffinitionio diſſolutiuũ. « £onftantinus ín pantegni.additgenus ocfcripriuum:ct diuiſtuum. Hec ſcientia quandoq modo cópofitiuo:quan doq; refolutiio pioccdit.piíncipalis tamen fuus modus cft compofitiuus coc componendo ⁊ integrando totam ſciẽ⸗ tíam oretarum er fuis partibus p:ocedit. Via autcm per quam pzocedit: eft via imẽti:⁊ vía rationis. 7 bcc vía per illam fulcitur. ende otat yfaac: cp epperimenta fi fuis careant rationibus: inígnozantiam 7 ocfipicntiam cadunt Et via eppenmenti magis fenfibiles impzeffiones confidc» fat. Via autem róníe caufas:cteffcctus maais a fenfu ele⸗ uatos fpeculatur, Pꝛoceſſus autem circa inueſtigationem
Dietarum vnluerſalium.
intẽtoꝝ eſt.v.generũ. Pimus cft ditfinitiuꝰ ⁊ oeferiptiu?, fecundus diuiſiuus. — ratiocinatiuus probando et impꝛobando p:occdens. quartus eft eccimplaris. quintus cft narranuus,et $m omues bos modos procedit ín Diner» fis loas: &m q fuc competunt intennoni € materiefermos nis Modus autem p:occdendi circa partes ſcientie talia eft. Iſta enim ſcientia continct duas partes, Pꝛima cft oc dietis vníuerfalibus intítulata;agens de icta Pro modum. vniuerfalcm. Secunda oc dietis particularibus íntitulataz agens $m modum n:ad pan dietas fermonem applicando. £r pꝛedictis autẽ patet titulus li» b:í. dieitur enim liber dietarũ: ⁊ quátum ad pꝛimam par» tem liber oíctarum vniuerfalium:quátum ad fecunda liber
particularium. ¶ Scientía autem dietarum vni uemuum viginti cõtinet capitula: Pm diſtinctionem aucto ris:ſicut ín veteribus codicibus reperitur. In pꝛimo capi» tulo aſſignatur quc neceflitas diſpoſitionis nature cibo» rum fuitapudantiquos. Secũdo affianatur quomodo ín ucftigatióc ínucníatur vniuſcuiuſq; cibi natura. In tertio agitur oc abís eligendis fm rationem. Tonſimilis eft diui fio cetero:zum capitulo:um : ficut patet per auctoꝛẽ. Nos antem cum ad fübftantíam fcientie acceflerimus: oiftínctis
doqs pzactice omífim: ficut ín peobermo: ín vltimo capi lo: cum oc regimento erpoxié per oíctum in pís partibus.
tium ípfius oiftinctiócs affignabimus:c fingularum inten. tionem exponemus:⁊ fub (umma p:ocedemus. Bam circa. ipfam modus eft leuiffimus: t planíffimus.vnde ín co ari ftotet afpera fpíneta diſcurrere non cogemur:⁊ ídeo folum quod obſcurum cft reícrabimug:manifefta aurem in terns lectoꝛis induſtrie relinquentes (als relinquemus )
li lod in pꝛimis cocgír antíquoe me: ) Wiicos oifputare oc naturis aboz ct potuũ:ſtudiũ fuirz inueſtigatio coz ] gfanícarum cuftediédarum vel caram
didarum carímdinam . Huic autem ttudio oue caufe fuerunt. neceffaé ríc. Ana in nutriendis coꝛpoꝛibus: qua regantur: ⁊ teſtaurentur:⁊ confoꝛtentur:que ab ipſo caloꝛe ín tcioꝛi naturali:⁊ aereo exterioꝛi diſſoluũtur. Ande fuit neceſſe ſupplere deſideratiuam virtutem:cum di bis eiſdem congruis. Altera quoq; vt expcllãtur in conuenientia:que complexionibus coꝛpoꝛum funt cõtraria.Cum enim diſſoluta omníno fibi fimilibus nequeant reparari: pꝛeſertim cum non reperiantur ectoto ſimilia naturis: quía cibaria non omníno co: po:ibus buranis funt fimilia, pare cnim quedam Co:po:tbus bumanís affimüatur.7 bec ín fanguinem mutata pztue: poftea tranfducirur írt membꝛã cozum autritiua c aſſimilatiua. Pars afit altcra id cft fec
f»
Fo.rij. cibiexpellitur a coꝛpoꝛibus natura:q: eft ſuperflua: cit nutritiua.Cũq; nature bumanc incquales fint in caloꝛe:frigiditate:humiditate:⁊ ſiccitate: vir? — ——— onc: —— ⁊ prinio ufca enim fanguis dominak:alijs a:tingulie fingu? la.fcu pblcama pꝛincipat᷑:alijs poꝛi cuti funt fpifi in diſſolutiõe duri:alijs rarí cito diſſoluti:alijs cia mẽbꝛa fana:alije qued infirma. f£ um enim inquam omnía adco funt diuerſa:cõpulit nosrarío ipfas di⸗ nerſoꝛum cibariozum cognofcere naturas; et ſingu⸗ lis poffimus carcfingula fuis naturis conuenientia. fants fcilicct fimilia; extra vero naruram pofitis:
diſſimilia. " . Ee Uffdenter patuit er predicti: drca quid eft ase intentio in pac faentia; quoniam arca dietam s feuis oifpofitiones 7 p:xopzictarce mquirun⸗ (C Icurín ipft. autcm ad pancfaennam fa^
D — acditeo: | — ipins affignemus: vt fingularü intentio manifeftius innoteicat. Loan tiri ulia mp in duas partcs. lam
io cirea cognitionem diete duplex cft, Vna vni⸗ uerfalís in qua non ? fermoad aliquam dietam
: np d towing ar rum p:opzictates pꝛocedit.Alia eft particularis qua appli catur fermo ad particularem dietam:eius inquirens natu» fam, In pima cíns igwur parte continente libsum vnum:
Qui de dietis vniuerfalibus: oetermínatur de dieta ſᷣm viam vniuerſalem. In ſecunda continente vnum libzum qui intitulatur oc dietis particula Octermina tur oc dieta Pm viam particularem, 7 dla pars índpit ibt, in pꝛimo libzo fignificanonem generis rum. autem pꝛima:m qua determiatur de dieta fr
Quas partes. In quarum pꝛima o:dínarur pzobemuum: iu inucfti narurc diete:circa
míalis oiuiditur:n quatruo: partcs, "3n quarum pꝛima 3f» ceffitas inuem 3
atis eii "üt co:pouim re ciptentium.' 3n fecunda falícet i bac Intentio vero anti» Quoz.oaf modus fm qué — farus cõſeruat᷑: ⁊ infir mis redditur:quia ppter boc eſt inueſtigatio diete: 7 quia bocfit per Dictam:illud autem per medicinam :affiquat oto uerfitatem intentionis circa actionem oiete et medíane, SSꝛima autem pars diuiditur in duas. In quarum pzima tãgit aucto; cauſam inueſtigationis nature diete: f exbibi tio diete diuerſiñcat ſm diuerñtatẽ diſpoñtionum coꝛpo⸗ rum redpientium: ideo in ſecunda ſcilicet in bac: intentio vero medicoꝛum ct perfectio acrionís cozum c. affignat b fi)
hane diuerſitatẽ.pꝛima autem pare fpectat ad p:efentem fpccutationem. £ft igitur intencio buius partis affignare caufam neceſſitatis arca inueſtigationem narure diete. Di uiditur autcm bcc pars in duas partes. In quarum pꝛima aſſignat neccfütatem inueſtigationis nature diete: que eft conferuatio fanitatis in fanís: 7 cius rcdcitio ín infirmíg. In fccunda aflignar ouas caufas que concurrunt ad pꝛedi cca. Prima autem pare maner indíuila. Scamda autem biuiditur in duas. 3n quarum pꝛima affignat ouas caufas piedíctae ; quarum vna eft reftaurario oeperdin : altera eft expulſio ſuperfluitatum.Quia vᷣo diuerſincantur coꝛpo⸗ ra:ad quoꝛum diuerſitatem ſequitur diuerſitas diete:ideo ín fcóa partc tãgit pꝛedictã diuerſitatẽ:⁊ concludit eg (lla fe compulfum ad tradirionem fcientie diete arca cius inuefti garioncm. Pꝛima autem pare oiuiditur in tres: in quarü pꝛima affignarur pzima caufa: que eſt reſtauratio deperdi⸗ ti per dietam. 3n iecunda affignatur caufa fecunda que eft fuperfluitarum erpuifio. In terria tangit neceffitatem ile larum caufaruma marime piíme ¶ Sunt igit᷑ ín pꝛeſentile cione partes quinq;. 3n quarum pꝛima affignarneceffita» tem drca inucftigaaoncm narurc diete. * ſecunda ſcili⸗ cet ín hac. Huic aũt ſtudio oue fuerũt caufe neceſſarie.ſub iungit duas caufas ad illã neceſſitatẽ cõcurrẽtes: ⁊ pꝛimaʒ affignatín tectu illo: Una t nutriẽtibꝰ⁊c. 3n tertia.ſaun bac Altera q; vt cxpellant᷑ incóueniétia. aflignat caufas ſccũdã In quarta ſcilicet ín bac.Cũ er diſſoluta omnino fimilib? Rcqueant reparari cc.rangit necefliratem illarum cauſarũ: et maxime pzíme, In quinta tabat ín hac. Cunq; nature bumane equales fint c£, affignat neceſſitatem oiuerfita» tis diete pꝛopter oíuerfita:em coꝛpoꝛum recipientium: ct - condudit cz illa ſe compulſum ad tracírionem ſcientie oc Dicta.lPccantem cft diuiſio buius partis, ¶Tcirca pꝛimam partem fic pꝛocedit:⁊ dicit p (tudium cít ca cuftoaiendam fantratem ín fanis: ct curandam cgritus dinem ia infirmis : fuit caufa mouens antiquos inucftí garc oenaturalibus complerionibus ⁊ pzopaetaríbus cís bozum ct . £irca fccundam partem fic pꝛocedit dicens: t buic ftudio due caute funt neceſſarie. Una eft cir» ca nutrimẽtum coꝛpo:ꝛum:vt oepcrdíta reftaurentur: quía íparefoluuntur continuc a calose intrinſeco ⁊ extrinfeco: c ídeo egét rcgímíne circa humoꝛes laudabiles generados. reftaurationem quárum ad membꝛa.cõfoꝛtationem quát ad fpiritus € calozem. Sed inclus cft vr regimen refpons deat exhibitiom diete Prn com tes conditiones.reftauü ratio quãtum ad oeperdita reftítuenda: confo:tatío quãtũ ad calozem fpirírum c virtutem. £Circa rertíá parte aflignat aliam caufam dicens: ꝙ alía caufa eft erpulfio ſuperfluita⸗ tum: que funt contrarie et nociue nature; coꝛpoꝛũ. ⁊pꝛima caufa refpondet conferuationi ſanitatis:ſecunda curationf €aritudínis.Sirca quartam partem dicit ꝙ pꝛedicte cauſe ſunt neceſſarie ⁊ mapme pꝛima: eo qp deperdita a coꝛpoꝛi⸗ bus nõ inueniunt ſimilia: quibus omnino poffint reſtaura ri:quia non poffunt cibiomnino fimiles inueniri eis. ꝓpter boc quedam pare conuertitur ín membꝛa ⁊ cis aſſi⸗ milatur: quedam que eft impura c cedit ín ſuperfluitates a natura erpellandas cum coꝛpus non nutríant.£ irca quin tam partcm ouo intendit. pzímo affignat oiucrfiratem coz» pom oícens: q naturc co:pozum funt o(uerfe ín comple» rione:in fo:zrudine: oebilirate vírtutís:c in rarírate:7 ín fpiffttudine po:xo:um. Ham in quibufdam abüdat fanguis purus:i alijs cholera:in alijs polegma: ín alijs melácbolía "*Srerum algs íneftrarítas poꝛoꝝ:vt in illis ato abus diſſol maturzaliie fpíffitutto ín quib? cibus tarde oiffoluitur. Ite⸗ rü in quibufdam fünt omnía membza falua:in quibufdatn vero egra 7 oebilía:ín alij autem quedam fo:tia: qucdam debilia. ¶ Secundo autem aim dicit: Cumq; hec inquam funt adco diuerſa cc. concludit ex pꝛedictis fe compulfum ad traditionem buíus ſcientie dicẽs: qp cum tanta fit ín coz» po:zibus o(uerfitas: cópulít nos rario tradere noticiam nas turarii cboꝛum:⁊ oare fingulis cóuenientes. fanis fimiles ad conferuandum:egrís cibos contrarios ct medicinas ad penrmutandum, Sententia autem eft hec.Ex pꝛedictis aus
' £bíno:patct per Ariſtote
Liber
tem ſex tales eliciuntur rationes. Prima:omnis conſerua⸗
. tio ſanitatis im fanis c cius reddino ín egris: pcedit per in»
ueftigationem diete: fed tota intentio mediane eft confere uatio fanitatis 10 fani: € ciu$ redditio im egris: ergo tota intentio mcdicin: pecdit per ínucftigarionem diete.⁊ opos tet vr dieta fit fim;is:vel contraria ficut mediana, 2lia rae tio. mnía e3 a quibus fit continua refolutio ab vrrog; ca» loꝛe: cgent continua reftauratione : fcd coꝛpoꝛa bumana funt butufmodi : ergo egent contínua reftauranone, -
Alia ratio. Qmnía co:poza ín quibus fit nociusꝛum ag» grecgatio : egent crpultione ipfozum. Alia:omnis reftau» ratio ocperditozum fit per ſimilia:ſed noninuentuntur die⸗ tc omnino imies co:zpozibus pumants:ergo egentelectio tic vt fimiles cugantut. Alia: ex ilis que non omnino funt ſi milia:partim — oiffirmüa a coꝛpoꝛibus:ad boc vcaffimilentur c cft eraliqua pare in corpus conuer⸗ tatur:⁊ aliqua in (uperfiua redigatur: fe diete tunt huiuſ⸗ modí: e: go neceſſe eft vt ex illia qdã pars in coꝛpoꝛa cõuer tatur: altera ín ſuperſua redigatur. zilia:circa ca que funt caufe regente cr conferuantes co:poza umana im fanis tatc coníeruáda in fanís: et reddenda infirmis:in quibus fm oíuerfiratem coꝛpoꝛum recipientium magna cft diuer⸗ fitas : compellit ratio fcicntíam tradere: fcd diete ſunt buíufmodi: ergo circa oictam compellit rano artem tras dere. ¶ Notandum ꝙ ftudíum reto:quetur ad vebe⸗ mentem axpucatiõem: ad diete cogmtionem, inueftigario
- ad oiígentem euis ínquifitionem: c effectuü ipfius diſpo⸗
fitioné fm víam rationte 4 experimenti: vel oicitur per ens diadim ftudiofa inueſtigatio. m iterum ꝙ fup plenooefidcratiuc virtutis non reto:quetur lolum ad ape titiuam ftomacbi:immo omni memb:o:um Que —
ii inanitionem artrabunt, Hec autem cft intentio huius
artis. MT Bd enidentiam preaictorum quinq; pꝛincipaliter funt
imquirenda. Pꝛimũ eft oc reſolutione facta in cozpoze bus
mano 3 calo:c naturali interioꝛi. Secundum eft oe re»
- tardarione tftíue reſolutionis. Tertiũ eft oc reiolitione fa
cta a caloꝛe exterioꝛi.Quartũ oc neceflitate nurr méri buic refotutioni. Quintum eft quod eft magie ncceffarium: an aerzan cibus. ¶ &irca primum fic poocedimus. Queritur virum calo: nottri coꝛpoꝛis refoluat et confumat humidita tem fubftátialem.t£t videtur cp non. Pꝛima ratio talia cft Nulla ree vel qualitas que o:dínatur ad conferuanonem coꝛpoꝛis et regimen humiditatis fübftantitalis ipfam coz rumpfítcrconfümit: fcd c3loz naturalis ozdinatur ad cono feruandum et regendum corpus bumanum et humidita⸗ tem fübftantialem:ergojpfam non confumít nec reſoluit. Diccntem qp vita ftar per cas idum et bumídum. Ande calo: eft piíncípium virc: qui tonferuatur (n humiditate fübftanríali. Dicit enam yſaac ín libzo febꝛium: ꝙ calo: naturalis conferuatco:pus bue moꝛes t regit:ſed calo: ínnaturalis coꝛrumpit 4 putrefacit etin humoꝛibus ebullitionem et putrefactionem inducir, SSecunda ratio eft bec; IBibil per naruram agit ad futipiua cófumptionem crefolutíonem: fed calo: naturalis interioꝛ conferuatur in humiditate naturali:quía in ipfa fundarurz etipfa refotuta calo: extinguitur: ⁊ fic ad ípfius bumídira» tis confumptionem ct refolutionem fequitur confumptio caloꝛis naturalis:quare calo: naruralíe nó confumit ülam bumiídítatem ſubſtãtialẽ. Tertia ratio eft hec. Mulla diſpo⸗ fitíc qua recedente eoꝛpus conſumitur: et qua manente có feruatur: eft caufa coꝛruptionis fubftannalis bumidiratis vel coꝛpoꝛis:ſed calo: naturalis eft buiuſmodi: ergo nó eft caufa confumptionís fubftantíalis humiditatis.Omoꝛ pa tctzquia dicit yfaac ꝙ quando calo: naturalis manet ín coz poꝛe non putrefcit: quando feparatur putrelcit: et exicca⸗ tur: etad vltimum íncineratur ficut dicit pbus. Quarta ra tío talís eft oifferunt calo: ignis ⁊ calo: celeftis: quia caloz ignis operatur ad confumptionem animalíum : calo; aus tcm celeſtis ad generationem:fed calo: naturalis non affi milatur caloꝛi 15neo fcd calozi celcftí: ergo aim calo: celee ftis non conſumatnec reſoluat: ſimiliter neccalos natura?
Dietarum vniuerſalium.
"Ae reſoluet nec conſumet. ¶ Ad oppoſitum ſunt rationes quarum pꝛima talis eſt. Deit Bat in libꝛo complexionũ ꝙ
creati fümus invito limofitaris z humuditatis.nec ceſſat
calo: noftri cozpo:ís quoufqs totii ocpafcat: ⁊ runc aduenit mo:s que vmcuíqs indiuiduo ocft:nata eft per narurà, Si⸗ milícer ziriftotcan ib:o oe moꝛte ⁊ vita:ꝙ caloꝛ digeſtiuus in coꝛpoꝛe refoluir humoꝛes ⁊ oepafcit ficut ignis ligna re» foluít c cofumir.£uice. fimiliter dicit ꝙ calo: naturalis aſſt⸗ mílatur igni c lampadi:fed ín Lampade cft triplex bumtdi» tas. Srima cft oleum circunftans quo nutritur ignis. Se⸗ cunda eft qua imbibitur lichnus. Zertía cft qua üganf par tes licpni:icd ignis in lampade primo conſumit pꝛimã bus míditatem:feeiido ſecunda:tertio tertiam: ergo cum fimili ter agar caloz naturalis in bumiditate ſubſtantiali:cõſumit ipſam.Secunda ratio eft bec: quedas funt oífpofitiones in co:poze que babent virtute actiuam co:üpendo materias ín quibus ſunt:ſicut dicit yſaac:⁊ Auicẽ.ſicut febꝛis: eroe illis eſt caloꝛ noſtri coꝛpoꝛis: ergo cum caloꝛ noſtri coꝛpoꝛis ſit actiuus: t continue agat in humiditatẽ ſubſtantialeʒ in qua fundatur:ergo ipfam reſoluit:quod cõcedimus. Unde continue refoliiit humiditatem ſubſtantialem:⁊ conſumit. Nec dico ficut quidã dicũt ꝙ duplex eft caloꝛQuidam radi calis qui cft ín omnibus mẽbꝛis:⁊ bic non reſoluit humidi⸗ tatem:coctalí pꝛocedunt ratíóce ante oppofirii. Zllius cft €1lo: qui p:ocedít ep membꝛis pꝛincipalibus ficut a code ⁊ pate: t oe ifto dicunt ꝙ rcloluit. Nos tame ojamus ꝙ ca» To: naturalís radícalis refoluítzc fimiliter influens, (T zid pꝛimã ratione cícendus qp tn caloze eft oupler natura, &it p quá co:pus viuificat:⁊ ficnon agítznec cozrüpit: et per ftà babet obuíare nocumentis coꝛpoꝛis ficut venenís.zllia eft $m quà babet natur calozis elemétaris:fm ꝙ deſcribit᷑ fubftázia calída ⁊ humida:⁊ ficagit « humiditatẽ ipfam re folucndo c co:rüpendo. ld ſcðas rationẽ dicendũ q» oupli» citer cft loqui oc actione caloꝛis:per fe fcs:t boc modo nibil ꝛrũpit feipfus. ſecũdo modo per accidẽs:⁊ boc modo coz rumpit fcipfum. Inde calo: naturalíe refoluendo humidi⸗ tatem fabftantíalem ⁊ confumendo feipfum cofumit; ficut patet ín ígne z olco in lampade. Sid rertia5 dicendũ ꝙ actio calo:ía oupler eft:quedam eft conferuatio fübiecti fui: « fie ípfum non co:rüpit.fcaida cft refolutio matencin qua eftz Quia fua actio nà cft ociofa: t quanti ad boc cõtinue depa⸗ ſcit confumít Dumiditaté ſubſtantialẽ. Ad quartam dicen dum qp calo: naturalis aſſimilat᷑ caloꝛ celeſti illo modo quo rnaturam per quam cozpus viuificat-quía bocnon re it ncc conſumit.Alio tamen modo nó fibi pꝛopoꝛtionan tur:fed cíus ercedens bumiditatem conſumit. ; «[ Secundo querif a quo caloze fiar buiufmodi refolutíoz vtrum a caloꝛe qui confequíf complenoné radicale: quí eft inſitus omnibus mébzís: aur a caloze fundato ſupꝛa cóple» gioncm fluenté a coꝛde 7 ab altjs membꝛis pzíncipalib?, Et oftenditur qp fiat rcfolutio a caloze pꝛocedente a cõplexione influente.« cft ratío talis.Omne illud folum reſoliut bum diratem noftrí co:pozís Q5 illam excellit et (lli pꝛeualet fm actionem ⁊ virtutẽ:ſed calo: ínfluens a cozde t ab ale me b:ís pꝛincipalibus folum excellit humiditatẽ ſubſtãtialẽ: et non calo: radi:calís: ergo calo; qut confequítur compleríos nem infiuentem:folum refoluitz 7 confumt ſubſtantialẽ bu. miditatem.Maioꝛ patet.dicit Bat. in libꝛo oe malícía coms plexionis diuerſe:ad hocvt agens agat ſupꝛa aliud:opoꝛtet qp fit magne quantitatis ⁊ virtutis reſpectu illius. ibi p Conſtanti in libꝛo graduũ:qꝙꝙ complerio radicas eſt temperata:⁊ non eft in gradu:ſed cõplexio ſuens eft in ſecundo gradu:⁊ eleuatur ſupꝛa illam:⁊ ideo illam coꝛrũ pit. Secunda ratio cft bec: caloz ilius ſouus complexionis refoluit bumiditates noftri coꝛpoꝛis:cui complerioni debe⸗ tur actio:ſed folí influentí ocbetur actio : qꝛ radicalís mas netfira ⁊ quieta:⁊ non mouet neq mouetur:erso folis ca» loꝛ qui fequítur complerione influenté: refoluit humidita⸗ tem. a ad oppofiti funt quinq; ratiões. Pꝛima talis eft: dicit Haly. ꝙ cuiliber memb:o eft pꝛopeia virtue infira qua conuernt nutrimentũ z agit in ipſum.⁊ dicit.H.q bec vire
' ditarem ipfam
. hus: alia cft
. So.títj.
tus eft pꝛopꝛꝛa complexio mem bꝛi vcl virtus operans per ipfam: ergo neceſſe cft vt complexio alicuius membꝛi pzo» pza conuc;tat nutrimentũ:ſed buiufmodt cõplexio cft cali diras membꝛi:qꝛ ſouus calidi eft conuerfio: ergo calo: pzoe pius ⁊ vünficus cuilibet membzo agit in nutrimẽtũ ⁊ ipin conuertit:ſed remoto nutrimento calo: agit in fuum fubie ctum:fed poſſibile eft etnutnimentü remouca£: ergo radi» cile coꝛrumpet:⁊ confumet bumiditatem fübftanrialem im Qua radicatur. Secunda rario cft bec omnis conuerftona trimenti eft a cao:ced clos qui fuir a cozde t ab alijs ine bꝛis:eſt comunis ad omnia membꝛa:⁊ non appzopziat nu» trimentum membzís: ergo neceſſe cft vt fir calo; p:opzius infitus cuilibet memb:zo:qut conuertat nutrimentü fm crie gennam membzozus: quía non omnía f&bza funt aufdem complerióis:fed puiufmods calo; eft radicalia: ergo huiuſ⸗ modi conuertet nutrimentũ:ſed calo: conuerrens nutrimé tum ilie idem depaſcit bumíditaté membzozu5:croo 2b ilo — pw p:edicra refolutio. Tertia ratio eft bec: — ctt agẽs in paruo tẽpoꝛe:tantũ poteft oebile:n ma ** — — fo:tie:fed calo: racicalis quí eft in omib? membꝛis eft oebilis: ergo ficut calo: fiués in paruo tempo:c poteft conſumere:conuertere bumiditae tem noftri cozpozís: c calo: radicals in magno rempo:ze: po teritergo fieri huiuſmodi refolutio a caloze confequente có plerione fizas. Quarta ratio bec cft:calo: qui cófcquitur có n£ inftuent£ a coꝛde:operatur ad conferuationé ficuc alíug:fed a quo eft conferuatío:ab eodẽ eft cozruptio 1 con ſumptio aim excedit:⁊ fubiectam humiditatẽ oepafar:fed ab illo caloze eft conferuatio: ergo 7 cófumptio ⁊ refolutio, Quinta ratio eítbectper conſumptionẽ bumidiratis ſubſtã tíalís fequitur extinctio in caloze:ted ad extinctionẽ caloꝛis fequitur mo:s.£50:s autem naturalis baber oꝛtũ 3b omni bus membzíts:fed ille tdem calo: quí extínguitur: conſumut illam humiditatẽ ad cuius refolutione fequírur extinctio il» lius caloꝛis:ſed ille eft calo: radicalis:nam cus fir media ad fufceptioné vite 7 conferuatione eius:ideo eft per fuam exe tincrionem caufa moztis:quare calo: radicalie refoluit bu» míairarem ſubſtantialẽ coꝛpoꝛis. ¶ Solutio dicunꝰ ꝙ ous eſt complexio:quedaʒ radicalis cft z figa: ⁊ ſᷣm quofaá illius calo: non eft pꝛincipium refolunonis, Eſt autem alia fluens a membzis pꝛincipalibus:⁊ calo: illius agitin Dumis doluendo. Nos aurem aliter oicanus: qp ab vtro«5 caloze bumiditas fubftantilis reiolnitur. Fam vterq; in bumidirate fundatur: 7 ca ſuſtentatur:⁊ ipſam có tinue depaſcit. ¶ 3d primam rationẽ in contrarium dicen dum d oupler cft reſolutio:quedaʒ foꝛtis ⁊ ſenñbilis: ⁊ bu. iuſmodi fit a caloꝛe coꝛdis ⁊ alioꝛum membꝛoꝛum pꝛincipa/ latina t occulta: c huiuſmodi fira caloꝛe ms Bebcrur calx maturali radicali fut ponrimo principio ee naturali radicali imo pꝛincipio ez immediato ac pꝛopꝛio.Alij vᷣo caloꝛi debetur tanc excitan⸗ ti t agenti ⁊ regenti ⁊ diſponenti radicalem. ¶ RPoſtea queritur vtrum buíufmodi reſolutio poffit fie« nin co:poze temperato. €t viderur ꝙ non. Ad bocenim qp aliquod agens agatin aliquam mareriam ipfam refolucne do: opo:tet ꝙ fit maioꝛis vírrutis: ⁊ cp pꝛeualeat ⁊ babear bominíum füper (lud fübicctum: fed in coꝛoꝛe tempera» to calo: pꝛopoꝛtionatur 7 adequatur humiditati:nec ipfam excellit: ergo in cozpoze temperato non eft pofíibilis predi ctà confumptio, Secunda rario eft bec refoluno fit a calo⸗ re ppter debilẽ nexum ⁊ excellentiã qualitatũ:ſed in cozpo retéperato cft fo:tiflimus nexus:ergo non eft pofiibilis rc» ſolutio in * a caloꝛe. 8d oppoſitũ ſunt rõnes:quaꝝ pꝛi⸗ ma ralis eſt. In omni coꝛpe in auo eft rriitus ad moꝛtes p ꝓceſſuʒ etatiuũ neceffe eft effc paictá reſolutionẽ:qꝛ ofum» ptío bumíditatis pcedit per pꝛoceſſum etatüzted cozpus t£ peratum non poteft cuítarc quin ad moztem naturalem vc níat: ergo neceſſe eft vt in ipo fit pꝛedicta refolutio. Seam daratio ad ídcs tais eft. mnis cito: naturalis qui natus €ft agere in nutrímentüzremoto nurrimento asit in bumi⸗ ditatem ſubſtantꝛalẽ: (cd ín coꝛpoꝛe temperato — IT A we , P NN , 9$ "na
Zibet
ee nutrimenti auferatur: ergo calo; fimulaget ín bumi:i⸗ tatem fübttantíale ipfam conſumẽdo:qð cocedim?. Dein⸗ dc dicimus qp ín coꝛpoꝛe téperaro eft poffibitie pꝛedicta re» folutio: c etiam agendo ín nutrimentũ: necefle eft ipfum in banc bumiditatẽ fimul agere cum in ipfa fuftentetur: ⁊ cae lo; asit in pumiditaté ſubſtantialẽ per fe: ⁊ fm ꝙ excitatur ab als vt acadétibus anime:⁊ ab extrinſecis permuratios nibus vcl medicine vel alíquo alio. ([ &drationes autẽ in contrarii: ⁊ pꝛimo ad paumam dicendũ ꝙ duís qualitates fint in pꝛopoꝛtiõe:tamen qð regit excellit ⁊ pꝛeualet illi qo regitur:ſed caloꝛ naturalis eſt regens coꝛpus temperatum t hᷣumiditatẽ ⁊ pꝛeualendo ipfam conſumit.Ad fecundam dicendũ ꝙ duplex cft nexus:quidã qui eft ín cõcurſu cõtra⸗ riarum qualit atũ equaliter:ex quibus reſurgit tẽperamen⸗ tum: fic eft fo:tis in coꝛpoꝛe temperato nexus. eft ⁊ alius ncrus fo:tis:quí confiftit in foꝛti coagulatione: fic ín ipfo tton eft fo:tío nerus:imo ocbílis:c boc modo poteft co:rüs pi coiffolui:c aim poft oíffolubilis eft ppter calozíe regen fnis actione continuam: c pzopter excitationẽ à caufis cons currentibus intrinfccis t extrinſecis. — —— u$: t querunt quate tuo: Pꝛimũ eſt: vtrũ pmóí refolutio poffit pꝛohiberi. Se⸗ cundũm eft dato ꝙ non poffit :vtrum poffit retar i. Tertiũ eft cum mo:s naturalío in bmór naruralis pu» sniditatis confumptióc cófiftat: vtrü poffit retardari mo: naturalis, Quartũ eft vtrus iliud quod ocperdi£ a coꝛpoꝛe —— fic pꝛocedimus:queritur vtrum reſolu⸗ irca pzimum nus: r | tio huiuſmodi poffit pꝛohiberi.Etvidetur ꝙ ficzcalo: enim naturalis quando babet nutrimentum fibi pꝛopoꝛtionale: agitin tpfum. erpibetur enim nutrimentum vt caloz natu» rali ad ipfum conuertat᷑:ne humiditatẽ naturalem conſu⸗ mat: ſicut oleum in ne ignis conſumat idi ubftantialem lichni. nam actio eias fuper nus trimentum ercufar confumptioné humiditatis:ſed i Ve cft erbibere nutrimentü continuum; continue caloz (ae tíffacere fm pꝛopoꝛtionalẽ ablatione: ergo poffibile eft vt buíufinodi refolutio probibeatur. ([ Ad oppofitü eft bec ratio:mo:s naturalis fundatur ín bac refolutionc: ergo fi bmói rcfolutio pót ꝓhiberi ⁊ remouceri:gᷓ ct moꝛs natura lis:(5 moꝛs naturalis nó pót,pbiberí;ergo nec pdicta rcfolut tío. ( Ad bocoicendü ꝙ — pꝛrobibe ri ꝙ”̃uis poffit retardari. ¶ 8d rationẽ dicendũ qp poffibüe eſt nutrimentũ crbibcri:fed nó propter boc etiam pꝛobibe tur:q: calo: naturalís agít in vtroq;: fed quando non inue» nit nutrunentü p:opoztionale: »uertit fe totaliter fupza bu miditatem ipfam: ipfam citius conſumit: fed quando pa» betnutrimentü p:opostionale fibi: non tamẽ ipſam confu» mít:ficut manifeſte poteft videri ín lampade: in qua lucer⸗ naagene in oleum fimul incendírlicbnum euradberct: fcd oleo confumpto ad licpnü totaliter conuertitur confümen dum:cduís oleum non ocfidat: tamen fi mulranea actio⸗ ne licbnum ín oetermínato t£po:c totum confümit: ad cu» ius actionis fimilitudíné calo: naturalis ín pumíditaté fub ſtantialem t nutrimentalz agere indicatur. ¶ &ircafcaindi fic procedimus:quentur vtri bmói refo Lutio poffit retardari/£t videtur qp bos ms ratióc: qj puma ralís eſt. Dicit Auicẽ.caplo oe o are medi cine non eft ars quenos feauros a mo:te facíat: nec d vnũ⸗ quodq corpus ad vltimãvite longitudinẽ perducat:fed oc duabus rebus ſecuritatẽ pꝛebet:ſcʒ conferuat co:pus a pus trefactiome humoꝛũ:⁊ operatur ne cíto bumíditas naturas hs confümatur.7 fic patct qp hmõi refolutio poteft retarda» ri. Secunda ratio eft bcc: omne qð babct caufam acceleras t:onis:remota caufa illa babet caufam rerardatióis: fed có fumptio bumidítatis poteft per caulas intrinſecas ⁊ extun ſccas accelerarí:ergo p can(as cótrarías pót rctardari.T ere ríaratio eft hec:caloꝛ ocficít d tcr: vel q: in fc eft debi⸗ lis:vel qz humiditas que eft pabulũ ſui:conſumit᷑:ſed poffi vile eft inuenireres que calozem foznficent naturale: ⁊ etíá inuenire caufas quc conferuant bumiditaté: ne cito confu» ta atur pumiditas:ergo poſſibile eftvt ífta rcfolutio retarde
tur. Mino: patet per Sab. ín libꝛo 5e fimpliícimcdícins: oi» centem qp — augent calozem naturalẽ ſᷣm quantitate: tquedam fm quahtat£; 7 quedam vtrogg. ct fimiliter ſunt quedam que pur conferuant augent: t fünt quee dam que bumiditaté aquofam:que fm. Auicẽ.caloꝛem na» turalem fua qualítate contraría:c fie quãtitatis multitudi ne extinguit:educunt a coꝛpoꝛe:⁊ his ommbus cõcurrenti⸗ bus caloꝛ magis continuatur:⁊ humiditas tardius reſolui tur: ⁊ exemplů cft Pm Bal. dicentẽ qp cibus augmentat calo rem quantitatiue:⁊ medicina calida qualitatiue. Item ap⸗ io puellarũ adventrem confoꝛtat quantitatiũue caloꝛẽ.
itio nutrimenti pꝛopoꝛtionalis retardat conſum
pᷣtionis ſubſtantialis conſumptionẽ:ſicut additio olcíretar dat ín extinctionẽ (emis: ⁊ lícpnt confumptíoncs: « trippere purmídirarís aquofitaté purgat. ([ Ad oppofitii funt oue ratíócs:quarum pꝛima cft hec:moꝛs naturale fco
ri. Ad ratione — n oid:q noncft ín»
tio humiditatis:⁊ cíus conſumptio a caloze, SSccundus cft velocitas vel tardítas huiuſmodi refolutionis, Dicunꝰ cr» go q (lla rcfolutío non poteft cuitari que cft naturalis: vel a naturao:dinata:? fic pcedít ratío:fed via refolutionis: € cius veloatas poteft retardarí. zd illud dicendũ ꝙ ouplid ter eft loqui de refolutione. CIno modo vt eft ínnaturalís: ncc cft &m curfum nature o:dínata, Vel cft loquí oc ipſa in reſpectu ad iſtas refolutiocs que fiuntab accidentib? exte⸗ río:ibus:vtab aere exterioꝛi:⁊ ſic hmõi refolutío eft natura líg:t non poteft retardari:qꝛ natura nullo oꝛdinatur ad con * versi e peccdóntis ueritur vtrü tq r vtrũ moꝛs natus Kerner rami ad bocpofíunt addua rationes pze ꝓbleumatis: ⁊ iõ ad boc adducim? ouas rões:quarũ
— — Pꝛima cft extinctio caloꝛis facra ab
dicit S :ima etas cft calí 1 — calida c humida ppter acceſſio⸗
ban Ad ration in contrariũ dicendũ ꝙ termínus ín natura oupler cft, Unus quí debet fpecici: oc quo dicimꝰ ꝙ tãtũ oebct bomo durare: c ífte nó põt differri. Alius quí oebef indiuiduo: ⁊ ifte poteft differ⸗ n:q: nó eſt determinatus per naturã:ĩmo ficut cõplexio fug poteft varíarí:fimüiter terminus mo:tís. ¶ MAurca quartum fic pꝛoceditur:⁊ queritur: etrum deper arme poflit — Ma e fic:ouabus ratíonib?: uarum pzíma eft hec:qð per fe oeperditur:per fe reftaura tur:ſed qð refoluitur oeperdítur: ergo quod refoluitur poe teft reftaurari: eo qp nutrímentü ad boc o:dinatur:etocpcr ditum rcftaureturzergo fubftantíalis bumiditas poteft rc» ftaurarí, Sccüda rarío eftbec; illa bumiditas reftauraturz cutus calo; nutrímentü ad fii fimilitudine conuertit:ſed ca
z»ietarum vniuerſalium.
los naturale conuertit nutrimentũ ad ſimilitudinẽ bumici tatía fubftantialis:crgo bumicitas ſudſtantialis porcft res ftaurar(.&[. 3d oppolitü cft bec ratio:nibil QU generatur er p:imo fpermate:fi amitra£ pót reftanrari: f5 bumiditas na. turatíe Dabetur er pzimo fpermatezergo fi 2eperdatur non potcft reſtaurari. Ad boc oiccadü:q burniditas fi ubftantíae lis non poteft rc(taurari. ([ Ad ratione oicendü qp oupler - eftbumiditas. Queda; natrimentalis:que babetur ex nu⸗ trímento: « bcc poteft reſtaurari. Alia eſt bumíditas ſper⸗ matíca:z becnon poteft reſtaurari. Unde eft loqui oe nutri tnento dupuciter Uuo modo cam calo: agit in ipfum vt oe perditum reſtauret:⁊ fic non. poteft rcítaurare humiditatẽ fubftantíalézled nutrimétal£. Alo modo calo: agirin ipm: non vtreftaurct:fcd vt probibear refolutione; t retardet.⁊ perbocpaterfolutío ad fecundum. — — ¶ Airca tertius pꝛincipale ſic pꝛocedimus:⁊ queritur cum nducatur nocumentũ ec reſolutione cahdizaris: vtrum ſi⸗ militer poſſit induci nocumentũ ex reſolutione frigidiraris: ⁊ videtur ꝙ ſic:quoniã calo: extinguitur a frigioitate: ergo ^ ficut caloꝛ reſoluendo inducit nocumentũ: ita frigiditas ex⸗ tinguendo inducit aocumentü: vel quare non? secunda ra. tio eft bec. Dicit Auicẽ. venena catída inrerftaunr refolnen do:figída 9o fpínitas ⁊ calozem congelando:fed ſicut res interoꝛes mducunt nocumentus: fimiliter exterioꝛes: ita acr per fuam frigiditatem potentínducere nocumenrum, «|. 3doppofitü cft hec ratio:qð fo:nficar calo:e5 noftri coz poꝛis:non operatur ad reſolutionẽ:ſedtrigiditas cft bmõi: €rgo non operatur ad reſolutionẽ. Minoꝛ patet pcr Auicẽ.
Dicit em̃ q bomines in regionibus frigidis caloꝛem babet. —
fortem:in calidis $0 econuerſo. ¶ Solutio ad boc dicendũ q frigiditas nõ refoluít ficut caiditas pꝛopter tres cauſas. Pꝛima eſt:q; ín acre nó cft frigiditas tantũ intefazficur cas Nitas.Eſt cm aer naturaliter calidus ⁊ non :rigidus. Se⸗ cunda cauſa cft: qz frígíditas non penetrat ad cozpus ficit caliditas:cuius fignum eft qp calíditas tua fimüinudine con g1udens refagit ad exterioꝛain eſtate.ad ſecundũ oicendũ «p non cft finie de frigiatrate interioꝛi € exterioꝛi:qꝛ trigidi tas interioꝛ ummediate obuiar calo:i:⁊ ipfum extinguit: fié cat ptz in venenis frigidis: fed exterioꝛ boc non potett face re:q nõ pót penetrare ad ĩterioꝛa ꝓpter poꝛoꝛũ clauſionẽ. KT Secunddo queritur circa boc: quare hinõt reſolutio non poteft ficri ín alijs rebus ſicut ín lapidibus ⁊ metalüs z Du iufmcdi. £c dicendũ q boc cft pzopter ouas caufas, Una eſt diſpoſitio cópofitionis:q: funt toꝛti coagulatione coagu lira Secunda ctt foꝛtitudo calozis in animali:qꝛ cota natus
r3 oꝛdinatur ad opera:⁊ boc pzopter caliditate naturalem.
¶ TTertio queritur vtrus aer — ne corpus bu manum conſumatur:⁊ vidctur qp fic: duabus rationibus.
Pꝛima eſt:qꝛ potlibile eft acrem inducere ad temperamen —
tum:ficur quádo ramívírides ſternuntur ín domoꝛaer infrí gidatur:⁊ non nocet. Secunda ratio eft bec foꝛtius cft ctfi cereaerem vr non infrigidet; d? ipfum cfficerene reſoluat: 'fcd poffibile eft vt efficiaturne int̃igidet:ergo poffibile eft ipſum efficere ne refoluar:quod eft ralfum ⁊ inconueniens: qꝛ fic coꝛpus eflet impaflibile, ¶ Solutio ad bocoicendus ꝙ nó cit poffibile illud:q: puis aer ínfrigidet:femper rame caliditas occulta reſoluit:⁊ p boc paterfolutio ad pꝛimã ra tione: q: ꝙᷓuis calidítas manifefra rerardcturzocculta tamẽ —— reſoluit.per ídem patet ſolutio ad ſecuncũ. «Eure quartum pꝛincipale fic pꝛocedimus: 7 queritur: vtrum poflit inuemri cibus equalis nature noſtricoꝛpoꝛis: X vidctur ꝙ fic: q: cibaria cum dicuntur equalía c tempera ta:non orcuntur equalía nifi reſpectu coꝛpoꝛis: fcd quedas , cibaria dicuntur equalía ⁊ téperara: ficur caro pulloꝛum:et buiufmodi ergo poflibile eft inuenire cibum equalem na» , ture noftri coꝛpoꝛis. ¶ Sid oppofitum funt tres rationes. "Spsima eft ralis:impoffibile eft ouo indurídua affociari vel coniungi: ergo terrenafcentia: t aĩal nó poffunt coniungi: ncc vnirt. S5ecunda ratio cft bec: nibil quod eft ín pꝛincipio , contrarii: c m fine fimilezeft equale nature noftri coꝛpoꝛis: fcd abus cft buiufmodifm Ariftote.erao nullus dibus cft omtino ſimilis. Tertia ratío eft bcc; nip qð diſtat $m com
Fo.riiij.
plexionem equalitatis a natura bumana in complexione et
compofitióe 7 Ipecie:eftomnino cquale nature humane: fed omms abus cit buiufmodi: crgo nullus cibus eft ciro fiis nature noftrí co:pozis: qð cócedimus. GT id ratio» nem in cõtrariũ dicendũ q cquale oiat ouob? modis. lut Qq: omnino fimile: t ficnullus abus cft equalis. Secundo modo:q: non faat impꝛeſſionẽ manifeftas in coꝛpoꝛe: t boc modo quedam cibaria oicuntur equalia:ſicut caro pullo. «Secundo quenri£ vtrü caro huma.nutriat:cũ nutrimen⸗ tum pcedarper fimilia: t videtur ꝙ fic qz dicit pfaac qp boo monon nutritur ab elementis: quonii multü oiftar ab eis? ergoilla caro que maxime vicina eft nature humane: mario me nutriet:ſed bec cítbumanazergo caro bumana multus nutrit. Secunda ratio eft hec:ex fimilibus p:ocedit nutri» mentum: vnde er equali nutrimento equalis pzocedir com
lexio:ſed complexio humana marime téperata eft t equa»
is: ergo indiget cibo temperato z equali: ⁊ hec eſt caro bus mana:quod conceficrunt quidam. los ramen oidmus ꝙ cft peffiminutrimenti pꝛopter ouas caufas. Cla eſt paſſi⸗ biutas fue ſubſtantie.Alia nimia vnctuofitas.vnde ficur c3 ro per exiſtentiam anime pzeualet ín c0:poze:ita poft receſ⸗ fum anime caro remanet viliſſima ⁊ feridiffuma: ⁊ per boc patctfolutio ad rationem: quoniá fi fit temperata: boc pa» bet ab anima cum crifrir in coꝛpoꝛe.
CLLectio ſecanda.. ¶ Intentio vero medicoꝛum:⁊ perfectio actionis coꝛum regimentũ eſt:⁊ augmentum naturaliũ com^ plexionum:temperamentum in qualitatibus carum cum ſimilitudinibꝰciboꝛũ:⁊ redditio carádem cõple xionum temperamentũ exeuntium:cum diſſimilitu⸗ dine earum:⁊ minoꝛatione malarum complexionuʒ. Aerbi graria. Quibus ſanguis dominatur clarus ⁊ munditicatus:cibaria tẽperata in qualitate ⁊ quan⸗ titate damus:vt materia generatiua ſanguinis ſub⸗
ſtantie aſſimiletur: z reliquũ a coꝛpoꝛe expellatur.
Quioꝰ $o cholera dominatur feu pplegma: danda funt cibaria cõplexionibus cox ⁊ naturis contraria quc mutẽt ⁊ muniant complexionem malam fuper? abundantẽ:⁊ reducant ad temperamenti medica tatẽem.Aerbi gratia. Si cholera rubea dominatur: damus cibaria refrigeratiua male complexionis hu mectatíua, S5í æᷣo pꝛincipatur pplegma:damus cale factoꝛia ⁊ deſiccatiua. Si cbolcra nigra: calefacien⸗
tia ⁊ humectatiua damus.Sed ramé quãtitatẽ qua
litatis dandoꝛũ cibarioꝛum opoꝛtet oppoſitam eſſe quantitati qualitatũ malarum complexionuʒ domi⸗
nantium:non excedentẽ modum carum:nec ſubnſtẽ⸗
tem infra. S5í enim complexio extra temperamentũ
caloꝛis quafi gradus vnius ſit:dietamꝰ frigidis:que
a temperamento vnum gradum exierint. Idem in ceteris qualitatibꝰ ⁊ graduum ponderibus conſide rabitur: vt aus temperamentũ exierint:gradibus fie bi congruis ad temperamenta reducantur medíocri tatis. Ialam ergo cft intelligi inrer onarus comple
xionum extremitates intemperatas: vriam cffe me⸗
diocẽ temperatã. Inter ouo quoq; cibaria intem⸗ perare oppofita: enum cffc mediocre temperatum. Temperatis complexionibus dbaria téperata:
⁊ omni mala qualirate carentia: ncceffe eft vr dẽtur.
Odalis So cõplexionibꝰ « intépcratis ſubſtantia⸗ licer vcl accidetalíter: cibaria téperata 4 fibi diſſimi lia vari vtile eſt:cũ male üle cõplexiões melioꝛes red dẽde lint ⁊ tẽperatioꝛes. EIOmnes vᷣo mutatiões
Ziber
rcbus contrari oppofitis ficri neceffe cft. Omne crgo temperamentus ouobus modis cft, Cnm na rurale ⁊ vniuerſale:alterũ accidentale ⁊ particulare, Ciniucrfale cít £m curfum naturale : « intcr ceteras mediocres extremitates:vt medium fic inter caloꝛẽ⁊ frigiditatem:ficatarcs ⁊ humiditatẽ:lenitatẽ « aſpe rítatem: « ſimilia. Patticulare quidem tẽperamen⸗ tum cit ad cõparationẽ omniũ coöplexionũ quc cxtra natura funt. cindc oícitur tẽperatũ quantũ ad ca ad quoꝛũ reddendũ ct tépcramenci. erbi gratia. Sot quis cbolerícus eft cuius cóplcciont calíditas ⁊ ficct tas oomínctur; uic téperamento cibariũ eft inuti⸗ le calidum ⁊ ficcum: et vtile eft quod cft frígidum ⁊ bumidum:repugnãs ⁊ refrigcrane calozem acciden talem: ⁊ bumectans ficcitate ad mediocitatẽ: « ad temperamentũ cum reduccne. Z éperatenta igi cibarioꝛum ouobus modís dici:palam cft intellíat. Aut cnim conueniens cft c aſſimilãs fane cõplexio⸗ nt vr angmentatí fit fuí: aut contrarí ⁊ oppofirum ei caius complecio cxiuit temperamentũ:vt reuocet ad mediocritatẽ. Hunc autem modum íntelligimus ín etate tempoꝛibus: regionibus: artificíalibus con fuctudínibus, Nullus cnim phiſycus ambigit tem⸗ atum cibum alterum effe iuucnum qᷓ ſenioꝛum. pn vcre vero alterum effe dp in autáno. In hyeme alterum dp in cítate. 3n regione feptentrionalt ali &p ín auſtrali. 3n ccercitantibus quoq; ⁊ laboꝛanti⸗ bus auum q in quiete ⁊ ſilentio vinentibus, Labo⸗ rantes enim z crercitantes expetunt cibum groſſio rem: ad digerendum durioꝛem:atq; diſſoluendũ tar dioꝛẽ Quctis ⁊ filentib? ecoucrfo dãdus ſubtilioꝛ: ad digerendũ velocioꝛ:⁊ diſſolutioni facilioꝛ. pꝛecedenti aſſignauit aucto: neceſſitatẽ mice d iiie n rure D:cte:c oftzdirg oiucrfitas oicte pꝛoce dit $m oiuerfitaté diſpoſitionũ coꝛpoꝛũ rccipientiti;pecaus tcm pars oíuiditur in dues. 3n quarum pama aflignat oí» uerfiratem expibinonis diete a parte cóplerionis coꝛpoꝛus recipientiũ ín oifpofitione quattuo: qualitatas conſiſtẽtis. n fccunda ſcʒ in pac: 3dé críá in coꝛpoꝛibus witelligimus in oppilationé poꝛoꝛũ ⁊ raritatẽ co:tidem.affignat diuer⸗ ñtatem erbibitionis diete a parte cõplexionis coꝛpoꝛum re cipientium reſpectu cõpoſitionis ipſoꝛum ín raritate ⁊ oen fitate poꝛoꝛum contiſtentis. Pꝛima aurem partiuʒ ſpectat ad pꝛeſentem [peculation£. Dauoit᷑ autẽ pec pars in duas partes: ín quarum pꝛima aſſignat diuerſitatẽ exbi⸗ bitionis diete cõplexionis effentíalte coꝛpoꝛũ. In ſecunda
affignat diuerſitateʒ eius a partc cóplerionís accidentalis €r etatibus:regionibus:« tẽpoꝛibus:⁊ altjs rcbus acciden talibus cxtrinfecis caufate3pzima aute5 pars oiuíditur in
duas: in quarum pꝛima tangit gencralem íntentíoné círca erbibitioncm diete. In fecunda applicat oiuerfiratem eius ad diuerſitatẽ complerionis coz recipientiũ. Pꝛima autem pars remanet induuiſa. Secunda diuiditur ín duas: in quarum pꝛima dat modum regendi complexionẽ tempe ratam per dietam. In ſecũda oat modum regendi comple» tiorem egredienté temperamentü per oictam. a aus tem remanet idiuiſa.Secunda aute duiiditur in € quarum pꝛima oocet attendere qualitatẽ diete circa cóp ionem inequalẽ:que cft per contrarii pꝛocedẽs. 3n fecun» da oocct attendere eius quantítate: que per contrariüi cle» uarum in eodé gradu aum cõplexione pꝛocedit. Pꝛima ma nctindiuifa, Secunda diuidit m ouas. 3n quarü puma o0 eet atrendere pꝛedictã quantitatẽ in gradu diete. In fccum» da oſtendit qp ficut ínter duas cõtrarias complexiones coꝛ⸗ poꝛum incqualcs eft dieta medía: c tẽp dietã tempe
ratis:diſtemperatã diſtemperatis cõplexionibus adaptar. Pꝛima autcm pare manet indiuiſa.Secundavᷣo oiuiditur ín ouas. In quarũ pꝛima pꝛedictas cõplexiones diſtinguit in coꝛpoꝛbus ⁊ dietis: t tingulis dietas adaptar. Sn lecun da dutinguit cõplexionẽ temperatã in coꝛpoꝛbus ⁊ dietis: cum eis maximẽ attendatur.Sunt igitur m pꝛeſenti æctio⸗ ne partcs ſeptem. In quarum pꝛima affignar vnincríalem intentíoné arca oicram vel crbibitíonéoiere. In fecüda ſcz ín bac. (uibus oomínatur ianguís clarus 7 müdificats, dietã tiperate complecionis adaptat. 3n zerría icus in pacz £uubus 9o cpolcra oomiüsatur.oictas oifttperate com pics rionig adaptat. 3n quarta fc; in pac, s5cd fn dlirans quà» ticatem.oocct attendere quantitarem cicuationis gradus diete circa compleriong oiftemperarà. 3n quinta fcilicct in bac. Palam ergo ett intelligi uter ouarum complepionum ertreinitates , oftendit inter complexiones cozposum inc quales: fimiliter oictarum aliquá efie cquaiem: c «quale equali:⁊ inequali inequalé refponaere, 3n ſexta ſcʒ n bac. QQnnc ergo temperamentus duobus modis cft.oiftiaguit tempcramentá in cóplepionibus co:pozns ⁊ dietarum. In feprima fc5ín bac, ilPancauté modá in etate intelligi ?N* poubus cc.affignat o(uerfitates exbibitionis oictc à parze complerionis accidentalis cozpo:ti a rebus cgarinfecto cau fatc.becautem cft ouiifio buíus partis. ¶ Proceſſus aüc ralís eſt: inquit yſaac:intentio medicoꝛũ im theoꝛcavel pzas cica docente operationẽ.⁊ pertectio operationis vel actio» nis ín pꝛactica operante eft in duobus cõtiſtens. Pꝛimum eſt conſeruatio diſpoſitionis naturalis coꝛpoꝛis: contoꝛta tio caloꝛis naturalis c ſpiritus:per dietam vniuerſaleʒ ⁊ fi milem.Secundũ eſt reductio coꝛpoꝛũ lapſoꝛum ad latitudi nem ſanitatis cum dieta contraria malam diſcraſiam redu⸗ cente. ¶ Xirca ſcðam partem fic pꝛocedimmus:dicẽdo qp cum ín coꝛpoꝛibus abundat fanguis clarus pꝛopter venari t epatis clanit:t£ vel puritate: t mundus pzopter virtutes fplenís attrabentem melãcholiam:⁊ fcllis cpolerá: renum aquofitate mzndíficant.t: tunc compctit oicra temperata munda t cqualis fangnnis generatiua: vtaffimilentur coz poi: t ſuperſluitas refidua expellatur. ¶ Circa terrià par» tem dicit: ꝙ cum cbolera vel melãcholia in coꝛpoꝛibus do⸗ minatur: contraría dieta eft exbibenda: vt malam comple» xionem alterct; ⁊ ad equalitaté perducat. Nam cholericis frígida c bumída cópetunt: pplẽgmaticis et ficca 4 calida: melácbolicie calida t bumída dieta per cótranti competit. Circa quartá partes dicit ꝙ ops vt dieta 5:ia eligatur in codé gradu cü cóplerioneznec vltra: nec citra »fiftat:vt fi có — caliditate eleuetur in pzimo gradu: dieta cõtraria
codem grada frigida exbibeatur:et ſimiliter opoꝛtet in» telligi ín altjs qualitatibus ⁊ gradibus: fic opoꝛtet per cà traría ín codem gradu cleuata compleriones ad temperas mentum reduci. ¶ irca quintá $0 affignar inrer inequa les cópleriones co:poxi c oictarü effc aliquã equalẽ.dicit ígitur qp cum fint có jones coꝛpoꝛum íinequales: mani feftum cft ꝙ mter ouas inequalcs cft equalis aliqua:zfimilí» liter ínter ouo cibaria inequalía:eft aliquod equale: ? tem; peratis complerionibus:tempcerata cibaria competunt:di⸗ ftéperatis $0 oíftéperata: vt ed ipfa ad tempcramentü re» ducantur: fed quedá funt diſtẽperata naturaliter a pzímis componentibus:quedam vᷣo acadentatiter per moꝛdinatũ rcawnen. Hoc autem fic probarur: omnes em̃ permuta» tiones fiunt per cótrana:fed ín cóplerionib?oiftemperatis fiunt neceffario permutationes vt reducátur:ergo ipfe mus tantur per contraría:fcd mutantur per oíctá:ergo er cís có petit Dicta contraria:⁊ non equalis:neq; ſimilis. ¶ ££ írca fertam partem diſtinguit temperamentũ pꝛimo in coꝛpoꝛi bus oícena: qp omne temperamentũ coꝛpoꝛum eft duplex. inum vníuerfale ⁊ naturale:alterum accidentale t fpeciae le. Uniuerſale aurem qð eft abfolute inter omncs comples riones. c dicitur vniuerfale:q: abfolute fuper omnes equas litates: cum co nes om̃es in ipfo equalícer cócurrantz dicitur vniuerſale: qꝛ corpus in ipfo $m ftatum melioꝛẽ nas tura. &pecíale c accidẽtale eſt:in quo non eft cqualítas f.m pliciter:ſed in fuo genere folum, c oíarur ſpeciale: quia ctt
Dietarum vniuerſalium.
'eaxfatit in ſua ſpecie:accidentale vᷣo qꝛ babct lapſum a ſta⸗ tu melios nature:⁊ fm tale cholerꝛcus dicitur temperatus ín fuo genere:⁊ fimiliter oc alijs: illud multa: baber lari rudinein. ¶ Deinde amgnat bicoupler temperamentum in abis: dicens ꝙ ſimiliter eſt in cibis duplex temperamen⸗ tum:⁊ ſic patet qꝙ diſtẽperatis cõplexionibus Pm pꝛim ũ re» peramentum competit dieta tẽperata abfolute: fcd tempe ratis Pm fcóm: non omnimo: fed quodámodo contraria: vt melio:entur:ficut babetur ex tegní Bal. Circa ſeptimã partes dicit ꝙ fir ofucrfificatur diete exbibitio a parte cta» tum:rempo:d: c regionum: arnficialid confuerudirid:boc autem patct inducedo: q: alius dibus compctit ruuenibus d fenibus: q: fabrilis.alius ín byeme: q: grofius calidus: auus in cftate: q: ſubtilis frigidus: c ficoc alijs tꝑibꝰ.aliꝰ ín regione feptétrionali:q: calidus 7 groſſus: alíus in als fm carum otuerfitaté: alíus competit quíefcennbus: quia fubrilis:alíus erereitantibus: q: sroffus.pzopter debil ta⸗ cem calozis ⁊ multá repletione in quieſcẽtibus:pꝛopter có» traria ín laborantibus: propter poꝛoꝛum raritatem.Hec autem cft intentio buíus partis. 207
Q[ 33 erpofitioné littere ouo funt notanda. Pꝛimum eft ep intentio medíco:G retozquetur ad theoꝛicam ⁊ pzacticam modum operandi oocentís:perfectio actionis eoꝛũ ad. pzaé €ticam:adopus applicatur. Sccundá cft cognitio vcl regi» mentum ín cozpozibus fanís alíquantulü lapfis oupler.fae nt$ quanti ad ĩpſoꝝ conferuatione:lapfis quanti ad ipſoꝝ melioꝛationẽ:reditio cgrís per contrarium pꝛocedẽs.inſpi⸗ ciatur autẽ tegni Bal ⁊cõmentũ:⁊ fcriptü fuper locũ iſtũ. «T irc partcm iftam quartuo: queruntur. Pꝛimum eft virum equalís complerio:quam tangit ín lvrrerazfit ín rerũ natura. Scðm cftoato ꝙ fit: vtrum poffit conferuari. Ter⸗ nium oc complerione oiftemperata: vtrum debeat confers uariper fimília vel contraria Quartum eſt:de comparatios nc oictc ad illa quenutríunt cozpus ficut acrem 7 cibum, (ura pꝛimũ fic pꝛocedimus:⁊ queriturzvtrum equalis cópierio fit in rcrum natura: ceidctur ꝙ fic:per feptem ra⸗ tiones. Pꝛima eft hec:omne illud ad quod medícus inten» dítreducercomncs cópleviones lapías eftvel potcft cffe in rer naturazaliterem opus media ⁊ cius intentio eſſet fru ftra:fed 6m i: Dat medícus intendit reducere omncs cóples iones ad temperatá « cqualem:ergo equalis complexio:⁊ tẽperata eft in rerü natura, Secunda ratio bec eft: in quoe eund genere inequaliũ z incompletaꝝ:eſt ponere aliquod. €quale c cópletü:fPm au? acceffum ⁊ recefíus oenominent eq̃lia:hoc patct ín moꝛalibus c naturalib?:ergo neceffe ett in genere complexionũ inequalíum ponere complerionem €qualem: fm cuíus acceflum ⁊ recefium om̃es complexio⸗ nes oícanf equales vel inequales. Tertía ratio bec eſt Di⸗ cit Bat. ínlibzo comple.ímp:obando opiniones quo:idam quí ponebat compleriones calidam ⁊ humidã effe manme nobilẽ z equalem. Pꝛimo fic: cóplerio equalis non habet contrariri:fcd cóplerío calida ⁊ bu.babetcontrariti: q: ope ponitur coplcrioni frigide ⁊ ſicce:ergo cóplerio calida tbt, nó ct cqualís: f$ cóplerio equalis 7 t€perara nulli inducit lapfus: fed cóplerío ca.⁊ hu.cũ mmis excedit iduat lapfus: ergo non cft cqualís:fed natura inrendit cõplexionẽ cqua⸗ lcm q̃ non cft ca. ct pu.nec eft frígida c ficca: cficocalijs: crgo necefle eft effe aliquam complerione: que fit ſupꝛa ilo las.bec auteʒ cft cóplerio edtío: & necefle cft effe cõplexionẽ equalem.Quarta ratio cft bec. Dicit Auicẽ. in libzo fuo oe anima qp ín — viuentibus mixtis eſt ponere aliqð equale qð reſultet er cõtrarijs:⁊ nulli cft contrariuʒ: fed in £o:po:ebumano fünt cópleríonce3zic:frm cp ſunt in diuer⸗ fis mébzis: er quib? cõplexiõibꝰ refultat vna cóplerio: que €t füpia om̃es per receſſum ab omni cótrarietate: ergo cii becfitequalia:neceffe eft in co:po:e pumano complerione efic cqualem. Quíntaratío Deceft: in ommbus que acine uicem cómífeentur:in quocunqs aenere eozum eft ponere me aiũ per confractióes extremogil:ergo aum ín co:pozíbus mixtis fint crtrema ⁊ mífcibilia: ergo in cozpozibus mirtis cft ponere medíusPm viam cómittionis: fcd íllud mcdium eft cqualís complego qug ez concurfu ertremosus refultat;
S'o.tv.
ergoin coꝛpoꝛibus mirtis eft poncre ccmplerioncm equa lem. Setxtã ratio cft beczin quocunq; gne eft poncre abun: dantiam c oefectuszin ecdcm eft poncre medin iter abun dantiam ⁊ ocfectum fm víam nature:q: ex cẽfractiõe abu» cantie ⁊ ocfectus refülrat mcéíi ꝓpoꝛtionale:ergo cum in generc complexionũ contingat ponere abundantia ⁊ dete⸗ crum:ergo eft zonerc medium:fed illud mediũ nó eftnifi coplerio equalis:ergo neceffe eft ponere cõplexionẽ equa? lem ín co:pozibus mixtis. Septima ratio cft bec: fiaut par betur in libꝛo 0c snanonc. OMictio eft miſcibiliũ alteratarũ vniozin mírtioncvo non reſoluũtur omninofpeace mifcibt lhum:q: tunccffet generatio t non commixtio:ſed excellctꝛe frangütur:vtoicit.rin fecüdo cc gencratione :quia eoꝛum excellentie corrũpuntur acinuices. £t medi qð reſultat ex big: eft mcdíus indifferens abvtroqg extremoꝛum:quia nó €ft aliquod contrarioꝛũ:ſed in eie in quibus eft alrcratio et refractio excellentiarum poffibilis cft equalitas que cõſiſtit in medio:ergo cum becfic i miſcibilibus: poffibile eft vt oc» ucniatur ad cqualitaté ín miſcibilibus t mirtionibus:i5 ad €qualé cómirtione fequitur equaliras cóplenonis : ergo in miſcibilibus eft equalitas cóplerionis: qz $m £tuice. coples río cft cffectus cr cõmixtione:⁊ Pm boccqualis cópterio eft effectus derelictus ex mirnone eleméto:um cquali:ergo ex mixtione clementoꝛũ equali poſſibile efr complexionẽ equa lem reſultare.⁊ ſic erit ponere in rerum natura complexio⸗ ncm equalem. ¶ cd oppofitum ſunt due rationes: quat ũ pꝛima eft hec:ſicut habetur in libzo oe generatione. In mi? kto femper cft pꝛedominium alicuius elementi.et in co nen equaliras mifabüium:ergo impoflibile cft fr viam nature miſcibilia mifceri fm equalitates: ergo equaus cóplepo ró eft poffibilis : cum fit cffecrus equalis mixiionis. Secun⸗ da cft hec.dicit Ariſto.in.iitj.metheoꝛoꝝ. Omnia co:pa quc generantur arca mediũ habent dominiũ terre ⁊ aque.Poc idcm babetur in libꝛo oe generatione ín ſcðo tractatu. Iteʒ coꝛpoꝛa mifcibilia non conftant in oercrminata figura : fcd folum ouo elementa contrabuntur ad detern inatam figue ram ficut aqua t terTa:ergo illoꝛum ouosum fotum babent dommiũ cozpoza mizta generata circa medium:ergo in eis non eft equalitas mictionis:ergo nec equalitas cõplexic nis que cam fequírur. Solutio ad boc oícendus c in rcbus mi» ttis eft pofíibilío equalitas cóplerionis ⁊ mixtionis.que cá fequarur.2 fic eft im rerus natura. ( ed facndü ꝙ duplet cft equalitas.Quedaʒ ín quátirate- d dicitur equaliras pó» derie que eft equalitas ín virtute: fm exigentiaʒ indiuicui ⁊ fpeaei in melioꝛi fozmarum ftatu ⁊ conferuatione natue re:⁊ bec dicitur equalitae quoad iuſticiã: fm ꝙ natura dat vnicuiq; qð fuum cft : $m ꝙ in genere ſuo ei melioꝛi moco competit, Scd equalitas ad podus eft duplex:quedã que atrendíturin quátitatibus fm quam vnumquodq otarur effe rantà.i.rante magnitudinis:⁊ becimpoffibilis eft in re rum natura:in coꝛpoꝛibꝰ aĩatis 7 in inanimatie: quía opo: tet vt elementa debilioꝛis actionis ín maíox fint quãtitate et elementa maioꝛis actionis ſint in minoꝛi. Alter enim i la que ſunt maioꝛis actionis excellerent illa q̃ ſunt minoꝛis actionis.vnde ignis excelleret in virtute omma alia.⁊ coz» rumperet: et in fuam naturam conuerteret: ⁊ ſic non eſſct mixtio:ſed generatio.£ft autem alia equalitas quo ad pẽ⸗ dus ratione virtutum t cqualítatum:fm quá dicitur vrũ⸗ quoda cquale effe:nó quatum cft in magnitudine: f5 quio tum poteft: et iſta equalitas in qualitaribus: ⁊ virtutibus co:um eft virtus omníum qualitatum : quercfrangütur in mirto. € tantum poteft vna quárus ⁊ altera: bec eftroffie bilis (n rebus mictísmmanimarus Pm curfumnaturc: quís raro inucníatur , "3n rcbus $o animati non eftpoffibilis, Dicitur tamen ꝙ vita ín ipfis tcr per calidum ⁊ bumidum fm oominius, Equalitas $o quoad iuſticiam cft poffibiis ín omnibus rebus: z maríme in rebus anímatis:fimn q vni cuiq; ocdit natura exiſtentiam mclíozem m generc fuo 7 ex &mem.Ibec aüt eq̃litas multã:⁊ oiuerfam bs latitudinẽ:⁊ non eft vnifo:mís in omnibus viuentibus:ſimo oiserfificat fm sfa ⁊ (pts viuẽtiũ: c $m diuerſas coplecices generum ⁊ ſpecicrũ ⁊ induiiduoꝝ ficut poftea patebit. (LÀd rẽnc⸗
Ziber
pꝛimam ín contrarium dicendũ ꝙ pꝛedominiũ alícufus eft Ouplez:fo:maliter.f. vel materialiter: ín mixto 9o eft pꝛedo miniü terre ⁊ aque materialiter. fozmaliter vero eft (bi pꝛe⸗ dnium ignís ct acris ín aliquibus:et ex vtroq; pꝛedominio reſultat tépenes: t equalitas có : quoad dlitates elemétoz. Ad ratione fcóas oícendus ꝙ ín cozpozib? gñatis circa medíum:aqua terra funt in pꝛedomunio:ſed boc pꝛe dominiũ eft fm quantitate € materiã ſolis. Poſſunt aitẽ donunari (gnis c aer ſᷣm foꝛmam ⁊ qualitates: pzour eſt in ipfis pꝛedominiũ $m ſoꝛmam c qualítates: i alijs Yo Pm materíam 7 quantitate poteft effe ín mírto equalítas coms plecionia fm concurſum qualítarü refulrans er pꝛopoꝛtio⸗ nc mifcibilum:z bocnon — nípfum mírrum cono ſtet ín debita quantitate ⁊ figura: fm exigentiam terre t aque oorminantium:quantitatem c materialiter.⁊ ſic patet ſolutio iſtius queſtionis.
¶ Tirca ſecundũ pꝛincipale fic ꝓcedimus: t circa hoc duo queruntur. Pꝛimuü eft vtrum complerío equalis poffit con feruari per naturam. Scóm eft vtrum bec complexio mart me conferueturzaut maxime fit cozruptibilis a caufis 3:15. ¶ irca pꝛimũ fic procedímus t queritur: vtrum equalis cóplerío poffit conleruarí per naturam: etoftendítur cp fic perouas ratiões.pꝛima tale eſt. Natura nibil facit fruftra;
excellens eft cozrüpens:ficut babetur in lib:o oc fenfu « fenfato:fed bec cóplerío ab omni intrinſeca rc ⁊ extrinſeca ercellif:aim ípfa fit equalis: comes alie res funtínequales refpectu tergoormrtes rcs coꝛrũpent Ípfam:ergo impoffibile eft tpfam conferuari. Secunda ra» tio eft bec:accidétii quedam inducunt caliditate: quedam frigiditate: c bec non poffunt euitarí: nec etiã actiones coz po:ales t ammales poffint euitari: cum coꝛpus fit propter operationes;fed bec omnía addunt ín oíftempcrantíá com pierionis : ergo hmõi complerio noti poterít conferuari Tertia ratio pec eft:nullum cozpus virens poteft fine nutri mento conferuari:q: refoluítur continue a caloze interíozic exterioꝛi: et indiget continua. reftauratione oc. íti: fed nutrimentü ín pꝛincipio diſſimũe cftzín finc $o fimile: ergo in pzindpío co:pus permutat.Quarta ratio talis eſt:a rebꝰ non naruralíb? impoffibile eft coꝛpus egredí in vítazad boc vt diu viuat:ſicut ab aere:cibo cc, fed compleriones illaruʒ funt excellentes ⁊ diſtẽperate refpectu buíus cõplexionis equalis:ergo ipſam cozrumpent: t ad diſtemperantiã per» ducent:crao hinõi complerto per naturá conferuarinó po⸗ teft:ergo. Ad bocoícendus q bec cõplexio poteft cõſeruari pernaturam. ¶ Adrationes atitem in contrariũ dicendũ p ſua equalitas permutatur ſᷣm actualem exiſtentiam:⁊ có ſeruatur fm eſſentialem. A urea ſecundũ huius queſtionis fic —— que⸗ ritur: vtrum hec complexio maxime cõſeruetur: an